I SA/Po 185/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-03-31
Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Jerzy Małecki, Janusz Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, uwzględniając wydatki poniesione w danym roku podatkowym i brak wystarczających oszczędności z lat poprzednich?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Rozstrzygnięcie opierało się na ustaleniu, że skarżący w roku podatkowym dysponował jedynie dochodami z umowy o pracę, a poniesione wydatki nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach ani w oszczędnościach z lat poprzednich, co było już przedmiotem wcześniejszego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący R.S. został obciążony zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 1998. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący dysponował środkami finansowymi, które nie pokrywały poniesionych w tym roku wydatków, w tym pożyczek dla spółek i zakupu praw do lokalu. Skarżący kwestionował te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury podatkowej, w szczególności błędne zastosowanie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz naruszenie art. 187 i 191 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Jerzy Małecki NSA Janusz Ruszyński (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2005 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach dochodu za 1998 rok oddala skargę. /-/ J. Ruszyński /-/ S. Zapalska /-/ J. Małecki
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej , decyzją z dnia [...] Nr [...] ustalił R. S. zryczałtowany podatek dochodowy za rok [...] w wysokości [...] złotych od przychodów w kwocie [...] złotych nie znajdujących pokrycia w źródłach przychodów.
Ustalono, że [...] udzielił w [...] , pożyczkę firmie [...] Sp. z o.o. w kwotach [...] i [...] złotych.
Z umów wynikało, że zwrot powyższych kwot winien nastąpić do [...] i do [...] W roku [...] pożyczek nie zwrócono. Ustalono również, że w [...] R. S. uzyskał jedynie dochód z umowy o pracę w wysokości [...] złotych.
Ustalono w związku z powyższymi okolicznościami, że na przestrzeni lat [...] podatnik dysponował kwotą [...] USD. Do jej wyliczenia przyjęto [...] USD ze sprzedaży czeków podróżnych wystawionych przez [...], [...] USD znajdujące się na rachunku w banku [...] , [...] USD znajdujące się na rachunku w [...] oraz salda powyższych rachunków bankowych na dzień [...] w wysokości [...] USD.
Uznano również, że żadna część środków pochodzących z czeków podróżnych nie została wpłacona na rachunek w banku w [...]. W latach [...] podatnik poniósł następujące wydatki: pożyczki dla [...] sp. z o.o. (wcześniej [...] sp. z o.o.) na ogólną kwotę [...] USD ([...] zł), zakup udziałów [...] sp. z o.o. za [...] USD, zakup udziałów [...] sp. z o.o. na kwotę [...] zł, pożyczka dla [...] sp. z o.o. w kwocie [...] zł, zakup własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w [...] za kwotę (łącznie z kosztami sporządzenia aktu notarialnego) [...] zł ([...] USD) oraz pożyczkę udzieloną sp. z o.o. [...] w [...] roku w wysokości [...] zł.
Wskazano przy tym, że pozostałe przychody w latach [...] nie mogły stanowić istotnego źródła oszczędności bowiem dochody uzyskiwane z tytułu umów o pracę kształtowały się w wysokości przeciętnych rocznych wydatków w gospodarstwie jednoosobowym według danych GUS.
Z powyższej analizy wynika zatem, iż podatnik na dzień [...] nie posiadał zasobów finansowych pozwalających sfinansować wydatki poniesione w [...] roku.
Nie dano przy tym wiary wyjaśnieniom podatnika, że po roku [...] trzykrotnie powracał do [...] w celu uregulowania nie zakończonych jeszcze spraw m.in. odebrania pożyczki udzielonej Państwu [...] oraz wycofania kwot zainwestowanych na giełdzie nowojorskiej łącznie [...] USD.
Podatnik nie przedstawił żadnych dowodów mogących potwierdzić podnoszoną okoliczność. Twierdził, że gotówkę tę miał przy sobie nie mając zamiaru wpłacania jej na konto oraz nie zgłosił jej przywozu w deklaracji.
Według organu I Instancji okoliczność ta jest nieprawdopodobna bowiem trudno dać wiarę, iż znacznie mniejsze kwoty przekazywane były w drodze przelewów bankowych bądź zgłaszane i później lokowane na rachunkach bankowych. Niewiarygodne jest również, że przedmiotowych środków podatnik nie ulokował w banku z uwagi na niekorzystne oprocentowanie kredytów bankowych, w związku z czym przedmiotowe środki zainwestował w pożyczki dla podmiotów gospodarczych.
Po stronie wydatków poniesionych w [...] przyjęto ponadto środki przeznaczone na własne utrzymanie podatnika w wysokości wynikającej z oświadczenia z dnia [...] tj. [...] zł.
Do końcowego rozliczenia po stronie przychodów przyjęto, z uwagi na brak oszczędności na dzień [...] , dochody uzyskane w badanym roku podatkowym tj. wynagrodzenie ze stosunku pracy [...] zł oraz kwotę [...] zł uzyskaną w dniu [...] ze sprzedaży jednego udziału [...] sp. z o.o.
Po rozpoznaniu odwołania R. S. od powyższej decyzji Izba Skarbowa w decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy.
W skardze na decyzję Izby Skarbowej R. S. wniósł:
o uchylenie zaskarżonej decyzji i w takim samym zakresie również o uchylenie decyzji organu I instancji ewentualnie,
o uchylenie decyzji organów obu instancji w zakresie objętym zaskarżeniem, celem wydania przez organ II instancji nowej decyzji orzekającej z uwzględnieniem stanu rzeczywistego sprawy,
wstrzymanie wykonania decyzji,
i zarzucił:
naruszenie prawa materialnego tj. art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędne jego zastosowanie i przyjęcie że podatnik w roku 1998 poniósł wydatki nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów,
naruszenie procedury podatkowej a w szczególności art. 187 w związku z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa przez pominięcie istotnych w sprawie wyjaśnień podatnika i nie uwzględnienie jego wniosków dowodowych,
przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w rozumieniu art. 191 Ordynacji podatkowej.
Pełnomocnik nie zgadza się z twierdzeniem organów podatkowych, iż o nieuprawdopodobnieniu faktu posiadania gotówki we wnioskowanej kwocie świadczy niekonsekwencja w postępowaniu podatnika. Podkreśla przy tym, że niedopuszczalne jest tłumaczenie pojawiających się w postępowaniu wątpliwości na niekorzyść strony.
Organy podatkowe pominęły całkowicie okoliczność, że większość środków pochodziła z okresu przed [...] rokiem. Składając oświadczenia podatnik nie był świadomy z jakim postępowaniem ma do czynienia oraz jaki okres obejmować będzie kontrola. Ponadto czynności procesowych dokonywano w siedzibie spółki [...], gdzie skarżący, z uwagi na szereg obowiązków związanych z pracą nie mógł poświęcić kontrolującym należytej uwagi. Stąd konieczność składania dodatkowych, uzupełniających wyjaśnień, w szczególności co do oszczędności zgromadzonych przed [...] rokiem.
Reprezentujący skarżącego stwierdza także, że wykorzystanie "linii argumentacji" podatnika jako dowodu na istnienie nieścisłości w dowodzeniu jest nieuprawnione. Zwłaszcza co do sposobu przewozu gotówki ze [...].
Podatnik wskazał bowiem na wielokrotne wyjazdy za granice, przedkładając na dowód powyższego wyciąg z paszportu i wnioskując o przesłuchanie świadków, na okoliczność środków finansowych z udzielonej pożyczki oraz gry na giełdzie nowojorskiej.
Organów podatkowych nie powinno też dziwić, że skarżący przywiezioną przez siebie gotówkę przechowywał u siebie a nie na lokacie terminowej. W obliczu bowiem niskich stóp procentowych większość tych środków zasiliła kasę spółki [...].
Z uwagi na zaistniałe w sprawie wątpliwości, nieuzasadniona jest odmowa przesłuchania strony na okoliczność posiadania kwestionowanych środków pieniężnych jak również faktu uzupełniania składanych oświadczeń.
Konkludując, pełnomocnik stwierdza, że naruszeniem przepisów jest orzekanie w uzasadnieniu decyzji o posiadaniu środków przez skarżącego pochodzących ze źródeł nieujawnionych na dzień [...], nie wydając przy tym decyzji wymiarowej z której wynikałoby w sposób nie budzący wątpliwości, ze środki zgromadzone na dzień [...] pochodzą ze źródeł nieujawnionych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest konsekwencją rozstrzygnięcia sprawy [...] w sprawie podatku od nieujawnionych źródeł przychodów za rok [...].
Niesporne winno być, że w [...] skarżący osiągnął dochody jedynie z tytułu umowy o pracę.
Ustalenie wysokości dochodów i środków finansowych mogących stanowić pokrycie wydatków poniesionych w [...] polegało na ustaleniu stanu oszczędności z lat wcześniejszych pozostających do dyspozycji skarżącego w dniu [...]
W postępowaniu podatkowym dotyczącym roku [...] oraz w uzasadnieniu wyroku w sprawie [...] przyjęto, że na dzień [...] skarżący dysponował kwotą [...] USD. którą przyjęto jako wykazaną na podstawie oświadczenia skarżącego z dnia [...]
W powyższej sprawie ustalono też, że na koniec [...] skarżący nie zgromadził żadnych oszczędności, które pokrywałyby wydatki poniesione w [...]
Skoro niniejsza sprawa dotyczy źródeł przychodów roku [...] a te są niesporne, a kwestia źródeł przychodów na koniec [...] była przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie [...] dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalono.
/-/ J. Ruszyński /-/ S. Zapalska /-/ J. Małecki
E.Sz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło