I SA/Po 17/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JP o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku akcyzowym postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący JP pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku akcyzowym. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że ma [...] lat, jest osobą starszą, schorowaną, potrzebuje stałej opieki oraz kosztownego leczenia. Utrzymuje się z emerytury, z której potrącana jest kwota [...] na rzecz Urzędu Celnego. Skarżący podał, że jego stan zdrowia pogarsza się z każdym tygodniem w sposób gwałtowny (m.in. z powodu braku środków finansowych na kosztowne leczenie i specjalistyczne konsultacje lekarskie) i nie ma możliwości opłacenia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Żona również nie posiada majątku. Skarżący z tytułu emerytury otrzymuje dochód w wysokości [...], jego żona natomiast w wysokości [...]. Podał, że ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], przy czym lekarstwa dla Skarżącego [...], wynajem łóżka elektrycznego [...], lekarstwa dla małżonki [...], ubezpieczenie PZU Skarżącego [...], jego żony [...], art. higieniczne [...], wyżywienie ok. [...], energia elektryczna [...], gaz [...], woda [...], prasa [...]. Wnioskodawca podał, że nie opłaca czynszu, gdyż mieszkanie zostało jemu użyczone przez wnuczkę. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący jest osobą starszą, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca i jego żona łącznie na lekarstwa przeznaczają od [...] do [...] miesięcznie. Ponadto Skarżący ma wynajęte łóżko elektryczne i z tego tytułu ponosi koszt w wysokości [...] miesięcznie. Pozostałe środki uzyskiwane z emerytur przeznaczają na wyżywienie, art. higieniczne i opłaty. Wnioskodawca z uzyskiwanych środków nie jest w stanie poczynić oszczędności na opłacenie kosztów sądowych. Skarżący i jego żona nie posiadają również majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.