I SA/Po 1791/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku BW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi BW na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący BW wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że zakupił urządzenie rejestrujące (kasę fiskalną) z własnych środków i ze środków pożyczonych w wysokości [...]. W [...] złożył wniosek o zwrot środków przeznaczonych na zakup kasy fiskalnej. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z dziećmi. Podał, że posiada dom o pow. [...] m2 na działce o pow. [...] ha. Wnioskodawca nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, praw majątkowych, wierzytelności, posiada natomiast samochód osobowy F, rok prod. [...]. Skarżący wyjaśnił, że nieruchomość jest wspólna, posiada [...] udziału w w.w nieruchomości, w domu mieszka również jego matka i ojczym. Skarżący wskazał, że matka choruje i nie pracuje. Wnioskodawca, jak oświadczył, sam utrzymuje z działalności nieruchomość oraz rodzinę. Skarżący podał, że dochód z działalności gospodarczej wynosi [...], żona otrzymuje zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości [...]. Wnioskodawca podał, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą ok. [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi oświadczył, że nie posiada firmowego rachunku bankowego. Osoby wspólnie zamieszkałe nie posiadają udziałów w spółkach, nie pełnią też funkcji członków zarządu. Wnioskodawca podał, że posiada [...] telefony na kartę, koszt miesięczny wynosi [...]. Ojczym jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Matka nie pracuje ze względu na stan zdrowia. Siostra uczy się i pracuje, z tego tytułu jej dochód netto wynosi ok. [...] miesięcznie. Wnioskodawca podał, że jego przychód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie [...] wyniósł [...]. Skrzący oświadczył, że nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Do pisma załączył kserokopie: umowy kredytowej, decyzji z dnia [...] o przyznaniu prawa do świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dzieci, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dzieci w rodzinie wielodzietnej, zeznań o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok [...], faktur VAT za energię elektryczną, decyzji Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że wnioskodawca ma na utrzymaniu żonę, [...] małoletnie córki oraz [...] małoletnich synów. Skarżący posiada [...] udziału w nieruchomości o pow. [...] i domu o pow. [...] m2 oraz [...]-letni samochód. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z dochodów uzyskiwanych z tej działalności ponosi koszty utrzymania rodziny i nieruchomości. Wnioskodawca korzysta również z pomocy opieki społecznej, otrzymuje na dzieci zasiłek rodzinny. W domu, w którym mieszka skarżący, mieszka również jego chorująca matka i ojczym, który jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna oraz siostra, która uczy się i pracuje. Wnioskodawca wykazał zatem, że nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.