I SA/Po 1694/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-06-21
Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz, Małgorzata Bejgerowska, Waldemar Inerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być pobrana wówczas, gdy doszło do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było środków finansowych?Ratio decidendi
Opłata egzekucyjna określona w art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Samo zajęcie rachunku bankowego, na którym nie było środków finansowych, nie stanowi podstawy do naliczenia tej opłaty, ponieważ nie doszło do skutecznego zajęcia wierzytelności ani wyegzekwowania jakiejkolwiek kwoty.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o określenie kosztów egzekucyjnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił koszty egzekucyjne w wysokości obejmującej opłaty za zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych, argumentując, że na rachunkach bankowych nie było środków, co uniemożliwiało skuteczne zajęcie wierzytelności i naliczenie opłat. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi D. A. – C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...], nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] r. D. A. (dalej także jako: "zobowiązana", "strona" lub "skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika, wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z prowadzonym wobec niej postępowaniem egzekucyjnym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego P. , działając na podstawie art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. - w skrócie: "u.p.e.a."), postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], określił wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko zobowiązanej na kwotę [...]zł.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prowadził wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2015 r., o nr [...], wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań-Nowe M., a także własnych tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2015 r. o nr [...] i [...] oraz z dnia [...] maja 2015 r. o nr [...], obejmujących zaległości w podatku VAT oraz w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych (ostatni z wymienionych tytułów), należnych w związku z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą. W toku postępowania organ egzekucyjny zastosował następujące środki egzekucyjne:
- w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] i [...] skierował zawiadomienie z dnia [...] maja 2015 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego strony w [...] S.A. z siedzibą w [...], doręczając jednocześnie dnia [...] maja 2015 r. zobowiązanej odpisy powyższych tytułów wykonawczych,
- w oparciu o (m.in.) tytuł wykonawczy nr [...] skierował zawiadomienie z dnia [...] maja 2015 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego strony w [...] S.A. z siedzibą w [...], doręczając jednocześnie dnia [...] czerwca 2015 r. zobowiązanej odpis powyższego tytułu wykonawczego,
- w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] skierował zawiadomienie z dnia [...] maja 2015 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego strony w [...] S.A. z siedzibą w [...], doręczając jednocześnie dnia [...] czerwca 2015 r. zobowiązanej odpis powyższego tytułu wykonawczego.
W odpowiedzi na dokonane zajęcia bank poinformował o wstrzymaniu realizacji wszelkich zleceń obciążeniowych rachunku dłużnika, wobec faktu, że zgromadzone środki są niewystarczające do zrealizowania wszystkich tytułów egzekucyjnych. W wyniku zastosowania powyższych środków egzekucyjnych powstały koszty egzekucyjne w wysokości [...] zł, na które złożyły się:
- kwota [...]zł tytułem opłat za zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego - na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.,
- kwota [...]zł tytułem opłat manipulacyjnych - na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a.
Jednocześnie organ egzekucyjny wskazał, że powyższe opłaty zostały w całości pokryte z wpłaty dokonanej przez zobowiązaną w dniu 18 lutego 2016 r.
Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie w zażaleniu zobowiązana zażądała uchylenia i zmiany postanowienia organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez ustalenie kosztów egzekucyjnych od zajęć rachunku bankowych, pomimo, że nie doszło w istocie do zajęcia wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, albowiem na rachunku bankowym nie było dostatecznych środków. Zdaniem żalącej się organ nie powinien ustalić z powyższego tytułu kosztów egzekucyjnych. Zobowiązana podniosła, że z u.p.e.a. wyraźnie wynika zasada przyznawania kosztów organom od wyegzekwowanych kwot. Na poparcie swojego stanowiska powołała się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 listopada 2014 r., o sygn. akt I SA/Po 638/14.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pełni podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów organ II instancji stwierdził, że z analizy art. 80 § 1 w zw. z art. 80 § 2 u.p.e.a., wynika, iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego następuje z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Zaznaczono, że przepisy u.p.e.a. nie uzależniają uprawnienia do naliczenia opłaty za zajęcie, od uprzedniego wykazania przez organ egzekucyjny dokonujący zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, czy w chwili zajęcia zobowiązany posiada środki na rachunku, czy też nie. W ocenie organu, przyjęcie stanowiska, że nie doszło do zajęcia wierzytelności, gdyż na zajętym rachunku bankowym nie było środków pieniężnych, jest trudne do zaakceptowania, albowiem organ egzekucyjny nie ma możliwości weryfikowania wysokości wierzytelności na zajmowanym rachunku bankowym. Wierzytelność to uprawnienie do żądania spełnienia świadczenia z określonego stosunku zobowiązaniowego przysługujące wierzycielowi wobec dłużnika i składające się z jednego lub wielu roszczeń. W ocenie organu, skoro wierzytelność stanowi uprawnienie to nie można jej utożsamiać ze środkami pieniężnymi znajdującymi się na rachunku bankowym. Odnosząc się natomiast do wyroku WSA w Poznaniu z dnia 26 listopada 2014 r., o sygn. akt I SA/Po 638/14, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że orzeczenie to jest nieprawomocne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. A. , reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez ustalenie kosztów egzekucyjnych od zajęć rachunków bankowych, pomimo, że nie doszło w istocie do zajęcia wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, albowiem na rachunkach bankowych nie było żadnych środków, co oznacza, że organ nie zajmując żadnej wierzytelności przysługującej skarżącej wobec banków nie powinien ustalić z tego tytułu kosztów egzekucyjnych. Zdaniem strony skarżącej nawet jeśli uznać, że koszty były należne to, w jej ocenie, organ naruszył art. 64 § 8 u.p.e.a., albowiem zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego organ egzekucyjny powinien miarkować wysokość kosztów egzekucyjnych z uwagi na dobrowolną zapłatę. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wyraziła przekonanie, że w sytuacji zajęcia rachunku bankowego koszty egzekucyjne przysługują organowi jedynie w przypadku zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Oznacza to, że koszty egzekucyjne przysługują, o ile organ egzekucyjny zajmie wierzytelność posiadacza rachunku. Natomiast w sytuacji, gdy posiadacz rachunku takich środków nie ma, to tym samym brak jest "wierzytelności", czy innego "prawa majątkowego". Według autorki skargi, organ odwoławczy bezcelowo oceniał, czy w sprawie doszło do skutecznego zajęcia rachunku bankowego. W kontekście kosztów egzekucyjnych ta ocena jest badana tylko na pierwszym etapie (strona nie kwestionowała tego faktu), na drugim bowiem trzeba zbadać, czy organ zrobił coś co generuje koszty egzekucyjne, w tym przypadku zajęcie wierzytelności lub prawa majątkowego. Powołując się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 maja 2005 r., o sygn. akt P 6/04 i z dnia 8 maja 2006 r., o sygn. akt P 18/05 skarżąca stwierdziła, że nie do przyjęcia jest egzekucja, w której organ żąda kosztów, nie dokonując żadnych skutecznych czynności, albowiem wysokość wynagrodzenia uzależniona jest od skuteczności egzekucji. Ponadto podkreśliła, że w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. Trybunał Konstytucyjny uznał ,że:
- art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP.
- art. 64 § 8 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP.
W konkluzji skarżąca stwierdziła, że z uwagi na dokonaną przez nią dobrowolną zapłatę organ egzekucyjny powinien był obniżyć koszty egzekucyjne. Zaznaczyła przy tym, że wyliczone w zaskarżonym postanowieniu koszty egzekucyjne nie są w ogóle należne, albowiem organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie jedynie wysłał pismo do banku, a zatem wyliczone koszty nie odpowiadają nakładowi pracy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2017 r., stanowiącym replikę na odpowiedź organu na skargę, strona stwierdziła, że trudności na jakie wskazuje organ nie są relewantne, ciężko bowiem ustalać wysokość należności publicznoprawnych w oparciu o kryterium trudności weryfikacji ich zapłaty. Skarżąca stanęła na stanowisku, że organ winien się zastosować do powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Badając zaskarżone postanowienia według kryteriów i trybie uproszczonym przewidzianym w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenia naruszają przepisy prawa materialnego.
W rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, czy też jej pobranie dopuszczalne jest także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było środków finansowych.
Na podstawie akt sprawy Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że w badanej sprawie nie doszło do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci faktycznego zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym.
Zasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., przez jego niezastosowanie w następstwie błędnej wykładni art. 7 § 2 u.p.e.a. i art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. Stosownie bowiem do postanowień przepisu art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2 tegoż artykułu, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Dla prawidłowej wykładni powyższego przepisu wystarczającym jest zastosowanie wykładni językowej. Z literalnego brzmienia art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. wynika, że opłata egzekucyjna w wysokości powyżej określonej, może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Jednocześnie w cytowanym przepisie ustawodawca nie zawarł jakiegokolwiek przyzwolenia do pobierania stosownych opłat egzekucyjnych również w przypadku, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było jakichkolwiek środków finansowych. Sąd zwraca uwagę, że także w doktrynie prawa od dawna podnosi się, że podstawową wadą konstrukcyjną omawianych regulacji jest brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji, co prowadzi w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych, przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części, dochodzonego obowiązku pieniężnego (zob. R. Hauser, W. Piątek w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", Warszawa 2016, s. 327). Wskazywane postulaty de lege ferenda nie są jednak dostrzegane przez ustawodawcę.
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 r., o sygn. akt II FSK 693/15, zgodnie z którym zaprezentowane powyżej rozumienie przepisu art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie może być podważane, przy poprawnym odkodowaniu zapisów art. 7 § 2 u.p.e.a. oraz art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego niezasadnym jest przyjmowanie, że z przepisu art. 7 § 2 u.p.e.a. wynika, że dla realizacji środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do wykonania obowiązku konieczne jest przy zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego – każdorazowe badanie, czy na rachunku tym znajdują się środki finansowe i czy nie dojdzie do obciążenia opłatami za czynności, co do których już przed ich podjęciem wiadomo było, że nie doprowadzą do pokrycia kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest obowiązany do podejmowania środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do wykonania obowiązków, a spośród kilku takich środków – podejmuje środki najmniej uciążliwe. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje, że w toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego strony skarżącej, jednakże w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego nie uzyskano żadnej kwoty.
Na gruncie badanej sprawy istotnym jest, na co słusznie zwróciła uwagę strona skarżąca, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., o sygn. akt SK 31/14 (opublikowanym w: Dz. U. z 2016 r., poz. 1244), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Sąd zauważa, że wydanie przez Trybunał Konstytucyjny powyższego wyroku orzekającego o niekonstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., na podstawie którego zapadło kontrolowane w sprawie postanowienie organu II instancji, co istotne już po publikacji orzeczenia TK, ma istotny wpływ na ocenę prawidłowości tego aktu, w świetle art. 145a § 1 Kodeksu postepowania administracyjnego. W swoich rozważaniach Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że "brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną". Trybunał Konstytucyjny wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym opłaty takie, są więc zbliżone do podatku. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą, chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością (zob. wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r., o sygn. akt II FSK 2066/14; dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Co istotne na gruncie badanej sprawy TK zaznaczył, że ustawodawca powinien określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji.
Stan faktyczny i stan prawny rozpatrywanej sprawy dotyczy niewątpliwie przepisów, które stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, które zapadło przed wydaniem postanowienia organu II instancji z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w sprawie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko zobowiązanej na kwotę [...]zł.
W świetle powyższych wywodów, w opinii Sądu trafne jest stanowisko strony skarżącej, która podnosi, że koszty egzekucyjne powinny być naliczane tylko w przypadku faktycznego zajęcia środków na rachunku bankowym. Tymczasem w niniejszej sprawie nie doszło do skutecznego zajęcia wierzytelności zobowiązanej, a organ egzekucyjny nie wyegzekwował z tego tytułu żadnej kwoty. Nie mógł też żadnej kwoty wyegzekwować z uwagi na brak wystarczających środków na rachunku bankowym.
Zgodnie z powoływanym już art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest obowiązany do podejmowania środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do wykonania obowiązku. W badanej sprawie organ egzekucyjny prowadził egzekucję z rachunku bankowego. Zgodnie z art. 80 §1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały – do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.
Nie ulega wątpliwości, że prowadzenie egzekucji wiąże się z ponoszeniem kosztów egzekucyjnych w postaci opłat egzekucyjnych i wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny. Zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty we wskazanych w przepisie wysokościach. Powołany przepis zawiera katalog czynności egzekucyjnych, których dokonanie wiąże się z naliczeniem opłaty we wskazanej wysokości. Organ egzekucyjny powołał się w niniejszej sprawie na przepis art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., określając sporne koszty egzekucyjne, mimo braku środków na rachunku bankowym i nie wyegzekwowania z tego tytułu żadnej kwoty.
Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, że organ egzekucyjny bezpodstawnie obciążył ją kosztami wyliczonymi na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Nie można bowiem uznać, że w toku egzekucji doszło w istocie do zajęcia wierzytelności, ponieważ od momentu wszczęcia egzekucji do jej zakończenia poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego na zajętym rachunku bankowym nie było środków pieniężnych. Sąd zauważa, że w postępowaniu egzekucyjnym zajęciu podlega wierzytelność pieniężna posiadacza rachunku wobec banku, nie zaś sam rachunek bankowy jako narzędzie oszczędnościowo - rozliczeniowe. Dopiero zatem w momencie wpływu należności na rachunek bankowy, kwota ta staje się wierzytelnością przysługującą właścicielowi rachunku od banku.
Skoro przepisy u.p.e.a. nie przewidują opłat i kosztów za zajęcie rachunku bankowego, a jedynie za zajęcie wierzytelności pieniężnych, to dopóki nie dojdzie do zajęcia wierzytelności, dopóty nie ma podstaw do naliczenia opłaty w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Nie bez znaczenia pozostaje, że w niniejszej sprawie strona uregulowała egzekwowaną należność po dokonaniu zajęcia rachunku bankowego.
Odnosząc się do argumentu organu odwoławczego co do nieprawomocności wyroku WSA w Poznaniu z dnia 26 listopada 2014 r., o sygn. akt I SA/Po 638/14, Sąd zauważa, że orzeczenie to stało się prawomocne na skutek powołanego powyżej wyroku NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., o sygn. akt II FSK 693/15, w którym wyrażono poglądy podzielane przez skład orzekający w rozpatrywanej sprawie (dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zatem uwzględnić wykładnię prawa materialnego przedstawioną w powyższym wyroku.
Reasumując przeprowadzoną kontrolę Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie odpowiadają prawu, albowiem przy ich wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego u.p.e.a. oraz naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145a § 1 Kodeksu postepowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b P.p.s.a, w trybie art. 120 P.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o treść art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. w pkt II sentencji, w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu od skargi ([...] zł) i kosztom zastępstwa procesowego radcy prawnego ([...] zł), wynikającym z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło