I SA/Po 1785/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan(spr) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska NSA Maria Skwierzyńska Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zarachowania należnego zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. wstrzymuje wykonalność wymienionych wyżej postanowień do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M.Skwierzyńska /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska Postanowieniem z dnia [...] r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. w sprawie zarachowania kwoty [...]zł. z należnej skarżącej J. S. nadwyżki podatku naliczonego VAT nad należnym do zwrotu za listopad 2001 r. na poczet zaległości w podatku VAT męża skarżącej S.S. za lipiec 1996 roku, w tym na należność główną [...]zł i na odsetki za zwłokę [...]zł. Za podstawę powyższych postanowień przyjęto wniosek J. S. z dnia [...] lutego 2002 r., w którym wniosła o przeksięgowanie należnej jej nadpłaty w podatku VAT za listopad na poczet należności głównej zaległego podatku VAT męża S.S. "wyłączając odsetki i koszty egzekucyjne" oraz przepisy art. 273 § 1 pkt 2 i art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, wskazując, iż w aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości zarachowania wpłaty na poczet zaległości podatkowych, jak tylko proporcjonalnie na należność główną i odsetki za zwłokę, bez względu na to, kto tej wpłaty dokonuje. W skardze na powyższe postanowienie podniesiono zarzut naruszenia art. 273 i art. 75 Ordynacji podatkowej z tego powodu, że nie uwzględniono charakteru propozycji skarżącej, nie będącej dłużnikiem, wyrażonej w piśmie z dnia [...].02.2002 r., iż zarachowanie wpłaty nie może nastąpić na odsetki i koszty egzekucyjne męża S.S. . Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej , który wziął udział w sprawie, wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stanowisko organów podatkowych odnoszące się do wykładni art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej jest prawidłowe. Zarachowanie każdej wpłaty dokonanej na pokrycie zaległości podatkowej następuje z urzędu proporcjonalnie na należność główną i odsetki. Także z art. 62 § 3 Ordynacji podatkowej wynika, że do wpłat zaliczonych na poczet zaległości podatkowej stosuje się przepis art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Jednak w niniejszej sprawie wątpliwość budzi prawidłowość odczytania przez organ podatkowy wniosku skarżącej, nie będącej dłużnikiem, przez organ podatkowy. Wniosek ten wprawdzie nie został sformułowany w sposób wyraźny i jednoznaczny w formie warunkowej, tzn., że wyraża ona wolę zaliczenia swoich należności podatkowych z tytułu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej męża przez organ podatkowy pod warunkiem, że nie będą zaliczone na odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego, jednak skarżąca zaznaczyła w nim, iż zarachowanie tej wpłaty nie może nastąpić na powyższe należności. Uznając w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami niedopuszczalność zarachowania wpłaty w sposób proponowany przez skarżącą, organ podatkowy zobowiązany był jednak przed wydaniem postanowienia z dnia [...]r. wyjaśnić skarżącej niemożność uwzględnienia jej wniosku zgodnie z jego brzmieniem, zakreślając stosowny termin do wypowiedzenia się w związku z powyższym. Niedokonanie tych czynności narusza zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę informacji prawnej (art. 121 Ordynacji podatkowej). Niezależnie od powyższego zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30. 08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 i art. 133 i art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej. Stroną postępowania podatkowego jest nie tylko osoba, która żąda czynności organu podatkowego, ale także osoba, do której odnosi się czynność organu lub czyjego interesu, chociażby pośrednio działanie organu podatkowego dotyczy. Przedmiotowe postanowienia organów podatkowych winny zatem być doręczone podatnikowi S.S. , bowiem zarachowania na poczet jego zaległości podatkowych dotyczą. Tymczasem osoba ta nie brała udziału w postępowaniu, bowiem nie zostały doręczone jej wydane postanowienia. Tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania. Z powyższych przyczyn, biorąc pod uwagę art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) oraz nadto art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. /-/M.Skwierzyńska /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska LF