I SA/Po 1721/99

Uprawnień organów celnych do załatwienia spraw celnych nie można interpretować w ten sposób, te w razie wątpliwości faktycznych i prawnych należy je załatwić na niekorzyść strony. Wątpliwości w każdej sprawie celnej winny być rozstrzygane na korzyść strony, gdyż tylko takie postępowanie może pogłębiać zaufanie do organów administracji celnej jako reprezentanta władzy publicznej. Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne dokonane przez spółkę za prawidłowe. W uzasadnieniu podano, że strona zwróciła się o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości ogólnej faktury, wartości celnej i wyliczonych wartości celnych z uwagi na to, że kontrahent zagraniczny podał błędną cenę towaru. Powołując się, na art. 85 par. 1, art. 21 oraz 64 par. 4 Kodeksu celnego stwierdził, że uznanie dokonanego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe jest niemożliwe, ponieważ naruszałoby art. 85 par. 1 Kodeksu celnego. Podniesiono, że wartość cenią importowanego towaru przyjęto zgodnie z załączoną do zgłoszenia celnego fakturą i strona mogłaby skutecznie podważyć dokonany wymiar należności celnych tylko wówczas, gdyby organ celny nie uwzględnił dokumentów i dowodów przedłożonych w dniu odprawy celnej, a wskazujących na to, że przyjęcie przez organ celny wartości towaru nie jest prawidłowe. Prezes GUC utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu podał, iż spółka do zgłoszenia celnego załączyła fakturę, a następnie wyjaśniła, że wskutek pomyłki błędnie podano cenę jednostkową towaru, wskutek czego błędnie ustalono wartość celną. Na poparcie swych twierdzeń, spółka załączyła poprawioną fakturę oraz wyjaśnienia eksportera. Zdaniem organu II instancji, przedstawiona przez stronę faktura opiewająca na niższa kwotę niż faktura załączona do odprawy nie była fakturą korygującą, ponieważ nie ma w niej żadnej adnotacji o anulowaniu wystawionej wcześniej. Zdaniem Prezesa GUC, istnieje możliwość korygowania wartości celnej towaru zgłoszonego do odprawy celnej już po jej dokonaniu, ale pod warunkiem udowodnienia przez stronę, że cena jaka jest umieszczona na fakturze korygującej powinna widnieć od początku na fakturze załączonej do odprawy celnej i jedynie w wyniku pomyłki zagranicznego kontrahenta umieszczono na niej inne dane, a błędna faktura powinna zostać anulowana. W skardze do NSA spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 83 par. 1 i 3 i art. 246 par. 2, 4 i 5 Kodeksu celnego. Skarżąca podniosła, że cena towaru na fakturze dołączonej do zgłoszenia celnego była błędna i nie mogła stanowić podstawy do dokonania prawidłowego wymiary należności celnej. Zdaniem skarżącej, organy celne nie podjęły wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. NSA uznał skargę za zasadną i stwierdził, że w sprawie organy celne obu instancji rozpatrując negatywnie wniosek spółki o skorygowanie wartości celnej towaru zgłoszonego do odprawy celnej już po jej dokonaniu, dopuściły się naruszenia szeregu przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym względzie NSA podkreślił, że naczelną zasadą postępowania celnego jest wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej zobowiązująca organy celne w tym przypadku do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W ocenie NSA "uprawnień organów celnych do załatwienia spraw celnych nie można interpretować w ten sposób, te w razie wątpliwości faktycznych i prawnych należy je załatwić na niekorzyść strony. Wątpliwości w każdej sprawie celnej winny być rozstrzygane na korzyść strony, gdyż tylko takie postępowanie może pogłębiać zaufanie do organów administracji celnej jako reprezentanta władzy publicznej." Tymczasem z decyzji Dyrektora Urzędu Celnego nie wynika, by przeprowadzono w sprawie jakiekolwiek postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie rzeczywistej wartości wprowadzonego na polski obszar celny towaru i tym samym decyzja ta nie odpowiada wymogom stawianym przez art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej z uwagi na brak jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego. Prezes GUC akceptując z punktu widzenia procesowego rozstrzygnięcie organu I Instancji też naruszył prawo. Zdaniem NSA, organ II instancji w swym postępowaniu naruszył zarówno zasadę prawdy obiektywnej, jak i zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania administracyjnego, gdyż przed wydaniem decyzji miał obowiązek wyznaczenia stronie 3-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego /art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej/. Z tych względów NSA zaskarżoną decyzję uchylił.