I SA/Po 17/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MR o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, t.j. od wpisu od skargi w sprawie ze skargi MR na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, t.j. od wpisu od skargi. Skarżąca MR, reprezentowana przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W skardze wniosła również o przyznanie prawa pomocy w części, t.j. zwolnienia od ponoszenia wpisu sądowego od skargi, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla swojego utrzymania. W uzasadnieniu podała, że ma niskie dochody i spore wydatki na leczenie. Skarżąca równocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że od [...] jest na emeryturze. Wskazała, że nie posiada żadnych oszczędności, nieruchomości, ruchomości, np. samochodu ani innych wartościowych przedmiotów. Skarżąca oświadczyła, że mieszka sama i utrzymuje się z emerytury. Razem z dodatkiem z tytułu wieku otrzymuje świadczenie w wysokości [...]. Wnioskodawczyni podała, że mieszka w mieszkaniu synowej na podstawie umowy użyczenia. Skarżąca wyjaśniła, że na jej miesięczne koszty utrzymania składają się [...]. Czynsz za mieszkanie w kwocie ok. [...] ([...]) płaci syn i synowa, gdyż jej na to nie stać. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawczyni uzyskuje dochód w wysokości [...]. Skarżąca podała, że koszty zastępstwa procesowego poniósł jej syn. Następnie pismem z dnia [...] skarżąca przedłożyła kserokopie: decyzji ZUS o waloryzacji emerytury z dnia [...], faktur dokumentujących zakup lekarstw, faktur za usługi telekomunikacyjne i za energię elektryczną, dyspozycji przelewu z rachunku bankowego środków na opłaty za telefon i energię elektryczną. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest częściowe zwolnienie jej od kosztów sądowych, t.j. od wpisu od skargi, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni ma [...], od [...] jest na emeryturze, korzysta z opieki lekarskiej, ok. [...] miesięcznie przeznacza na lekarstwa i [...] na opiekę lekarską. Skarżąca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawczyni uzyskuje dochody z tytułu emerytury, które przeznacza na miesięczne utrzymanie. Skarżąca wykazała zatem, że nie jest w stanie ponieść wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.