I SA/Po 17/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi H.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2019 rok I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza z dnia [...] października 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego kwotę [...],- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz [...] postanowieniem z [...] października 2021 r., nr [...] zawiesił prowadzone względem H. R. i H. R.1 postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie podatku rolnego i od nieruchomości do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ wyższej instancji. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że pismem z [...] września 2020 r. H. R.1 i H. R. złożyli wniosek o wzruszenie decyzji podatkowych za lata 2015-2020 w związku z wydaną przez Starostę [...] decyzją z [...] września 2020 r., nr [...] w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] T. . Burmistrz postanowieniem z [...] października 2020 r. odmówił wszczęcia postępowania za lata 2015-2019 z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2020 r., nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem 6 maja 2021 r., I SA/Po [...] uchylił decyzję wraz z poprzedzającym je postanowieniem wydanym w pierwszej instancji. Burmistrz wyjaśnił, że jest mu z urzędu wiadomym, że w zakresie wzruszenia decyzji w sprawie podatku rolnego, od nieruchomości za 2019 r. toczy się postępowanie w oparciu o wniosek skarżącego. Po wydaniu przez Burmistrza decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części i utrzymaniu jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze złożono skargę do WSA w Poznaniu. W ocenie Burmistrza rozstrzygnięcie powyższej sprawy przez Sąd lub SKO [...] ma charakter rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Pismem z [...] października 2021 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący podniósł, że postanowienia są wydawane w toku postępowania, a nie toczy się żadne postępowanie w przedmiocie podatku za 2019 r., gdyż zostało ono zakończone decyzją SKO [...] z [...] sierpnia 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] listopada 2021 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji słusznie zawiesił postępowanie., z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm. – dalej w skrócie: "O.p."). H. R. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 201 § 1 pkt 2 O.p. polegające na jego zastosowaniu przez Burmistrza [...] 2) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. polegające na ich zastosowaniu przez SKO [...]. W skardze strona podniosła ponownie, że zgodnie z art. 216 § 1 O.p. organ wydaje postanowienia w toku postępowania. Tymczasem żadne postępowanie w przedmiocie podatku za rok 2019 się nie toczy, gdyż zostało zakończone decyzją ostateczną nr [...] z [...] sierpnia 2021 r. W odpowiedzi na skargę SKO [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] z [...] października 2021 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie podatku rolnego, od nieruchomości do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ wyższej instancji. Z uzasadnienia wynika, że organ zagadnienie wstępne postrzega w zakończeniu prawomocnym postępowania w przedmiocie wzruszenia decyzji w sprawie podatku rolnego i nieruchomości za 2019 r. z wniosku H. R.. Zgodnie z art. 216 O.p., w toku postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia (§ 1). Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (§ 2). Jak stanowi zaś art. 217 § 1 powołanego aktu, postanowienie zawiera: oznaczenie organu podatkowego (pkt 1); datę jego wydania (pkt 2); oznaczenie strony albo innych osób biorących udział w postępowaniu (pkt 3); powołanie podstawy prawnej (pkt 4); rozstrzygnięcie (pkt 5); pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego (pkt 6); podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego (pkt 7). Rozstrzygnięcie jest najważniejszym elementem postanowienia. W nim zawarte jest stanowisko organu wobec zgłoszonych w toku postępowania wniosków, żądań lub innych kwestii wpadkowych, które organ winien rozpoznać z urzędu, w nim dochodzi do konkretyzacji prawa, do rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach strony. Winno być ono sformułowane jasno i precyzyjnie, bez możliwości różnej interpretacji, tak aby było zrozumiałe bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem postanowienia [tak: wyrok WSA w Krakowie z 20 lipca 2010 r., I SA/Kr 831/10]. W kontekście powyższych uwag należy stwierdzić, że postanowienie organu pierwszej instancji nie czyni zadość powyższym wymogom. Postanowienie to nie zawiera jednoznacznego, jasnego i pełnego rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że pismem z [...] września 2020 r. H. R.1 i H. R. złożyli wniosek o wzruszenie decyzji podatkowych za lata 2015-2020. W oparciu o sformułowaną przez organ pierwszej instancji sentencję postanowienia nie sposób ustalić, jakie postępowanie o wznowienie zostało zawieszone. Treść postanowienia organu pierwszej instancji nie pozwala na ustalenie, czy intencją organu było zawieszenie postępowań o wznowienie postępowań w sprawie podatku rolnego i od nieruchomości za lata 2015-2020, czy też jedynie zawieszenie postępowań za wybrane z tego okresu lata. Wątpliwości w tym zakresie nasuwa dodatkowo fakt, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego łącznego zobowiązania pieniężnego H. R.1 oraz skarżącego za 2019 r. zostało zakończone decyzją SKO [...] z [...] sierpnia 2021 r., [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] lipca 2021 r. odmawiającą uchylenia decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2019 r. a więc przed wydaniem postanowienia Burmistrza [...] o zawieszeniu postępowania, zakończyło się decyzją ostateczną postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w zakresie podatku rolnego i od nieruchomości za rok 2019. Z uwagi na brak precyzyjnego wskazania postępowania mającego zostać zwieszonym, brak jest możliwości odniesienia się do zarzutów skargi kwestionujących wystąpienie zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie tego postępowania. Dopiero precyzyjne wskazanie przez organy zawieszonego postępowania, umożliwi przeprowadzenie weryfikacji, czy w postępowaniu tym doszło do wystąpienia zagadnienia wstępnego skutkującego koniecznością jego zawieszenia. Wskazać również należy, że postanowienie organu podatkowego winno zawierać oznaczenie strony albo innych osób biorących udział w postępowaniu. Zgodnie z art. 133 § 1O.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. W realiach niniejszej sprawy stronami postępowania podatkowego byli H. R.1 i H. R., na których to wniosek z [...] września 2020 r. wszczęto postępowanie podatkowe w przedmiocie weryfikacji decyzji zapadłych w postępowaniu zwykłym. Tymczasem w początkowym fragmencie postanowienia organu pierwszej instancji jako adresata tego aktu wskazano jedynie skarżącego. Prawidłowo sporządzone postanowienie organu pierwszej instancji winno w wskazywać wszystkich jego adresatów, tj. wszystkie ze stron postępowania jak i ewentualnie inne osoby biorące udział w postępowaniu. Dostrzec również należy, że poddane sądowej kontroli postanowienie zostało doręczone jedynie skarżącemu oraz organowi pierwszej instancji z pominięciem H. R.1. Przepis art. 123 O.p. nakłada na organ podatkowy obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Obowiązek ten istnieje od momentu wszczęcia postępowania aż do chwili doręczenia ostatecznej decyzji organu odwoławczego. Okoliczność, że zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji złożyła jedynie jedna ze stron postępowania, nie powoduje, że w toku postępowania zażaleniowego stroną jest jedynie podmiot, który wniósł zażalenie. Zgodnie z art. 239 O.p. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie zaś z art. 235 powołanego aktu, w sprawach nieuregulowanych w art. 220-234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Zgodnie zaś z art. 165 § 3a powołanego aktu, o wszczęciu postępowania na wniosek jednej ze stron organ podatkowy zawiadamia wszystkie pozostałe osoby będące stroną w sprawie. Postępowanie zażaleniowe jest tym etapem postępowania podatkowego, które uruchamiane jest wyłącznie na wniosek strony bądź też podmiotu na prawach strony. Odpowiednie stosowanie na mocy art. 239 O.p. regulacji zawartej w art. 165 § 3a tego aktu nakłada na organ odwoławczy obowiązek powiadomienia stron niewnoszących zażalenia o jego wniesieniu przez inne podmioty, którym przysługuje ten status. Obowiązkiem organu drugiej instancji jest również zapewnienie wszystkim stronom postępowania prawa do czynnego udziału w postępowaniu zażaleniowym jak i doręczenie postanowienia kończącego postępowanie zażaleniowe wszystkim stronom. W toku powtórnego postępowania organy ponownie rozważą zasadność zawieszenia postępowania, mając na uwadze fakt, że WSA w Poznaniu wyrokiem z 08 lutego 2022 r., I SA/Po [...] oddalił skargę skarżącego na decyzję SKO [...] z [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. W przypadku podtrzymania poglądu o konieczności zawieszenia postępowania podatkowego, obowiązkiem organów będzie sporządzenie postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania zawierające wszystkie elementy przewidziane prawem. Rozstrzygnięcie musi być precyzyjnie określone. Postanowienie musi być adresowane do wszystkich stron postępowania podatkowego. W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) należało orzec jak w pkt I. sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 205 § 2 powołanego aktu. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się: wpis od skargi w kwocie 100 zł, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie [...]zł należne na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).