I SA/Po 17/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2012r. sprawy ze skargi "E" Sp. z o.o. z siedzibą we W. na czynność Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wyrejestrowania automatów do gier o niskich wygranych z Krajowego Rejestru Automatów do Gier postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej Spółce kwotę [...]zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismami z dnia [...] kwietnia 2011 r. i [...] maja 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. zawiadomił Spółkę z o.o. "E." z siedzibą w W. o wyrejestrowaniu z Krajowego Rejestry Automatów do Gier ("KRAG") automatów do gier o niskich wygranych, o numerze fabrycznym [...] oraz numerze poświadczenia rejestracji [...]. W pismach tych organ wyjaśnił, że wskazanej czynności dokonał w związku z utratą ważności poświadczenia rejestracji wskazanych automatów, w trybie określonym w § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. Nr 102, poz. 946 ze zm.; dalej: rozporządzenie MF z 2003 r.), zgodnie z którym, poświadczenie rejestracji traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1 b ustawy. Organ stwierdził, że zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (art. 24 ust. 1b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, Dz.U. Nr 4, poz. 27 ze zm.; dalej: ustawa z 1992 r.), w oparciu o które dokonano rejestracji wspomnianych automatów do gier, utraciło ważność. Tym samym z mocy prawa, wraz z wygaśnięciem zezwolenia, utraciło ważność poświadczenie ich rejestracji. W dniu [...] maja 2011 r. i [...] czerwca 2011 r. Spółka z o.o. "E." skierowała do Naczelnika Urzędu Celnego w P. pisma oznaczone jako "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", które w jej ocenie miało miejsce w "informacjach" z dnia [...] kwietnia 2011 r. i [...] maja 2011 r. o stwierdzeniu utraty poświadczenia rejestracji i wyrejestrowaniu wskazanego w informacji automatu do gier. Jednocześnie Spółka skierowała w tym samym dniu do Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego w P., pismo oznaczone jako "odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P., wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz umorzenie postępowania. Strona zarzuciła organowi naruszenie art. 92 ust. 1 w zw. z art. 2, art. 7, art. 20, art. 22, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, art. 143 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych poprzez zastosowanie w sprawie § 10 ust. 4 pkt. 1 rozporządzenia MF z 2003 r., art. 128, art. 208 § 1, art. 210 § 1 pkt 4, 7, § 4 i § 5 w zw. z art. 120 i art. 121 § 1, art. 123 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa). Naczelnik Urzędu Celnego w P. nie udzielił stronie odpowiedzi na wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] maja 2011 r. i [...] czerwca 2011 r. W dniu [...] czerwca 2011 r. i [...] lipca 2011 r. Spółka z o.o. "E." skierowała, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego w P., skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na informacje Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. i [...] maja 2011 r. o stwierdzeniu utraty ważności poświadczenia rejestracji oraz na czynność wyrejestrowania automatu do gier i wniosła o uchylenie zaskarżonych czynności (aktu) w całości, ewentualnie o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonych czynności (aktu). Spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 92 ust. 1 w zw. z art. 2, art. 7, art. 20, art. 22, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, art. 15b ust. 4 i art. 16 pkt 2 ustawy z 1992 r., § 10 ust. 4 pkt. 1 rozporządzenia MF z 2003 r., art. 120, art. 124, art. 128, art. 208 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargi Naczelnik Urzędu Celnego w P. wniósł o ich odrzucenie – ze względu na to, że zaskarżone czynności nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej, ewentualnie o oddalenie skarg i podtrzymał dotychczasowe stanowisko zajęte w zaskarżonych czynnościach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Podstawowym warunkiem dopuszczalności skargi jest skierowanie jej przeciwko aktowi lub czynności organu administracji publicznej wymienionym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, w skrócie: P.p.s.a.), tj. m.in. przeciwko decyzji w rozumieniu art. 207 Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu podatkowego, datę jej wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie oraz podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. W ocenie Sądu, pisma Naczelnika Urzędu Celnego będące przedmiotem zaskarżenia sprawie spełniają podstawowe wymogi z art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, a zatem powinny być traktowane jako decyzje. Należy bowiem mieć na względzie, iż zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy rozstrzyga sprawę co do jej istoty w drodze decyzji albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. O tym, czy dany akt jest decyzją, przesądza nie jego nazwa, lecz charakter sprawy i treść przepisu będącego podstawą działania organu. Pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w formie decyzji są decyzjami mimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli tylko zawierają minimum elementów, niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., SA 1163/81, OSPiKA 1982, z. 9-10). Takie samo stanowisko wyraził w podobnej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 listopada 2011 r. (sygn. akt II GSK 1677/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zwrócił uwagę przede wszystkim na fakt, że stwierdzenie utraty ważności "poświadczenia rejestracji" automatu do gier o niskich wygranych powoduje utratę istniejącego wcześniej uprawnienia do eksploatacji konkretnego automatu. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w pełni ustalenia prawne poczynione przez NSA we wskazanym orzeczeniu. Reasumując w niniejszej sprawie Sąd stoi na stanowisku, że wskazane w skardze czynności stanowią decyzje administracyjne, albowiem zawierają przynajmniej cztery elementy określone w art. 210 Ordynacji podatkowej (oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony i rozstrzygają o uprawnieniach strony). W tym stanie rzeczy Sąd podkreśla, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie musiała być uznana za niedopuszczalną z uwagi na uprzednie niewyczerpanie środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Stosownie bowiem do treści art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść zasadniczo po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z § 2 wymienionego artykułu, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie. W przypadku decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji stronie nie przysługuje zatem skarga do sądu administracyjnego, a jedynie odwołanie rozpatrywane w administracyjnym postępowaniu odwoławczym. Innymi słowy, decyzja organu pierwszej instancji, która nie ma waloru ostateczności może być weryfikowana wyłącznie w trybie postępowania odwoławczego, a nie w drodze postępowania przed sadem administracyjnym. Konkludując powyższe ustalenia należy stwierdzić, iż jeśli skarżąca po doręczeniu jej zaskarżonej decyzji wydanej przez organ w pierwszej instancji oraz złożeniu przez nią odwołania, wniosła skargę do tutejszego Sądu bez oczekiwania na załatwienie sprawy przez organ odwoławczy, to tym samym nie został spełniony warunek formalny dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 1998 r., sygn. akt IV SA 641/96, publ. LEX nr 43121). Jednocześnie Sąd wskazuje pod adresem organu odwoławczego, że złożenie przez stronę odwołań powinno skutkować ponownym merytorycznym rozpatrzeniem spraw przez ten organ (art. 220 i n. Ordynacji podatkowej) oraz skorzystaniem przezeń z kompetencji do załatwienia sprawy w drodze jednego z rodzajów rozstrzygnięć odwoławczych (art. 233 Ordynacji podatkowej). W przypadku uznania decyzji pierwszoinstancyjnej za naruszającą przepisy proceduralne, zwłaszcza art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej dotyczących treści decyzji, organ odwoławczy powinien uchylić tę decyzję i orzec co do istoty sprawy. W myśl art. 58 § 1 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę m. in., jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jak w sentencji postanowienia - przyjmując, iż skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu niewyczerpania toku instancji.