I SA/Po 1710/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MG o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi MG na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca MG pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, który ponowiła w dniu [...]. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, trwa postępowanie w celu ustalenia w jakim stopniu. Skarżąca obecnie ma [...] skierowania na zabiegi operacyjne. Wnioskodawczyni podała, że jest osobą nieporadną ze względu na krzywdy wyrządzone jej rodzinie, ubóstwo i historię życia. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podała na co choruje. Wnioskodawczyni wskazała, że nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, mieszka sama. Skarżąca podała, że posiada udział [...] w zespole pałacowo-parkowym w B, udział ok. [...] m2, wartość udziału wg wyceny szacuje się na [...], jest to pustostan nieużytkowy, wnioskodawczyni nie ma prawa wejścia na teren własnego domu rodzinnego oraz mieszkanie o pow. [...] m2 w bloku z lat [...] o wartości ok. [...], nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżąca podała, że nigdy nie posiadała samochodu. Wnioskodawczyni oświadczyła, że otrzymuje zasiłek okresowy z MOPR w wysokości [...], dodatek mieszkaniowy w wysokości [...], dodatek energetyczny w wysokości [...] i zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości [...]. Skarżąca podała, że opłaty za czynsz wynoszą [...], za prąd [...], za gaz [...] za [...], telefon [...]. Wnioskodawczyni ponosi koszty leczenia w wysokości ok. [...]. Do wniosku załączyła kserokopie: zaświadczeń o stanie zdrowia, skierowań na badania, wyników badań, faktur dokumentujących zakup lekarstw, faktury za gaz, energię elektryczną, telefon, informacji o opłatach za korzystanie z lokalu mieszkalnego, pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu zasiłku celowego na zakup żywności, decyzji z dnia [...] o przyznaniu zryczałtowanego dodatku energetycznego na okres [...] w wysokości [...] miesięcznie, decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] miesięcznie na okres [...] od dnia [...] do [...], wyciągi z rachunku bankowego. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej adwokata, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że ma [...] lata, utrzymuje się z zasiłków, choruje, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.