I SA/Po 190/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. sp. z o.o. w P o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za poszczególne miesiące 2002r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą spółkę od wpisu od skargi powyżej [...], 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części. I-N. Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego J K, złożyła sporządzony w dniu [...]. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że nie posiada środków finansowych pozwalających na uiszczenie wpisu od skargi. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...], wartość środków trwałych wnioskodawcy [...], wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu [...]. Stan rachunków bankowych prowadzonych przez B wynosi [...], natomiast w C [...]. Rachunki bankowe zostały zablokowane. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że nie ma jeszcze sporządzonego bilansu oraz rachunku zysków i strat za rok [...], przy czym w.w dokumenty zostaną sporządzone dopiero w [...]. Skarżąca na dzień [...] nie zatrudnia pracowników, nie posiada praktycznie żadnego majątku, w tym środków trwałych. Do pisma załączyła rachunek zysków i strat za [...], bilans za [...], wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego w B za okres od [...]. Pismem z dnia [...] skarżąca spółka przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego w B za okres od [...], wprowadzenie do sprawozdania finansowego za okres od [...]. oraz za okres od [...], zeznania roczne podatkowe za [...], z których wynika, ze w [...] poniosła stratę w wysokości [...], zaś w [...] uzyskała dochód w wysokości [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą w bardzo ograniczonym stopniu. Koszty miesięcznego utrzymania spółki, t.j. opłaty za najem, energię elektryczną, wodę, gaz, telefony stacjonarne i komórkowe, kształtują się w granicach od [...]. Do pisma załączyła zeznanie roczne podatkowe za [...]., z którego wynika, że dochód spółki wyniósł [...] oraz wprowadzenie do sprawozdania finansowego za [...], bilans wraz z rachunkiem zysków i strat za [....], wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego w B za ostatnie [...] miesiące. Skarżąca nie przedłożyła odpisu z wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego przez C. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek - możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 w.w ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym -gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżąca spółka z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w [...] uzyskała dochód. Ponadto ponosi koszty utrzymania siedziby w wysokości od [...] miesięcznie. Spółka w swoim wniosku całkowicie pominęła okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej czy kredytowej, która to pozwoliła jej na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika, domagając się finansowania ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą wpisy od skargi w sprawach sądowoadministracyjnych. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe (w tym opłata sądowa pod postacią wpisu od skargi), o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie radcy prawnego, który pismem z dnia [...] wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżąca powinna w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącej spółki od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, gdyż skarżąca nadal, choć - jak oświadczyła - w ograniczonym zakresie, prowadzi działalność gospodarczą. Gdyby skarżąca nie była w stanie ponieść tych kosztów to będzie mogła zwrócić się ponownie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek