I SA/Po 1866/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-12-18
Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz, Włodzimierz Zygmont, Waldemar Inerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może uchylić zajęcie rachunku bankowego, jeśli interes wierzyciela stoi na przeszkodzie takiemu uchyleniu, mimo że ważny interes zobowiązanego przemawia za uchyleniem?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, w tym zajęcie rachunku bankowego, tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: ważny interes zobowiązanego, brak sprzeciwu interesu wierzyciela oraz brak nabycia praw przez osoby trzecie. W sytuacji, gdy interes wierzyciela stoi na przeszkodzie uchyleniu zajęcia, organ egzekucyjny nie może dokonać takiej czynności, nawet jeśli ważny interes zobowiązanego przemawia za uchyleniem.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej wszczął postępowanie egzekucyjne wobec spółki "X" sp. z o.o. z tytułu podatku akcyzowego i dokonał zajęcia jej rachunku bankowego. Spółka wniosła o uchylenie zajęcia, powołując się na postanowienia WSA wstrzymujące wykonanie decyzji podatkowych oraz na fakt, że unieruchomienie rachunku uniemożliwia jej funkcjonowanie. Organ egzekucyjny odmówił uchylenia zajęcia, uznając, że stoi temu na przeszkodzie interes wierzyciela. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej, spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 58 § 2 u.p.e.a. oraz błędną ocenę stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia zajęcia rachunku bankowego dokonanego na podstawie zawiadomień oddala skargę.
Dyrektor Izby Celnej w [...] działając jako organ egzekucyjny, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec "X" sp. z o.o. z siedzibą w [...], na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...], obejmujących należności z tytułu podatku akcyzowego za miesiące od marca do 2009 r., w łącznej kwocie [...] zł i dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "[...]" S.A. Departament Usług Centralnych we [...]:
- zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...] na podstawie tytułu wykonawczego [...],
- zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...] na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...].
Zobowiązana spółka, powołując się na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt III SA/Po 1902/14 oraz III SA/Po 7/15 wstrzymujące wykonanie zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] określających zobowiązania w podatku akcyzowym, złożyła wniosek:
- o uchylenie zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A. [...] Oddział w [...][...],
- o zwrot pobranych przez Dyrektora Izby Celnej w [...] środków finansowych ponieważ unieruchomienie rachunku bankowego nie pozwalając spółce na funkcjonowanie w obrocie gospodarczym, prowadzi do likwidacji jej działalności gospodarczej.
Dyrektor Izby Celnej w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] odmówił uchylenia zajęcia rachunku bankowego.
Zobowiązana spółka wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...], zarzucając naruszenie art. 58 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619) – dalej: "u.p.e.a.", poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że w sprawie nie zachodzi ważny interes zobowiązanego, że uchylenie zajęcia rachunku bankowego jest niezgodne z interesem wierzyciela.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia zajęcia rachunku bankowego. Dyrektor Izby Skarbowej zważył, co następuje:
Stosownie do art. 58 § 2 u.p.e.a., uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych wymaga łącznie: złożenia wniosku przez zobowiązanego, wykazania że za uchyleniem czynności egzekucyjnych przemawia ważny interes zobowiązanego, że wzgląd na interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie oraz, że osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw w niniejszej sprawie. Jedna ze wskazanych przesłanek nie została spełniona, bowiem uchylenie czynności o które wnosi zobowiązana spółka jest niezgodne z interesem wierzyciela. W tym zakresie wypowiedział się, występujący również w roli wierzyciela, Dyrektor Izby Celnej w [...] argumentując, że uchylenie zajęcia mogłoby przynieść niepożądane społecznie skutki w postaci niemożności zaspokojenia roszczeń wierzyciela.
Z zajętego rachunku przed zawieszeniem postępowania wyegzekwowana została kwota [...] zł przy aktualnej należności głównej objętej tytułami wykonawczymi wynoszącej [...] zł. Rachunek prowadzony przez "[...]" S.A. jest jedynym rachunkiem bankowym zobowiązanej spółki (brak danych o istnieniu innych rachunków). Poza zajętymi wierzytelnościami z rachunku, jedynym znanym majątkiem zobowiązanego są zajęte protokołem z dnia [...] lutego 2015 r. pojazdy zobowiązanej spółki. Skoro zatem interes wierzyciela stoi na przeszkodzie uchylenia dokonanej czynności to nie zaistniała jedna z przesłanek wynikających z przepisu art. 58 § 2 u.p.e.a., w myśl którego uchylenie dokonanych czynności zależy od spełnienia określonych warunków, czyli m.in. może nastąpić wtedy, gdy interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie.
Dlatego zachodzą uzasadnione podstawy by stwierdzić, że w oparciu o przepis art. 58 § 2 u.p.e.a. brak jest spełnienia ustawowych przesłanek do uchylenia czynności dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym.
Zobowiązana może złożyć wniosek o zwolnienie spod egzekucji części wpływów na przedmiotowy rachunek bankowy w trybie art. 13 u.p.e.a. ze wskazaniem na utratę płynności finansowej, niemożność regulowania bieżących zobowiązań. Zgodnie z art. 58 § 1 u.p.e.a., w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, z tym że w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków.
Pozostałe kwestie wskazane w zażaleniu w szczególności dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania. Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] został rozpatrzony odmownie.
Dyrektor Izby Celnej w [...] postanowieniami z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zawiesił postępowanie egzekucyjne mając na względzie postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Po 1902/14 i z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Po 7/15, wstrzymujące wykonanie decyzji drugiej instancji utrzymujących w mocy decyzje stanowiące podstawę prowadzonej egzekucji. Stwierdził, że postanowienia te nie dają natomiast podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia zajęcia rachunku bankowego w "[...]" S.A. dokonanego na podstawie zawiadomień: nr [...] nr pom.: [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz nr [...] nr pom.: [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...], nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r.
Zobowiązana spółka w skardze domagała się zmiany powyższego postanowienia, względnie jego uchylenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi zarzuciła naruszenie art. 58 § 2 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi ważny interes zobowiązanego, zaś uchylenie zajęcia rachunku bankowego mogłoby przynieść "niepożądane społecznie skutki'' i są niezgodne z interesem wierzyciela. Zobowiązana zarzuciła błędną ocenę stanu faktycznego przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z uwagi na posiadanie przez nią innych ruchomości (pojazdów) i nieruchomości o wartości znacznie przekraczającej zobowiązanie spółki, co wnika z dokumentacji zgromadzonej przez Dyrektora Izby Celnej. Ponadto zobowiązana podniosła również zarzut niedoręczenia jej tytułów wykonawczych, co skutkuje niedopuszczalnością egzekucji i stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Stwierdził, że nie podziela podniesionych w skardze zarzutów i podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Bezzasadne jest stanowisko zobowiązanej spółki, że w oparciu o przepis art. 58 § 2 u.p.e.a. powinno nastąpić uchylenie czynności dokonanych w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z treścią art. 58 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Przy czym przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Niewątpliwie w sprawie zachodzi przesłanka negatywna. Uchylenie czynności o które wnosi zobowiązana byłoby niezgodne z interesem wierzyciela, którym jest również Dyrektor Izby Celnej w [...]. Rachunek prowadzony przez "[...]" S.A. jest jedynym znanym organowi egzekucyjnemu rachunkiem bankowym zobowiązanej spółki. Poza zajętymi wierzytelnościami z rachunku, jedynym znanym majątkiem zobowiązanego są ruchomości, pojazdy zajęte protokołem z dnia [...] lutego 2015 r. Interes wierzyciela stoi więc na przeszkodzie uchyleniu dokonanej czynności zajęcia rachunku bankowego.
Nietrafny jest zarzut błędnej oceny stanu faktycznego przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...] oparty na twierdzeniu, że istnieją ruchomości (pojazdy) i nieruchomości o wartości znacznie przekraczającej egzekwowane zobowiązanie spółki. Przede wszystkim w materiale niniejszej sprawy brak dowodów na potwierdzenie tej okoliczności. Ponadto organ egzekucyjny w postanowieniu z dnia [...] maja 2015 r. podkreślił ustalenie, że poza zajętymi wierzytelnościami z rachunku, jedynym znanym majątkiem zobowiązanego są zajęte już protokołem z dnia [...] lutego 2015 r. pojazdy zobowiązanej spółki.
Nie mógł odnieść skutku zarzut braku doręczenia podatnikowi tytułów wykonawczych. Organ odwoławczy ustosunkował się do kwestii doręczenia tytułu wykonawczego nr [...] rozpatrując wniosek zobowiązanej spółki o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wniosek ten został rozpatrzony przez Dyrektora Izby Celnej w [...] odmownie postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektora Izby Skarbowej w [...] Nr [...].
Mając zatem na uwadze powyższe, nie zachodziły podstawy do uwzględnienia skargi.
Dlatego sąd po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło