I SA/Po 18/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-03-25

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ma prawo do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obejmuje to zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, co jest realizacją prawa do sądu dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżący AW wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uznania zarzutów w egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący wskazał na swój zły stan zdrowia, brak dochodów i oszczędności, posiadanie domu i nieruchomości rolnej, ale brak środków na pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi AW na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w prowadzonej egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. AW pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie uznania zarzutów w prowadzonej egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione. W skardze podał, że jest osobą schorowaną. Skarżący wniósł również o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Wnioskodawca w odpowiedzi na w.w zarządzenie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...], nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro oraz nie uzyskuje żadnych dochodów. Pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udzielenie dodatkowych informacji i przedłożenie dokumentów. Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] przesłanej pocztą elektroniczną (e-mailem) w dniu [...] podał, że z uwagi na brak dochodów nie składał zeznań rocznych podatkowych za [...], nie posiada kont bankowych, ma odcięty prąd, nie ma telefonu i kablówki. Skarżący wskazał, że nie uzyskuje żadnych dochodów, gdyż z uwagi na stan zdrowia nie może pracować. Podał, że nie pozostaje również w związku małżeńskim. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że jest osobą samotną, schorowaną, nie może podjąć zatrudnienia. Wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...], nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący nie uzyskuje dochodów, a zatem nie ma środków na uiszczenie kosztów postępowania. Wnioskodawca nie posiada również majątku, który mógłby stanowić źródła finansowania tych kosztów w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło