I SA/Po 17/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku JS o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia 50% zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn postanawia: 1. zwolnić skarżącego od ½ wpisu od skargi, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Skarżący JS pismem z dnia [...] wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał, że obecny dochód wynosi [...]. Składa się na niego wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] i renta rodzinna przyznana do [...] w wysokości [...]. Natomiast stałe miesięczne wydatki jak czynsz za mieszkanie, światło, gaz, komunikację miejską, czesne za studia, rata kredytu bankowego zaciągniętego na spłatę w 50% zaległości podatkowej, środki utrzymania czystości oraz mieszkania i na bardzo skromne utrzymanie wynoszą [...]. Oświadczył, że nie posiada możliwości zwiększenia dochodu, nie posiada również zdolności kredytowej do zaciągnięcia kredytu bankowego by uzyskać środki na zapłacenie kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wskazał, że mieszkanie wymaga gruntownego remontu lecz nie posiada na to środków. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy JS w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada innych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, nie posiada samochodu osobowego. Podał, że na miesięczne opłaty przeznacza [...], przy czym: [...]. Pozostałe [...] pozostaje mu na zakup żywności, środków higieny osobistej, środków czystości, pomocy szkolnych, lekarstwa, na pielęgnację grobów matki, ojca i babci. Do pisma załączył zaświadczenie o zarobkach z ostatnich 3 miesięcy, zeznania podatkowe za [...], wyciągi z konta bankowego z ostatnich 3 miesięcy. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie ½ wpisu od skargi i kosztów zastępstwa procesowego w rozpatrywanej sprawie jest wiarygodna. Nie zwolniono natomiast skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...], t.j. od 1/2 wpisu oraz od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. Zauważyć bowiem należy, że skarżący uzyskuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] brutto oraz otrzymuje rentę rodzinną w wysokości [...] brutto. Z uzyskiwanych środków skarżący może ponieść choć w części wpis od skargi. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych, przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji gdyby skarżący nie był w stanie ich uiścić będzie mógł zwrócić się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek