I SA/Po 185/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Małecki as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: st.sekr.sąd.Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2001-2002 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. M. kwotę 216 zł / dwieście szesnaście złotych / tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M.Jaśniewicz /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Małecki M.M. wnioskiem z dnia [...] marca 2002r. zwrócił się do organu podatkowego o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę za lata 2001-2002. Wniosek uzasadnił trudnościami w wyegzekwowaniu należności czynszowych od byłego dzierżawcy nieruchomości. Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości położonej w K. wraz z odsetkami za zwłokę za lata 2001-2002 w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ze względu na posiadane dochody z tytułu emerytury w kwocie [...] zł oraz z dzierżawy pomieszczeń przeznaczonych na działalność gospodarczą (sklepy) w budynku znajdującym się na nieruchomości podatnik może wystąpić z odrębnym wnioskiem o rozłożenie przedmiotowych zaległości na raty. Ponadto organ podatkowy wyjaśnił, iż nie uwzględnił podnoszonych przez podatnika argumentów dotyczących wystąpienia powodzi w 1997r. i pożaru w tartaku w 2000r., ponieważ zdarzenia losowe dotyczyły nieruchomości na terenie innego organu podatkowego, który z tego tytułu udzielił ulgi w podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł za I kwartał 2001r. Ponadto uznał, że zdarzenia te ze względu na udzieloną ulgę i odległy okres ich wystąpienia nie mają wpływu na aktualną sytuację podatnika. Od powyższej decyzji M.M. wniósł odwołanie podnosząc, iż zdarzenia losowe takie jak powódź i pożar spowodowały jego trudną sytuację materialną. Ponadto recesja gospodarcza w kraju od dłuższego czasu ma istotny wpływ na prowadzoną przez niego działalność gospodarczą. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 67 § 1a ustawy Ordynacja podatkowa umorzenie zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej na wniosek podatnika będącego przedsiębiorcą następuje zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, gdzie zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców przepisów ustawy nie stosuje się do udzielania pomocy, jeżeli wartość pomocy łącznie z wartością pomocy udzielonej przedsiębiorcy w okresie kolejnych 3 lat poprzedzających dzień jej udzielenia nie przekracza równowartości [...] tys. euro. Z uwagi na to, iż wartość pomocy udzielonej podatnikowi wynosiłaby [...] zł i nie przekroczyłaby [...] tys. euro zastosowanie ma art.67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Jednakże ze względu na posiadane przez podatnika stałe źródło dochodu (emerytura) i dochodu z dzierżawy pomieszczeń na działalność gospodarczą (sklepy) powyższy przepis nie ma zastosowania. Egzystencja podatnika nie jest zagrożona i może z nadwyżki ponad [...] zł regulować zaległości podatkowe. Decyzję tę M.M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podnosząc argumenty tożsame jak w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, z uwagi na naruszenie przez organy podatkowe zasady postępowania w sprawach podatkowych wyrażonej w art.122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) tj. zasady prawdy obiektywnej (materialnej), która nakazuje organowi podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasada ta znajduje rozwinięcie w art.187 Ordynacji podatkowej, nakazującej organowi podatkowemu zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie postępowanie podatkowe nie doprowadziło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co stanowi o naruszeniu przepisów postępowania i wadliwości zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art.67§ 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Instytucja ta została sformułowana na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Uznanie to, jak wynika z treści cytowanego przepisu, ograniczone jest dyrektywami wyboru sformułowanymi jako ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Obydwa te pojęcia są nieostre, co wymaga ich szczególnie wnikliwej oceny w świetle okoliczności konkretnej sprawy. Organ podatkowy powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres ich zastosowania, a to w niniejszej sprawie nie zostało dokonane. W świetle twierdzeń skarżącego jest on osobą schorowaną w podeszłym wieku (70 lat), dochód z emerytury pozwala na skromne życie i nie ma możliwości zapłacenia zaległości w podatku od nieruchomości. Organy orzekające w sprawie wywodzą natomiast, że dochód podatnika przekraczający dochód uprawniający do świadczeń z pomocy społecznej i dochód z tytułu dzierżawy pomieszczeń przeznaczonych na działalność gospodarczą pozwala na pokrycie przedmiotowej zaległości. W aktach sprawy brak materiałów dowodowych, które pozwalałyby na obiektywną ocenę stanowisk obydwu stron. W szczególności brak jest informacji o wieku podatnika (jedynie ze skargi dowiadujemy się, że podatnik ma lat 70), o stanie zdrowia, czy wymaga stałego leczenia, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na leki. Z akt sprawy nie wynika też, jaką działalność podatnik prowadzi i czy z działalności osiąga dochody, czy straty i w jakiej wysokości. Brak jest danych wynikających z zeznań podatkowych. Ponadto w aktach sprawy brak jest protokołu dotyczącego stanu majątkowego podatnika, z którego wynikałoby czy jest osobą majętną, czy posiada majątek ruchomy np. w postaci samochodów. W odwołaniu jak i w skardze podatnik podnosi, że powódź w 1997r. i pożar tartaku w 2000r. spowodowały jego trudną sytuację materialną i dochodową, dlatego należy wyjaśnić czy pożar tartaku spowodował straty, które nie zostały pokryte ubezpieczeniem, a jeżeli tak to, w jakiej wysokości. Ponadto należy ustalić, czy podatnik prowadził bądź nadal prowadzi działalność tartaczną. Zauważyć także należy, że organy obu instancji nie wyjaśniły podniesionej przez skarżącego we wniosku z dnia [...] grudnia 2002r. okoliczności dotyczącej nie osiągania dochodów z najmu pomieszczeń wobec niemożliwości wyegzekwowania czynszu najmu, stwierdzając gołosłownie, że podatnik osiąga dochody również z tego tytułu. W ocenie Sądu wobec braku obiektywnych danych nie sposób stwierdzić, czy zapłata zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę zagraża egzystencji podatnika, ewentualnie czy rezygnacja przez organ samorządowy z dochodów własnych pochodzących z tego tytułu podatkowego uzasadniona jest ważnym interesem podatnika. Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy postępowania administracyjnego w szczególności art.122 i 187 Ordynacji podatkowej wskutek niewyjaśnienia okoliczności istotnych dla załatwienia sprawy, w szczególności niezebrania i nierozważenia dowodów dotyczących sytuacji majątkowej, dochodowej i zdrowotnej skarżącego. W tym stanie rzeczy uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 145 § 1 lit. c, art. 200 oraz art.1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. za nieobecnego sędziego J.Małeckiego /na urlopie/ /-/ M.Jaśniewicz /-/ M.Skwierzyńska /-/ M.Skwierzyńska