I SA/Po 192/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi X. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. X. Sp. z o.o., reprezentowana przez adwokata, pismem z dnia 4 stycznia 2017 r. (omyłkowo opatrzonym datą 4 stycznia 2016 r.), złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W petitum skargi skarżąca spółka zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten nie zawierał żadnego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej w skrócie: "P.p.s.a") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, albo w drodze egzekucji administracyjnej, albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Podkreślenia jednak wymaga, że "niebezpieczeństwo zaistnienia znacznej szkody" lub "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej. Zaznaczyć należy, że aby Sąd mógł dokonać oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, strona występująca o przyznanie jej ochrony tymczasowej, musi swój wniosek uzasadnić, powołując się przy tym na określone okoliczności faktyczne, ewentualnie uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia. Konieczna jest również spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w ramach wnioskowanej pomocy wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie należy zaakcentować, że samo złożenie wniosku bez jego uzasadnienia de facto uniemożliwia Sądowi dokonanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1403/14, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 61 P.p.s.a. został tak skonstruowany, że ciężar wykazania zaistnienia wskazanych w nim okoliczności spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Zaznaczenia także wymaga, że omawiany przepis wskazuje na szkodę (majątkową, niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/2004, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle poczynionych wyżej rozważań Sąd stwierdza, że złożony przez skarżącą spółkę wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnego uzasadnienia. Co więcej strona skarżąca, mimo reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika, we wniosku nie przywołała nawet przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., a zatem nie wskazała, czy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym z wniosku w istocie nie wynika z jakiego powodu - zdaniem strony skarżącej - wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest konieczne. W konsekwencji Sąd rozpoznając przedmiotowy wniosek uznał, iż skarżąca, wnosząc o przyznanie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w żaden sposób nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a. W związku z tym Sąd stwierdza, że niemożliwe jest dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Sąd, wydając niniejsze postanowienie, miał na względzie zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, które skarżąca przedłożyła w toku postępowania o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże z wyżej wskazanych przyczyn, w szczególności poprzez brak wykazania ziszczenia się w sprawie, którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz reprezentowania spółki przez profesjonalnego pełnomocnika, nie można było rozpoznać wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z wolą strony. Ubocznie Sąd zaznacza, że kwestia ewentualnej wadliwości zaskarżonej decyzji i jej uchylenie jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania w sprawie i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Kwestia ta nie może być bowiem badana na etapie rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.