I SA/Po 1744/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za 2007 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący A. K. pismem z dnia 20 sierpnia 2015 r., nadanym w dniu 21 sierpnia 2015 r. (data stempla pocztowego, koperta, k. 5 akt sąd.), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. z dnia [...], nr [...], odmawiającą A. K. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za 2007 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Poznaniu z dnia 10 września 2015 r. skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi przez jej podpisanie, ewentualnie nadesłanie jej podpisanego odpisu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Kolejnym zarządzeniem z dnia 14 września 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, w kasie Sądu albo na rachunek bankowy Sądu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpisy powyższych zarządzeń zostały skutecznie doręczone skarżącemu, za pośrednictwem dorosłego domownika, w dniu 25 września 2015 r. (druk zwrotnego potwierdzenie odbioru, k. 29 akt sąd.). Wyznaczony w nich termin do uzupełnienia braków skargi upłynął bezskutecznie z dniem 2 października 2015 r. Wnioskiem z dnia 14 października 2015 r., nadanym w dniu 20 października 2015 r. (data stempla pocztowego, koperta, k. 26 akt sąd.), skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wystąpił do Sądu o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że korespondencję zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków skargi odebrała żona skarżącego. W okresie doręczenia tej korespondencji stan zdrowia skarżącego uległ znacznemu pogorszeniu. Zaznaczono, że żona skarżącego jest osobą starszą i zapomniała skarżącemu powiedzieć o odbiorze przesyłki z Sądu. Po intensywnym leczeniu stan zdrowia skarżącego uległ poprawie, co potwierdziła wizyta u lekarza specjalisty w dniu 13 października 2015 r. Tego dnia żona skarżącego przypomniała sobie o przedmiotowej korespondencji i przekazała ją mężowi. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że powyższe okoliczności winny być obiektywnie zestawione z indywidualnymi cechami wnioskodawców, by ocenić ich wpływ na procesy decyzyjne strony i w konsekwencji tegoż - móc przyjąć istnienie lub nieistnienie winy w uchybieniu terminu. W jego ocenie, warunek ten trzeba analizować przy uwzględnieniu z jednej strony subiektywnej zdolności wnioskodawcy do oceny rzeczywistego stanu rzeczy, mierzonej zwłaszcza poziomem wykształcenia, skalą posiadanej wiedzy prawniczej i życiowego doświadczenia, a z drugiej zaś - zobiektywizowanego stopnia staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego złożył pełnomocnictwo z dnia 13 października 2015 r. (k. 21 akt sąd.), dowód potwierdzenia uiszczenia w dniu 14 października 2015 r. wpisu od skargi w kwocie [...] zł (k. 23 akt sąd.), podpisaną przez skarżącego skargę (k. 19 – 20 akt sąd.) oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 13 października 2015 r., z treści którego wynika, że skarżący "w okresie 08/09 2015 miał zaostrzenie przewlekłej choroby ukł. oddechowego." (k. 25 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Z powołanych wyżej przepisów jasno wynika, że przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od trzech przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od dokonania czynności, której nie dokonano w terminie, po trzecie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia przyczyn niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Rozpoznając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi Sąd w pierwszej kolejności stwierdza, że skarżący spełnił warunek formalny, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Przyjmując bowiem, że dowiedział się on o wezwaniu Sądu w dniu 13 października 2015 r., uznać należy, że w tym dniu rozpoczął biec 7-dniowy termin do wniesienia wniosku, a przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 20 października 2015 r. (data stempla pocztowego, koperta, k. 26 akt sąd.). Nie budzi również żadnych wątpliwości Sądu, że skarżący spełnił także warunek, o którym mowa w art. 87 § 4 P.p.s.a., albowiem jeszcze przed złożeniem wniosku usunął brak fiskalny skargi poprzez uiszczenie w dniu 14 października 2015 r. wpis od skargi w kwocie [...] zł (k. 23 akt sąd.), a także uzupełnił brak formalny skargi poprzez nadesłanie jej podpisanego odpisu (k. 19 – 20 akt sąd.). Analizując główną, merytoryczną przesłankę przywrócenia terminu - brak winy skarżącego, Sąd uznał, że ta przesłanka - w realiach badanej sprawy - nie została spełniona, a tym samym brak było podstaw do przywrócenia skarżącemu terminu do usunięcia braków skargi. W tym miejscu należy wskazać, że pełnomocnik skarżącego uzasadniając przyczynę uchybienia terminowi wskazał na fakt, że korespondencję z Sądu - zawierającą wezwanie do usunięcia braków skargi - w dniu 25 września 2015 r. (druk zwrotnego potwierdzenia odbioru, k. 29 akt sąd.), odebrała żona skarżącego. W okresie doręczenia tej korespondencji stan zdrowia skarżącego uległ znacznemu pogorszeniu. Zaznaczono, że żona skarżącego jest osobą starszą i zapomniała mu powiedzieć o odbiorze powyższej przesyłki. Wskazano, że po intensywnym leczeniu stan zdrowia skarżącego uległ poprawie, co potwierdziła wizyta u lekarza specjalisty w dniu 13 października 2015 r. Tego też dnia żona skarżącego przypomniała sobie o przedmiotowej korespondencji i przekazała ją mężowi. W ocenie Sądu powołana powyżej okoliczność - w kontekście całokształtu materiału zgromadzonego w aktach sprawy - nie uprawdopodabnia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków skargi. Analizując przedłożone przez skarżącego zaświadczenie lekarskie z dnia 13 października 2015 r. (k. 25 akt sąd.), Sąd stwierdza, że z jego treści wynika, iż stan zdrowia skarżącego w okresie sierpnia i września 2015 r. był zły ("miał zaostrzenie przewlekłej choroby układu oddechowego"). W tym kontekście Sąd zauważa, że w dniach 20 i 21 sierpnia 2015 r., a zatem w okresie rzekomego znacznego pogorszenia stanu zdrowia, skarżący był w stanie sporządzić i nadać do Sądu skargę (data sporządzenia skargi, k. 3 akt sąd.; data nadania skargi - data stempla na kopercie, k. 5 akt sąd.). Jednocześnie z przedmiotowego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, aby w okresie sierpnia i września 2015 r. skarżący był hospitalizowany, czy też jego stan zdrowia uległ jakiemuś nagłemu i znacznemu pogorszeniu. W realiach rozpoznawanej sprawy Sąd wziął pod uwagę także fakt, że w toku całego postępowania administracyjnego skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika (k. 9 akt adm.). Reasumując Sąd stwierdza, że powołana przez skarżącego okoliczność - brak przekazania jemu przez żonę korespondencji sądowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków skargi - nie mogła zostać uznana za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Skarżący, co prawda nie jest podmiotem profesjonalnym i obowiązują go inne standardy dbania o własne interesy niż profesjonalistę. Nie oznacza to jednak, że jest on całkowicie zwolniony z zachowania odpowiedniej staranności. Za brak staranności i należytej dbałości o własne interesy uznać należy bowiem, sytuację w której skarżący - zdając sobie sprawę z własnych problemów zdrowotnych i możliwych ich konsekwencji, nie podjął żadnych działań mających na celu zabezpieczenie doręczenia jemu korespondencji. W tym celu należy jeszcze raz wskazać, że w realiach rozpoznawanej sprawy Sąd, jako istotne okoliczności uznał, że skarżący w toku całego postępowania administracyjnego był reprezentowany przez pełnomocnika, a w okresie zaostrzenia przewlekłej choroby układu oddechowego (w dniach 20 i 21 sierpnia 2015 r.) sporządził oraz nadał skargę do Sądu. W świetle powyższego Sąd stwierdza, że skoro skarżący wiedział, że jego stan zdrowia może ulec znacznemu pogorszeniu to, jako osoba należycie dbająca o własne interesy, powinien był podjąć działania mające na celu odpowiednią organizację doręczenia korespondencji. Skarżący był inicjatorem wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego i po wniesieniu skargi do Sądu mógł się spodziewać korespondencji w tej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.