I SA/Po 1728/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 07 marca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w[...] z dnia [...] października 2016r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu [...] grudnia 2016r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga B. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2016r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z dnia [...] sierpnia 2016r. wydanego w sprawie określenia na [...] zł wysokości kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności. W petitum skargi zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania ww. postanowień do czasu rozstrzygnięcia skargi. Zdaniem profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej wniosek o wstrzymanie obu postanowień uzasadniony jest faktem, że przedmiot sprawy odnosi się do kontrowersyjnej interpretacji i wykładni art. 63 i 71a ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto wykonanie obu postanowień skutkowałoby tym, że Skarb Państwa bezpodstawnie wzbogaciłby się kosztem strony skarżącej i wyrządził znaczną szkodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wskazać należy, że przedmiotem wstrzymania mogą być wyłącznie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania, a tym samym takie, które wywołują skutki materialnoprawne (por. postanowienie NSA z dnia [...] maja 2005 r. I OZ [...] dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, W. 2006, s. 186 oraz postanowienie NSA z dnia [...] stycznia 2006 r. II FZ [...], http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie każdy zatem akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2006, s. 295 i n.). Wniosek strony skarżącej odnosi się do postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia organu I instancji, a zatem dotyczy aktu ze swej istoty nienadającego się do wykonania (por. postanowienie NSA z dnia [...] maja 2016 r., I OSK [...], postanowienie NSA z dnia [...] lutego 2016 r., II FSK [...], http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Akt administracyjny, jakiego dotyczy rozpoznawany wniosek, nie określa powinnego, nakazanego lub zakazanego zachowania, a tym samym nie może stanowić podstawy do podejmowania przez organy podatkowe czynności zmierzających do doprowadzenia do stanu zgodnego z rozstrzygnięciem. Jednocześnie zauważyć należy, że pełnomocnik strony skarżącej odnosi się nie tylko do zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, lecz również do postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z dnia [...] sierpnia 2016r. wydanego w sprawie określenia na [...] zł wysokości kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności. Wskazuje on bowiem, że wykonanie obu postanowień skutkowałoby tym, że Skarb Państwa bezpodstawnie wzbogaciłby się kosztem strony skarżącej i wyrządził znaczną szkodę. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie formalne, jakim jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, w granicach sprawy sądowoadministracyjnej nie mieści się kontrola merytoryczna postanowienia organu I instancji. W takim postępowaniu przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. nie może co za tym idzie znaleźć zastosowania do wstrzymania wykonania postanowienia pierwszoinstancyjnego. Tożsamość sprawy wyznaczają bowiem elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w rozstrzygnięciu administracyjnym stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy (administracyjnej), o jakiej mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie umożliwia jednak wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji w sytuacji, gdy brak było merytorycznej kontroli dokonanej przez organ odwoławczy, a postępowanie przed tym organem zakończone zostało rozstrzygnięciem o charakterze procesowym – stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W rezultacie stwierdzić należy, iż zagadnienie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności oraz kwestia stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a tym samym należało uznać za chybioną argumentację pełnomocnika strony skarżącej. W związku z tym wniosek złożony przez stronę skarżącą uznać należy za bezzasadny. Dlatego Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.