I SA/Po 189/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2011r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W skardze z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia niniejszej skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w 2005 r. skarżący uzyskiwał znaczne dochody z działalności polegającej na świadczeniu usług w prywatnym gabinecie lekarskim. W związku z korzystną sytuacją finansową podatnik mógł pozwolić sobie na zaciągnięcie wraz z małżonką, kredytu na kwotę [...] zł. Rata wynosi w chwili obecnej ok. [...] zł. Wskutek utraty przez skarżącego prawa wykonywania zawodu, w [...] r. jego sytuacja finansowa uległa diametralnej zmianie. Podatnik był zmuszony do zakończenia zyskownej działalności. Skarżący odzyskał prawo wykonywania zawodu dopiero w [...]r. Podejmowane przez podatnika nieustannie próby znalezienia zatrudnienia w szpitalu, jak dotąd nie zostały uwieńczone sukcesem. Wpływ na to niewątpliwie ma fakt długotrwałej przerwy w praktyce, a także związany z pozbawieniem prawa wykonywania zawodu ostracyzm środowiskowy. Wznowiona przez niego działalność w prywatnym gabinecie lekarskim, z uwagi na długotrwałą przerwę w jej prowadzeniu oraz związaną z tym faktem utratą bazy klientów, okazuje się jak do tej pory działalnością deficytową. Czynnikiem dodatkowo pogarszającym sytuację podatnika są zmiany zachodzące na rynku usług medycznych w przeciągu ostatnich lat. Coraz bardziej zaciekła konkurencja oraz rosnące drastycznie i nieprzerwanie koszty prowadzenia tego typu działalności pozwalają przypuszczać, że do czasu pełnego odzyskania zaufania pacjentów, które zajmie z pewnością kilka lat, osiągnięcie przez podatnika dochodów, które w kontekście kwot należności podatkowych stanowiących przedmiot niniejszego postępowania można by uznać za znaczące, będzie niemożliwe. Natychmiastowa egzekucja należności w sposób oczywisty doprowadzi do zakończenia odradzającej się z mozołem działalności podatnika i uniemożliwi wskutek zajęcia rachunków bankowych regulowanie bieżących zobowiązań, w tym wynikających z zawartej umowy kredytowej. Będzie to skutkowało wypowiedzeniem tej umowy i postawieniem całości wierzytelności w stan natychmiastowej wymagalności. W rezultacie podatnik nie będzie w stanie kontynuować działalności gospodarczej. Spowoduje to również brak możliwości bieżącego regulowania zobowiązań podatkowych i doprowadzi do likwidacji działalności. W ocenie strony skarżącej, mając na względzie powyższe okoliczności nie sposób nie uznać za uzasadnione przekonanie o zachodzącym, w razie wykonania przedmiotowej decyzji, niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powrót skarżącego do prowadzenia zakończonej wskutek wykonania decyzji działalności wymagać będzie, o ile okaże się w ogóle możliwe, wielkich nakładów sił i środków. Rozmiary wyrządzonej w ten sposób szkody są niewątpliwie większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże to na skarżącym ciąży obowiązek wskazania okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest zaistnienie okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, iż niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wskazane przesłanki wstrzymania są zwrotami niedookreślonymi, klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. Orzecznictwo sądów administracyjnych akcentuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających powyższe przesłanki oraz ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (vide, np. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04 niepubl.). Na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku popartego materiałem dowodowym, tak aby przekonać Sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W badanej sprawie skarżący nie wykazał inicjatywy w zakresie uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu. Nie przedstawił dowodów na poparcie swojego wniosku. We wniosku wskazano na ciążące zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu oraz ogólnie opisano sytuację zawodową skarżącego i obawy likwidacji działalności gospodarczej i egzekucji. Oprócz harmonogramu spłat rat kredytowych skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę sytuacji skarżącego ze względu na ustawowe kryteria wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W szczególności strona nie wykazała sytuacji finansowej, która potwierdzałaby, iż wykonanie aktu spowodowałoby wyrządzenie znacznej szkody. Uzasadnienie wniosku sprowadza się do powołania prawnych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Tymczasem wywody w tej materii, jak wskazano powyżej, powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej skarżącego, np. odpisami z zeznań rocznych podatkowych, rachunkami zysków i strat (por: J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Warszawa 2006r., s. 188). Skarżący do wniosku nie dołączył takich dokumentów, a w tym zakresie Sąd nie ma obowiązku działania z urzędu i wyręczania strony skarżącej. Bez przedstawienia stosownych dokumentów nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Sąd wyjaśnia również, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Z tego względu ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w art. 8-10 przewiduje, że dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania zobowiązanego i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Obawy skarżącego dotyczące skutków ewentualnej egzekucji są nieuzasadnione, jak również nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 61 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.