I SA/Po 17/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-06-23
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, działający przeciwko organowi w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i czy powinien mu być ustanowiony adwokat z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej działania lub bezczynności organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego, należy mu przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca M K złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Jako powód podała trudną sytuację materialną, samotne wychowywanie dzieci i niskie dochody. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, uznając ją za zwolnioną z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M K o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: ustanowić dla zwolnionej z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/V.Mielcarek
Skarżąca M K złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazała, że jest rozwiedzioną, samotną matką, na jej wyłącznym utrzymaniu pozostają małoletnie dzieci. Wnioskodawczyni jest jedynym żywicielem rodziny, dochody, które otrzymuje, są bardzo niskie. W tych okolicznościach skarżąca wraz ze swoimi dziećmi żyje poniżej minimum socjalnego i korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synami, którzy są uczniami szkoły podstawowej. Nie posiada żadnej nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Mieszka w mieszkaniu sublokatorskim, zajmuje pokój o powierzchni [...] m2. Jest zadłużona, przy czym długów nie może spłacić. Jedynym źródłem utrzymania jest praca na [...] etatu za wynagrodzeniem w wysokości [...] brutto. Dzieci nie uzyskują żadnych dochodów. Wskazała, że korzysta z pomocy okresowej MOPS. Podała, że z wynagrodzenia nie jest w stanie spłacić zadłużenia. Do pisma załączyła kserokopię zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia.
Wniosek skarżącej o udzielenie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)).
W rozpatrywanej sprawie skarżąca w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego.
Na uwagę wnioskodawczyni zasługuje fakt, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zatem z mocy ustawy strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W tych okolicznościach na podstawie art. 239 pkt 1 lit .e, art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
/-/V. Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło