I SA/Po 1721/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-01-03
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, przebywający w więzieniu, nieposiadający dochodów ani oszczędności, a jedynie dom wymagający remontu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ponieważ przebywa w więzieniu, nie uzyskuje dochodów, a jego jedyny majątek (dom) wymaga remontu i nie generuje przychodu. W związku z tym, na podstawie przepisów P.p.s.a. dotyczących prawa pomocy, sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić dla niego adwokata.Stan faktyczny
Skarżący HT złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowych. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując, że przebywa w więzieniu, nie pracuje, nie posiada oszczędności ani dochodów. Jego jedynym majątkiem jest dom wymagający remontu, który nie jest wynajmowany. Skarżący wskazał, że nie ma rodziny i jest zadłużony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 03 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku HT o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi HT na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za lata 2011-2015, odmowy umorzenia kosztów upomnienia oraz odmowy wstrzymania naliczania odsetek za zaległości postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący HT pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że od dnia [...] przebywa w więzieniu, nigdzie nie pracuje, nie posiada żadnych oszczędności ani wartościowych rzeczy. Skarżący podał, że nie ma żadnej rodziny, jego rodzice nie żyją. Wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem domu o pow. [...] m2 do remontu na nieruchomości o pow. [...]. Skarżący podał, że na chwilę obecną jest zadłużony w Urzędzie Gminy z tytułu niezapłaconego podatku od nieruchomości. Wnioskodawca wskazał, że z otrzymanych informacji od kolegi, który posiada klucze do jego domu wynika, że dom stoi pusty i nie jest już wynajmowany, co oznacza, że nie osiąga żadnych dochodów. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m2, działkę o pow. [...], na której stoją [...] budynki, które wymagają pełnego remontu. Skarżący nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności oraz przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, że wnioskodawca od dnia [...] przebywa w więzieniu i nie uzyskuje dochodów, z których mógłby ponieść koszty postępowania. Dom będący jego własnością stoi pusty, nie jest już wynajmowany, nadaje się do remontu. Z oświadczeń wnioskodawcy wynika również, że nie ma żadnej rodziny.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło