I SA/Po 171/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-03-14

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną spowodowaną klęską żywiołową i brakiem otrzymania renty strukturalnej, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną, brak możliwości oszczędzenia środków na koszty sądowe z uzyskiwanych dochodów oraz brak majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Prawo pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia kosztów przez stronę i zapewnia dostęp do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżący MG złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości w podatku rolnym. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na klęskę żywiołową (wymarznięcie pszenicy), nieotrzymanie renty strukturalnej, trudną sytuację finansową, deficyty związane z bieżącą egzystencją oraz brak możliwości partycypowania następcy w kosztach. Oświadczył, że posiada jedynie mieszkanie, nie ma oszczędności ani innych nieruchomości, a jego dochody z pisania wierszy i umów o dzieło są niskie.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MG o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi MG na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym - IV raty za 2012 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący MG wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismem z dnia [...] skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym – IV raty za 2012 r. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że w [...] jego gospodarstwo rolne dotknęła klęska wymarznięcia pszenicy w 100%. Wskazał również, że w [...] ARiMR zasugerowała jemu, żeby przeszedł na rentę strukturalną. Skarżący podał, że gospodarstwo rolne przekazał następcy za zgodą i wiedzą ARiMR w zamian za w.w rentę, ale jej nie otrzymał. Skarżący podał, że jego sytuacja finansowa jest zła, obecnie ma duże deficyty finansowe związane z egzystencją i zakupem żywności, obuwia, lekarstw. Skarżący podał, że jego następca przejął gospodarstwo rolne z obciążeniami i nie może partycypować w kosztach. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada domu, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący pozostaje z żoną we wspólności majątkowej małżeńskiej, małżonkowie do [...] prowadzili gospodarstwo rolne. Wnioskodawca oświadczył, że uzyskuje dochody w wysokości ok. [...] miesięcznie z tytułu pisania wierszy i umów o dzieło. Podał, że ma zobowiązania wobec brata. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosi [...]. Skarżący, jak wynika ze złożonego przez niego oświadczenia, uzyskuje dochód miesięczny w wysokości [...] z tytułu pisania wierszy i umów o dzieło. Nie jest zatem w stanie z uzyskiwanego dochodu poczynić oszczędności w celu uiszczenia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawca poza mieszkaniem o powierzchni [...] m2 nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, a zatem nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło