I SA/Po 1730/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosków K. i W. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. i W. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. postanawia: 1. zwolnić skarżących od ½ wpisu od skargi 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić /- /M. Skwierzyńska Wnioskiem z dnia [...] złożonym na urzędowym formularzu K. M. i W. M., reprezentowani przez adwokata K. S. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazali, że z uwagi na dużą wartość przedmiotu zaskarżenia nie są w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego. Skarżący podali, że posiadają dom mieszkalny oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1 ha. Skarżący z tytułu zasiłku chorobowego uzyskuje dochód w kwocie [...],- zł. , natomiast skarżąca nie uzyskuje żadnego dochodu. Na wezwanie z dnia 16 stycznia 2008r. K. i W. M. w odpowiedzi wskazali, że mieszkają z dziećmi w wieku 15 i 11 lat. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około 1.637,- zł , przy czym woda 70,- zł, opał 400,- zł, energia elektryczna 150,- zł, telefon komórkowy 100,- zł, abonament RTV 17,- zł, wyżywienie 800,- zł, koszty leczenia i zakupu lekarstw 100,- zł. Skarżący oświadczyli, że posiadają samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2001, typ [...], wartość rynkowa około [...],- zł. Wnioskodawcy wskazali, że korzystają z pomocy rodziców. K. M. nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna, ponieważ zajmuje się gospodarstwem domowym i opieką nad dziećmi. W. M. oświadczył, że zasiłek chorobowy otrzymywał od kwietnia do września 2007r. Do pisma załączono wyciąg z konta, na którym saldo wynosi: [...]zł. Załączono także zeznania podatkowe za 2005 i 2006r., z których wynika, że przychód skarżącego w 2005r. wyniósł [...]zł, koszty uzyskania przychodów [...]zł i dochód [...]zł, zaś w 2006r. przychód wyniósł [...]zł, koszty uzyskania przychodów [...]zł i dochód [...]zł. Mając na uwadze powyższe ustalenia, postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy oddalił wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego postanowienia złożony został sprzeciw. Wobec wniesienia sprzeciwu, który nie podlegał odrzuceniu, zakwestionowane postanowienie utraciło moc na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3). Art. 246 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mający zastosowanie w sprawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy nakłada na ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Z omawianej regulacji wynika bowiem wprost, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, "gdy osoba ta wykaże", iż w jej przypadku partycypowanie w kosztach procesu wiązałoby się z ryzykiem wystąpienia negatywnych konsekwencji, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy. (por. post. NSA z dnia 21 kwietnia 2006r., sygn. akt II FZ 240/06.). Z uwagi na to, że w.w przepis formułuje nieostre kryteria ocenne, szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 14 września 2006r., sygn. akt II FZ 574/06). Pamiętać bowiem trzeba, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia przez skarżących kosztów związanych z prowadzeniem przez nich postępowania sądowoadministracyjnego, które są przecież dochodem Skarbu Państwa. Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez Państwo poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie. W tym stanie rzeczy argumentacja skarżących służąca uprawdopodobnieniu, że poniesienie kosztów postępowania nie byłoby możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i jej rodziny, musi być dokładna i wyczerpująca. Należy dodać, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem z oświadczeń skarżących, które zostały złożone w niniejszej sprawie nie wynika, że nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. K.. i W. M. posiadają bowiem dom mieszkalny i gospodarstwo rolne o powierzchni 1 ha z którego niewątpliwie uzyskują pożytki. Nadto skarżący posiadają samochód osobowy [...], rok produkcji 2001. Koszty utrzymania przedmiotowego samochodu wynoszą, według oświadczenia strony, ok. [...]zł. rocznie: paliwo (miesięcznie) 200 zł, roczne ubezpieczenie: 508 zł, naprawy (miesięcznie) 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 11 marca 2008r. wnioskodawcy podali, iż posiadają jeszcze dwa samochody, których nie użytkują i nie opłacają: ciężarowy [...] i [...]. Skarżąca oświadczyła, że nie pracuje, nie pobiera żadnych świadczeń. Skarżący natomiast pracuje w gospodarstwie u rodziców i z uzyskanych w ten sposób dochodów utrzymuje dom i rodzinę. Zauważyć należy, iż budowa domu stanowiącego wspólną własność małżonków K. i W. M., została niedawno zakończona. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności należało stwierdzić, że wnioskodawcy nie wykazali dostatecznie że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, sytuacja finansowa pozwoli skarżącym na wniesienie wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Z tych względów na podstawie art. 245 § 4, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 oraz art. 160 i 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) postanowiono jak w sentencji. /-/ M. Skwierzyńska