I SA/Po 1764/07

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-02-28

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada stały dochód z renty, majątek w postaci domu i lokalu użytkowego oraz którego małżonka otrzymuje emeryturę, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony tylko w części, poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad określoną kwotę. Sąd uznał, że skarżący, posiadając stały dochód z renty, majątek oraz jego małżonka emeryturę, nie znajduje się w sytuacji uzasadniającej całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże częściowe zwolnienie jest uzasadnione ze względu na jego sytuację materialną i koszty utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego. Skarżący podał, że jego jedynym dochodem jest renta, a koszty utrzymania są wysokie. Posiada również majątek w postaci domu i lokalu użytkowego, a jego żona otrzymuje emeryturę. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając skarżącego od wpisu od skargi ponad określoną kwotę.
Rozstrzygnięcie
1. Udzielono skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]; 2. Oddalono wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2005r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: 1. udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]; 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części. /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżący J. K. złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż jedynym jego dochodem jest renta w wysokości [...]. Kwota ta ledwo wystarcza na utrzymanie. Innych dochodów i oszczędności nie posiada. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Posiada dom o powierzchni [...], nieruchomość o powierzchni [...], [...] działki gruntu o powierzchni [...]. Podał, że pozostaje we wspólności majątkowej z żoną. Małżonka skarżącego otrzymuje emeryturę w kwocie [...], skarżący zaś rentę w kwocie [...]. W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy J. K. w piśmie z dnia [...] wskazał, że miesięczne koszty utrzymania, które ponosi wynoszą około [..], przy czym podatek od nieruchomości [...], wyżywienie [...], woda [...], opał – nie dotyczy, energia elektryczna [...], telefon stacjonarny [...], telefon komórkowy – nie dotyczy, abonament RTV [...], koszty leczenia i lekarstwa [...], raty kredytów [...]. Skarżący podał, że kredyty zostały zaciągnięte na życie. Wskazał, że zarówno on jak i jego małżonka nie posiadają samochodów osobowych, nie uzyskują dodatkowych dochodów, nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Oświadczył, że żona jest współwłaścicielem [...] części działki. Do wniosku załączył wyciągi z rachunku bankowego, zeznania podatkowe za [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] J. K. w odpowiedzi z dnia [...] wskazał, że łączny koszt utrzymania jego i małżonki wynosi [...]. Kredyt wziął z małżonką w [...] w M. Wysokość kredytu [...], w [...] ratach po [...]. Ostatnia rata płatna w [...]. Kredyt wziął na bieżące potrzeby. Podał, że [...] nieruchomości rolnej oraz działki pod zabudowę mieszkalną należą: w [...] do syna A.K. i w [...] do syna M. K. Całość nieruchomości rolnej została zakupiona w [...] za kwotę [...]. Żona skarżącego nie korzysta z dotacji z Unii Europejskiej, nie otrzymuje też żadnych kwot z dzierżawy ani z płodów rolnych. Skarżący podał, że inna nieruchomość to lokal użytkowy o powierzchni [...]. Budynek wymaga kapitalnego remontu. Jest to budynek po byłym warsztacie. Zarówno skarżący jak i jego żona nie uzyskują z tego budynku żadnych dochodów. Pomiędzy skarżącym a jego małżonką nie istnieje rozdzielność majątkowa. Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący osiąga bowiem stały miesięczny dochód z tytułu renty, który wynosi [...]. Posiada również majątek (dom, lokal użytkowy), jego żona zaś posiada [...] udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni [...] oraz [...] udziału działki gruntu o pow. [...] pod zabudowę, który może być również źródłem finansowania choć w części wpisu od skargi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto pod uwagę fakt, że skarżący ma do spłaty raty kredytu w wysokości [...] miesięcznie, jednakże kredyt ten został przez niego zaciągnięty na bieżące potrzeby, a zatem trudno jest z tego powodu zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i przerzucić obowiązek finansowania w całości przedmiotowej sprawy na Skarb Państwa. Ponadto należy zauważyć, że skarżący w swoim wniosku w ogóle pominął skąd bierze środki na opłacenie kosztów miesięcznego utrzymania w kwocie [...] skoro otrzymuje rentę w wysokości [...] (łączne utrzymanie skarżącego i jego żony wynosi [...] przy łącznej kwocie dochodów w wysokości [...]). Oznacza to, że skarżący posiada jakieś dodatkowe dochody, ewentualnie oszczędności, z których pokrywa różnicę między dochodami a kosztami miesięcznego utrzymania. Gdyby przyjąć inne założenie skarżący nie byłby w stanie ponosić kosztów swojego utrzymania w kwocie [...] miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto pod uwagę, że skarżący otrzymuje rentę, zaś jego żona emeryturę i nie są to wysokie kwoty. Wyznaczając natomiast skarżącemu wpis w wysokości [...] wzięto pod uwagę fakt, iż taka kwota została przyjęta przez prawodawcę, jako podstawowa kwota wpisu stałego w sprawach ze skarg z zakresu zobowiązań podatkowych (por. § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193)). Z ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika zaś, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych, przyszłych kosztów sądowych. Jeżeli okaże się, że skarżący nie będzie ich w stanie uiścić to będzie mógł ponownie wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło