I SA/Po 193/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata MŻ o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi MH na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, od maja do grudnia 2008 r. oraz od stycznia do października 2009 r. postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – adwokatowi MŻ tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu kwotę [...] ([...]) + [...] ([...]) tytułem podatku VAT. Skarżący MH pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ustanowił skarżącemu adwokata (pkt 2 sentencji) i jednocześnie zwolnił go od kosztów sądowych (pkt 1 sentencji). Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika w osobie adwokata MŻ. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] w punkcie I uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w punkcie II przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu. Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia [...] wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku. Adwokat MŻ pismem z dnia [...] wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu wynagrodzenia z tytułu udzielenia skarżącemu pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. Pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone w całości, ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny. Z protokołu rozprawy, która miała miejsce w dniu [...] wynika, że w imieniu skarżącego stawiła się radca prawny MS z substytucji adwokata MŻ. Pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę MH na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Na rozprawie w dniu [...] za stronę skarżącą oraz jej pełnomocnika adwokata MŻ stawiła się aplikant adwokacki AS z upoważnieniem adwokata MŻ do akt sprawy. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że podtrzymuje zarzuty i argumentację skargi ponownie podkreślając, że stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył też, że nie zostały one uiszczone nawet w części. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Jednakże z uwagi na treść § 22 cyt. rozporządzenia, który wskazuje, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm., dalej jako "rozporządzenie"). Na podstawie § 19 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1) lit. a) rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6. Na podstawie § 6 pkt 7) rozporządzenia stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy: powyżej 200.000 zł – 7.200 zł. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłatę sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (por. § 2 ust. 3 rozporządzenia). Mając powyższe na uwadze, działaniem podjętym przez pełnomocnika w imieniu skarżącego, za które przysługuje wynagrodzenie było sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną, przy czym w odpowiedzi na skargę kasacyjną zawarto wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym i oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości, ani w części. Działaniem podjętym przez pełnomocnika skarżącego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji było również stawienie się na rozprawie w Izbie Finansowej dniu [...] pełnomocnika - radcy prawnego MS z substytucji adw. MŻ, który wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Jednocześnie w związku z tym, że przepisy rozporządzenia nie określają stawki minimalnej wynagrodzenia adwokata za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, należało analogicznie przyjąć stawkę ustaloną za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt FSK 80/04, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12). Następnie działaniem podjętym przez pełnomocnika skarżącego było stawienie się na rozprawie w dniu [...] w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym aplikanta adwokackiego, który oświadczył, że podtrzymuje zarzuty i argumentację skargi ponownie podkreślając, że stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony. Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył, że nie zostały one uiszczone nawet w części. W tych okolicznościach należało przyznać adwokatowi MŻ tytułem nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie minimalne powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej wysokości [...] ([...]), która wynika z następującego rozliczenia: wynagrodzenie w wysokości [...] + podatek VAT [...] za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz wynagrodzenie w wysokości [...] + podatek VAT [...] w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Wobec powyższego, na podstawie art. 250 i 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1) lit. a), pkt 2) lit. a) i § 2 ust. 3 rozporządzenia należało postanowić, jak w sentencji.