I SA/Po 173/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-05-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchylające postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego i utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego jest dopuszczalne do NSA?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie jest dopuszczalne do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wynika to ze zmiany brzmienia art. 260 § 1 PPSA, który obecnie przewiduje, że sąd wydaje postanowienie merytorycznie rozstrzygające kwestię pomocy prawnej, a od takiego postanowienia nie przysługuje zażalenie. Przepis art. 197 § 2 PPSA, stosowany odpowiednio do zażaleń, w połączeniu z art. 178 PPSA, obliguje sąd do odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych, pełnomocnik skarżącej podał wartość przedmiotu zaskarżenia i przedłożył pełnomocnictwo. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony postanowieniem referendarza. Po wniesieniu sprzeciwu od tego postanowienia, został on odrzucony przez WSA z powodu uchybienia terminu. Następnie WSA uchylił postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu i utrzymał w mocy postanowienie referendarza. Strona wniosła zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia strony skarżącej z dnia 05 maja 2016 r. na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 26 kwietnia 2016 r., o sygn. akt I SA/Po 173/16 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych; postanawia odrzucić zażalenie.
Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. wniosła do tutejszego Sądu skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. W związku z brakami formalnymi skargi zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 stycznia 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do podania wartości przedmiotu zaskarżenia oraz złożenia dokumentu pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi pełnomocnik skarżącej podał wartość przedmiotu zaskarżenia oraz przedłożył dokument pełnomocnictwa procesowego. Pełnomocnik skarżącej wniósł również o zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych.
Po rozpoznaniu wniosku skarżącej referendarz sądowy tutejszego Sądu postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Po 173/16 oddalił go. Jak wynika z akt sprawy odpis wskazanego powyżej postanowienia referendarza sądowego doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 12 marca 2016 r. (k. [...] akt sądowych). Następnie, omyłkowo zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 marca 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł. Omawiane zarządzenie zostało uchylone zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 marca 2016 r. Pismem z dnia 21 marca 2016 r., wniesiono sprzeciw od wskazanego powyżej postanowienia referendarza sądowego. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 04 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Po 173/16 odrzucono sprzeciw z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Odpis omawianego postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 08 kwietnia 2016 r. (k. [...] akt sądowych). Następnie pismem z dnia 09 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na wskazane powyżej postanowienie tutejszego Sądu z dnia 04 kwietnia 2016 r. wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i merytorycznego rozstrzygnięcia. Po rozpoznaniu wskazanego powyżej zażalenia postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Po 173/16 uchylono wskazane powyżej postanowienie z dnia 04 kwietnia 2016 r. o odrzuceniu sprzeciwu oraz utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Po 173/16. Odpis omawianego postanowienia tutejszego Sądu z dnia 26 kwietnia 2016 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 28 kwietnia 2016 r. (k. [...] akt sądowych).
Pismem z dnia 05 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Po 173/16 zaskarżając je w części w jakiej utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 29 lutego 2016 r. Pełnomocnik skarżącej wniósł przy tym o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości oraz o zwolnienie skarżącej z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w sprawie w całości lub w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."), do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Zgodnie zaś z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Drugi ze wskazanych przepisów stosowany odpowiednio w odniesieniu do postępowania wywołanego zażaleniem skarżącej na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 173/16 – obliguje Sąd rozpoznający niniejszą sprawę do odrzucenia zażalenia.
Z uwagi na postanowienia art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wskazane w art. 194 § 1 pkt 1 – 10 p.p.s.a. Jeżeli zatem ustawa przewiduje (w określonych sytuacjach), wydanie postanowienia i jednocześnie nie stanowi, że od takiego postanowienia przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to niedopuszczalne jest wniesienie tego środka odwoławczego [tak: postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II FZ 196/11, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Należy przy tym zauważyć, że stosownie do postanowień art. 260 § 1 p.p.s.a. – w brzmieniu znajdującym zastosowanie w sprawie – rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z przytoczonego przepisu wynika, że rolą WSA jest merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu, a więc definitywne rozstrzygnięcie kwestii z zakresu prawa pomocy będącej przedmiotem sprzeciwu [tak: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2015 – komentarz do art. 260 p.p.s.a, dostępny w bazie danych Legalis]. Aktualne brzmienie przytoczonego przepisu jest wynikiem wejścia w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Zaznaczyć również należy, że przepis art. 260 p.p.s.a., przed dniem wejścia w życie wskazanej powyżej ustawy stanowił, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Mając na uwadze aktualne brzmienie art. 260 p.p.s.a., należy stwierdzić, że w chwili obecnej na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje zażalenie do NSA.
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżącej nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 173/16 uchylające wydane w niniejszej sprawie postanowienie z dnia 04 kwietnia 2016 r., oraz utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Po 173/16. Wpływu na powyższe nie wywiera również fakt, że objęte rozpoznawanym zażaleniem postanowienie wydane zostało w oparciu o regulacje art. 195 § 2 p.p.s.a. Stosownie do postanowień zdania pierwszego przywołanego przepisu – jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Co przy tym szczególnie istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy zgodnie z art. 195 § 2 zd. 2 p.p.s.a., od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Powyższe oznacza, że kwestię możliwości wniesienia zażalenia od postanowienia wydanego w trybie omawianego przepisu należy rozpatrywać przez pryzmat reguł ogólnych, wyrażonych w art. 194 § 1 p.p.s.a. Jak wynika przy tym z powyższych rozważań na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego nie przysługuje zażalenie do NSA.
Z uwagi na powyższe rozpoznawane zażalenie należało odrzucić jako niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 oraz art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło