I SA/Po 1845/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska /spr./ as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2006 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowaniaegzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] . Nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 100 zł /sto złotych / tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza , że postanowienia określone w pkt 1 nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku /-/ K. Nikodem /-/ J. Ruszyński /-/ M. Skwierzyńska Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...]2004r. obciążył wierzyciela – Zakład Ubezpieczeń Społecznych kosztami postępowania egzekucyjnego, prowadzonego p – ko Spółce "A" w B. , w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych skierował do niego 13 tytułów wykonawczych celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego p – ko Spółce "A" .Tytuły te spowodowały wszczęcie postępowania egzekucyjnego i zastosowanie w stosunku do tego dłużnika środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunków bankowych i wierzytelności. Działania te, zmierzające do ściągnięcia zaległości objętych tytułami wykonawczymi, spowodowały powstanie kosztów egzekucyjnych. W dniu 14 maja 2004r. Sąd Rejonowy w Poznaniu wydał postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości w. w. spółki. Uprawomocnienie się tego postanowienia spowodowało niemożliwość ściągnięcia powstałych i nieuregulowanych kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł od zobowiązanego. W tej sytuacji, zgodnie z art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, koszty te pokrywa wierzyciel. Dyrektor Izby Skarbowej , po rozpatrzeniu zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ egzekucyjny II instancji nie uznał za zasadne zarzutów podniesionych w zażaleniu co do naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 107 § 3 kpa, w szczególności nie ustosunkowanie się do materiału dowodowego, na podstawie którego rozstrzygnięto sprawę. Nie stwierdził też by błędnie wyliczono wysokość kosztów egzekucyjnych z naruszeniem art. 64 i art. 64c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do zasadności obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego Dyrektor Izby Skarbowej – zgodnie z art. 64 § 9 w. w. ustawy – wymienił czynności egzekucyjne, za dokonanie których pobiera się koszty egzekucyjne i z jaką chwilą, a także powołał się na art. 64 § 6 i § 10 stanowiący o pobieraniu opłaty manipulacyjnej w wysokości 1% (nie mniej niż 1,40 zł) kwoty egzekwowanych należności. Koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego z zastrzeżeniem sytuacji, gdy nie mogą być one ściągnięte od niego. Wówczas pokrywa je wierzyciel, zgodnie z art. 64c § 4 powołanej ustawy. Wobec ogłoszenia upadłości zobowiązanego koszty egzekucyjne nie mogą być od niego ściągnięte, wobec czego winien je pokryć ZUS. Ponadto wskazany organ stwierdził, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z art. 19 § 4 w. w. ustawy, również jest organem egzekucyjnym, który będąc jednocześnie wierzycielem winien bezzwłocznie zastosować środek egzekucyjny, do czego obligował go przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541). Wierzyciel jednak nie przeprowadził czynności egzekucyjnych, występując do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wszczęcie i prowadzenie egzekucji. Tym samym mimo, że mógł uniknąć kosztów egzekucyjnych prowadząc egzekucję we własnym zakresie, z możliwości tej nie skorzystał. Na postanowienie to Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając organom egzekucyjnym obu instancji naruszenie art. 64 i art. 64c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez nieprawidłowe obliczenie i nieprawidłowe przypisanie do poszczególnych tytułów wykonawczych kosztów egzekucyjnych oraz naruszenie art. 107 § 3 kpa w związku z art. 18 w. w. ustawy z 17.VI.1966r. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nieuwzględnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz nieuwzględnienie innych mających zastosowanie w sprawie przepisów (bliżej nie określonych). Strona skarżąca wnosi z w. w. względów o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi m. inn. podnosi, że wskazane w części "0" tytułów wykonawczych kwoty pobrane nie odpowiadają wysokości kosztów określonej w postanowieniach organów egzekucyjnych tj. [...]zł. Zauważa również, że w postanowieniu wymieniono nieistniejące tytuły wykonawcze, uzasadniając ten fakt pomyłką numerów tytułów wykonawczych. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postanowienia wydawane przez organy egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z przepisem art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 151 ze zm.) odsyłającym do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, winny odpowiadać wymogom przewidzianym w przepisach kpa tj. w art. 124 § 1 i § 2 i art. 107 § 3 kpa określających jakie elementy winno zawierać postanowienie i decyzja. M. inn. koniecznym elementem postanowienia od którego przysługuje zażalenie winno być uzasadnienie faktyczne i prawne. Wydane w niniejszej sprawie postanowienia organów obu instancji nie czynią zadość tym wymogom. Pomijając kwestię prawidłowości prowadzenia egzekucji należności ZUS przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w świetle regulacji prawnej zawartej w art. 19 § 4 powołanej ustawy, zauważyć należy, że skoro przedmiotem rozstrzygnięcia wydanych w sprawie postanowień były koszty egzekucyjne to organy egzekucyjne winny w uzasadnieniu postanowienia zawrzeć wyszczególnienie wykonanych czynności egzekucyjnych odrębnie do każdego tytułu wykonawczego i określić wysokość kosztów egzekucyjnych od każdej z tych czynności oraz opłaty manipulacyjnej, np. tak jak to przedstawiono na k. 63 i 64 akt egzekucyjnych. Uzasadnienie postanowienia winno w sposób nie budzący wątpliwości wierzyciela zawierać wyliczenie kosztów egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej. Określenie ogólnej wysokości tych kosztów w sytuacji, gdy dotyczą one kilkunastu tytułów wykonawczych po pierwsze nie pozwala ocenić prawidłowości wyliczenia tej kwoty, a po drugie nie odpowiada przepisowi art. 64 § 1 i 6 w. w. ustawy, który określa zasady pobierania przez organ egzekucyjnych opłat od poszczególnych czynności w procentowej wysokości od kwoty pobieranej należności. W tej sytuacji zasadny jest argument skargi co do naruszenia przez organy egzekucyjne art. 64 powołanej ustawy z 17 czerwca 1966r. oraz art. 107 § 3 kpa (124 § 1 i § 2 kpa) przez nieprawidłowe uzasadnienie wydanych w sprawie postanowień. Zauważyć należy, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę podniesionych przez wierzyciela w zażaleniu wskazanych wyżej zarzutów pod adresem postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, które później powołał on w skardze, mimo tego, ze były one uzasadnione. Z tych względów, uznając skargę za zasługującą na uwzględnienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c", art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ J. Ruszyński /-/M. Skwierzyńska AR