I SA/Po 1727/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku NW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi NW na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych ponad uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi kwotę [...], 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca NW pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie [...]. W piśmie procesowym z dnia [...] skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podała, że ona i jej rodzina znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Wnioskodawczyni wskazała, że studiuje, jest na utrzymaniu rodziców, ojciec pracuje, jego dochody są bardzo niskie, mama nie pracuje, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna. Z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego uzyskują niewielki dochód. Do pisma załączyła zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...], z którego wynika, że matka skarżącej jest zarejestrowana jako bezrobotna od [...] i nie posiada prawa do zasiłku, kserokopie: zaświadczenia Dziekana Wydziału [...], z którego wynika, że skarżąca jest studentką w roku akademickim [...], zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], z którego wynika, że dochód ojca skarżącej w [...] wyniósł [...], decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] na łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za [...]. Następnie skarżąca, reprezentowana przez ojca, złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest na utrzymaniu rodziców, gdyż jeszcze studiuje. Ojciec pracuje jako taksówkarz, jego dochody są bardzo niskie, mama nie pracuje, jest zarejestrowana jako bezrobotna. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i z ojcem. Skarżąca posiada dom o pow. [...] m2, wybudowany w latach [...]-tych o wartości [...] oraz nieruchomość rolną o pow. [...] pod uprawę zboża o wartości ok. [...], nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Dochód ojca skarżącej wynosi [...], dochód z [...]. Skarżąca podała, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: media [...], KRUS [...], podatek od nieruchomości [...], lekarstwa [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że posiadają samochód osobowy O, rok prod. [...] o wartości ok. [...]. Skarżąca oświadczyła, że nie posiadają udziałów w spółkach ani nie pełnią żadnych funkcji członków zarządu. Skarżąca podała, że uprawiają zboże i nie hodują zwierząt. Skarżąca podała, że wydatki związane z prowadzeniem działalności rolniczej wynoszą: za [...] zasiew własne zboże, paliwo [...], kombajn [...], za [...] zasiew – własne zboże, paliwo [...], kombajn [...], dopłaty do nieruchomości rolnej w [...] wyniosły [...], w [...]. Przychody z działalności rolniczej z tytułu sprzedaży zboża w [...] wyniosły [...], w [...]. Skarżąca oświadczyła, że nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawczyni podała, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą: [...], koszty nauki – skarżącej przyznano stypendium socjalne na [...]. Do pisma załączyła zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], z których wynika, że dochód ojca skarżącej w [...] wyniósł [...], w [...], dochód skarżącej w [...] wyniósł [...], w [...], matka skarżącej w [...] i w [...] nie uzyskała dochodu, wyciągi z rachunków bankowych, kserokopie decyzji z dnia [...] o przyznaniu skarżącej stypendium socjalnego za okres [...] w wysokości [...] oraz o zwiększeniu stypendium socjalnego z tytułu zamieszkania w Domu Studenckim lub innym obiekcie w wysokości [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, poza uiszczony już na wcześniejszym etapie postępowania wpis sądowym od skargi w kwocie [...] oraz ustanowienie dla niej adwokata, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem i z matką. Skarżąca studiuje, otrzymuje stypendium socjalne, ojciec z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje niewielkie dochody, matka nie pracuje i jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Z oświadczenia skarżącej wynika zatem, że nie ma ona środków pieniężnych na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie i ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że mimo zwolnienia skarżącej od obowiązku poniesienia kosztów sądowych brak jest podstawy prawnej do zwrotu uiszczonego przez nią wpisu sądowego, który jest kosztem należnym i uiszczonym, zatem zwolnienie w ramach prawa pomocy obejmuje dalsze koszty sądowe niniejszego postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.