I SA/Po 1865/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-03-02

Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, złożony po upływie terminu, może zostać uwzględniony, jeśli uchybienie terminu nastąpiło z powodu nagłej śmierci pełnomocnika strony i strona dowiedziała się o tym fakcie oraz o braku złożenia skargi dopiero po upływie terminu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przywrócić termin do dokonania czynności sądowej, jeżeli strona nie dokonała jej bez swojej winy. W przypadku nagłej śmierci pełnomocnika strony, o której strona dowiedziała się po upływie terminu do wniesienia skargi, a która spowodowała brak złożenia skargi, należy uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, co uzasadnia przywrócenie terminu. Nadmierny formalizm w stosowaniu przepisów o przywróceniu terminu byłby sprzeczny z konstytucyjnymi gwarancjami dostępu do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżący podniósł, że jego pełnomocnik, doradca podatkowy B. B., zmarł w dniu 19 czerwca 2015 r., a skarżący dowiedział się o tym fakcie oraz o braku złożenia skargi dopiero 24 sierpnia 2015 r., po otrzymaniu dokumentów od wdowy po pełnomocniku. Skarga została złożona 31 sierpnia 2015 r.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem przywrócono termin do wniesienia skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wysokości straty z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej w 2009 r. postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. Pismem z dnia 28 sierpnia 2015 r. (nadanym w dniu 31 sierpnia 2015 r., data stempla na kopercie, k. 14 akt sąd.), M. K., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], określającą M. K. wysokość straty z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej w 2009 r. w kwocie [...] zł. Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W argumentacji wniosku skarżący podniósł, że w toku postępowania podatkowego był reprezentowany przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego B. B. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], została doręczona wspomnianemu pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 czerwca 2015 r. W dniu 19 czerwca 2015 r. doradca podatkowy B. B. zmarł. Skarżący dowiedział się o tym fakcie w dniu 16 lipca 2015 r., a w dniu 24 sierpnia 2015 r. skarżący odebrał od wdowy po B. B. dokumenty, które były w posiadaniu tego pełnomocnika i dotyczyły spraw skarżącego. Wnioskodawca wskazał, że dopiero w tym dniu, tj. po zapoznaniu się z otrzymaną dokumentacją, dowiedział się, że na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. nie została złożona skarga do WSA w Poznaniu. Skarżący oświadczył, że wcześniej nie posiadał wiedzy, że jego pełnomocnik nie sporządził i nie złożył na tę decyzję skargi do sądu. W dniu 25 sierpnia 2015 r. skarżący ustanowił nowego pełnomocnika w sprawie. Zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2016 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 1 lutego 2016 r., wyjaśnił, że skarżący odebrał przedmiotową dokumentację w dniu 24 sierpnia 2015 r., gdyż dopiero na ten dzień dokumentację tę przygotowała wdowa po jego dotychczasowym pełnomocniku. Skarżący wskazał, że pani B. przechodziła traumę po tragicznie zmarłym mężu, a także, że jej mąż miał wielu klientów i potrzebowała czasu, aby posegregować wszystkie dokumenty i wydać je odpowiednim osobom. Do kolejnego pisma z dnia 16 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącego załączył pisemne oświadczenie C. B. z dnia 11 lutego 2016 r., w którym wdowa po B. B. oświadczyła, że wszelką dokumentację prowadzoną przez jej męża, a dotyczącą spraw M. K., wydała skarżącemu w dniu 24 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Z powołanych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od trzech przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od dokonania czynności, której nie dokonano w terminie, po trzecie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności. Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy Sąd w pierwszej kolejności stwierdza, że skarżący spełnił warunek formalny, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Nie budzi bowiem najmniejszych wątpliwości, że przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 31 sierpnia 2015 r. (data stempla na kopercie, k. 14 akt sąd.), a zatem w terminie 7 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o braku złożenia do sądu przez jego dotychczasowego pełnomocnika skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...]. Z wyjaśnień skarżącego, popartych pisemnych oświadczeniem z dnia 11 lutego 2016 r. wdowy po B. B. (k. 78 akt sąd.), wynika bowiem jednoznacznie, że skarżący dopiero w dniu 24 sierpnia 2015 r. dowiedział się o nie złożeniu do sądu skargi na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. Niewątpliwie skarżący spełnił również warunek, o którym mowa w art. 87 § 4 P.p.s.a., albowiem skierowana do Sądu w dniu 31 sierpnia 2015 r. przesyłka zawierała także skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...]. Analizując główną, merytoryczną przesłankę przywrócenia terminu - brak winy skarżącego, Sąd uznał, że również i ta przesłanka została w realiach badanej sprawy spełniona. Sąd zaznacza, że norma zawarta w art. 87 § 2 P.p.s.a. wskazuje na obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wystarczy zatem wykazanie wysokiego stopnia prawdopodobieństwa. W opinii Sądu choć instytucja przywrócenia terminu jest wyjątkiem od zasady przestrzegania terminów, nadmierny formalizm w jej stosowaniu byłby sprzeczny z konstytucyjnymi gwarancjami zapewnienia realnego dostępu do Sądu. Zdaniem Sądu, argumentacja skarżącego zawarta we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, poparta pisemnym oświadczeniem wdowy po poprzednim pełnomocniku skarżącego, w pełni zasługuje na uwzględnienie. Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy, albowiem było ono spowodowane nagłą śmiercią jego dotychczasowego pełnomocnika, o której skarżący dowiedział się już po upływie terminu do wniesienia skargi. Podkreślenia także wymaga, że z wyjaśnień skarżącego, popartych pisemnych oświadczeniem z dnia 11 lutego 2016 r. wdowy po B. B. (k. 78 akt sąd.), wynika jednoznacznie, że skarżący dopiero w dniu 24 sierpnia 2015 r., po analizie odebranych dokumentów, powziął wiedzę o nie złożeniu przez jego dotychczasowego pełnomocnika (B. B.) skargi do sądu od powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że skarżący wykazał brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, co przemawia za przywróceniem tego terminu. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło