I SA/Po 194/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-12-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Sylwia Zapalska, Sędzia NSA Janusz Ruszyński, as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest ustalenie wartości początkowej środka trwałego nabytego w drodze kupna na podstawie opinii biegłego, a nie ceny nabycia lub wydatków na ulepszenie?Ratio decidendi
Wartość początkowa środków trwałych nabytych w drodze kupna powinna być ustalana na podstawie ceny nabycia. Ulepszenia dokonane w zakupionych środkach trwałych mogą zwiększyć ich wartość początkową o sumę wydatków na ulepszenie, pod warunkiem udokumentowania poniesienia tych wydatków. Ustalenie wartości początkowej na podstawie opinii biegłego jest dopuszczalne jedynie w przypadku samodzielnego wytworzenia środka trwałego przez podatnika, gdy nie jest on w stanie samodzielnie ustalić jego wartości początkowej.Stan faktyczny
Skarżący W.L. złożył w 1996 r. ciągnik siodłowy z nabytych części, dokumentując zakup ramy i silnika, a także zapłacone cło i podatek graniczny. Pozostałe części uzyskał nieodpłatnie. Wartość początkową ciągnika ustalił na podstawie opinii biegłego. Podobnie postąpił z naczepą ciężarową, którą nabył w 1997 r. i ulepszył częściami uzyskanymi nieodpłatnie. Organy skarbowe skorygowały koszty uzyskania przychodów, uznając za nieprawidłowe naliczone odpisy amortyzacyjne od tych środków trwałych. Skarżący zarzucił organom sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym, pominięcie dowodów i błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia o amortyzacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Janusz Ruszyński (spr) as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st.sekr.sąd.Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W.L. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...], [...], [...], [...] . w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata od 1997 do 2000. o d d a l a s k a r g ę /-/K.Nikodem /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński
I SA/Po 194-195-196-197/04
U Z A S A D N I E N I E
Niesporne w sprawie winny być następujące okoliczności: W.L. w 1996r. złożył z nabytych przez siebie części ciągnik siodłowy [...].
Na dowód powyższego podatnik przedłożył faktury nabycia ramy samochodowej o wartości [...]zł, silnika wartości [...]zł. Skarżący również wykazał, że zapłacił cło od tych części w kwocie [...]zł i podatek graniczny w kwocie [...]zł.
Pozostałe części, które umożliwiły złożenie (wytworzenie) we własnym zakresie ciągnika siodłowego skarżący uzyskał nieodpłatnie od różnych podmiotów.
Podstawą do określenia wartości początkowej ciągnika [...] była opinia biegłego.
Ciągnik siodłowy [...] i naczepa ciężarowa [...] 12 x 2400 skarżący kupił.
W 1997r. skarżący kupił też silnik o pojemności 12.000 m3 do ciągnika [...], który uprzednio był wyposażony w słabszy silnik. Wartość tego silnika wyniosła [...] zł. Wartość początkową ciągnika siodłowego [...] skarżący ustalił na podstawie opinii biegłego, która została opracowana już po podwyższeniu przez skarżącego wartości początkowej zmodernizowanego ciągnika w czerwcu 1997r.
Naczepę [...] skarżący nabył [...].04.1997r. za kwotę netto [...] zł. Skarżący twierdzi, że w celu uczynienia naczepy zdatnej do użytku otrzymał nieodpłatnie różne części. Wartość początkową naczepy ustalił na podstawie opinii biegłego.
W decyzjach organów skarbowych dotyczących określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1997,1998,1999 i 2000 skorygowano koszty uzyskania przychodów uznając za nieprawidłowe wyliczenie odpisów amortyzacyjnych od wyżej wymienionych środków trwałych.
W skardze na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] . [...] W.L. zarzucił: sprzeczność ustaleń Izby Skarbowej z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, pominięcie istotnych i ważnych dla wydania decyzji dowodów przedstawionych przez skarżącego, błędne zastosowanie przepisu § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17.01.1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych – poprzez uznanie, iż w przypadku skarżącego przepis ten nie ma zastosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią § 6 ust.4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17.01.1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych (Dz.U. Nr 6, poz.35 ze zm.) wartość początkową środków trwałych nabytych na drodze kupna ustala się w oparciu o cenę nabycia. W oparciu o ten przepis skarżący winien ustalić wartość początkową środków transportowych, które nabył w drodze kupna, a więc ciągnika siodłowego [...] i naczepy ciężarowej [...].
Na podstawie §6 ust.3 rozporządzenia z 17.01.1997r. skarżący ulepszając środki transportowe uprzednio nabyte w drodze kupna winien ustaloną w oparciu o cenę nabycia wartość początkową tych środków powiększyć o sumę wydatków na ich ulepszenie w tym też wydatki na nabycie części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 1000 zł. Co do ciągnika siodłowego [...], to skarżący podwyższył jego wartość początkową w czerwcu 1997r. o wydatek związany z wymianą silnika i kosztami zakupu nowego silnika. Dalsze podwyższenie wartości początkowej tego ciągnika na podstawie opinii biegłego jest wykluczone. Ustalenie wartości początkowej środka trwałego na podstawie opinii biegłego, jest możliwe jedynie w przypadku, gdy podatnik sam wytwarza środek trwały i nie może samodzielnie ustalić wartości początkowej tego środka. Zarówno ciągnik siodłowy [...] jak i naczepa ciężarowa [...] zostały nabyte a nie wytworzone. W odniesieniu do nich wykluczone jest ustalanie wartości początkowej na podstawie opinii biegłego, zarówno powołanego przez skarżącego jak i w przypadku, gdyby organy skarbowe błędnie powołały biegłego, który do tych czynności nie może opracować opinii.
Ustalenie wartości początkowej w oparciu o opinię biegłego mogłoby być możliwe w przypadku ciągnika siodłowego [...] . Jednak i w tym przypadku opinia biegłego nie może stanowić podstawy ustalenia wartości początkowej tego ciągnika. Z przedłożonych przez skarżącego dowodów wynika bowiem, że wartość nabytych części wyniosła w 1996r. [...] zł (rama samochodowa: [...] zł, silnik [...] zł, cło [...]zł, podatek [...]zł). Były to jedyne udokumentowane wydatki. Wykazana jako koszt 1996r. przez skarżącego wartość odpisu amortyzacyjnego w kwocie [...]zł wskazuje na całkowite umorzenie tego środka trwałego w roku oddania do użytkowania.
Skarżący w skardze i w odwołaniu twierdził, że zamontowane do wszystkich ww. środków transportowych części otrzymał nieodpłatnie.
Jeżeli podatnik nabywa części nieodpłatnie i wartość tych części nie jest przez niego dokumentowana jako przychód, to wartość ta nie może być podstawą do dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Nie dokonuje się bowiem odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych nabytych nieodpłatnie, jeżeli nie jest to przychód w naturze.
Skarżący nie wykazał nawet, że nabywane przez niego nieodpłatnie części można uznać za środki trwałe.
Ulepszając posiadane środki trwałe, skarżący winien ustalić wartość początkową posiadanych środków trwałych i powiększyć ją o sumę wydatków na ich ulepszenie. Sam skarżący przyznaje, że nie poniósł wydatków na ulepszenie posiadanych środków trwałych. Nie mógł też wykazać, że poniósł wydatki na nabycie części składowych, gdyż ich nie poniósł. Tylko bowiem poniesione przez podatnika wydatki uzasadniają zwiększenie wartości początkowej środka trwałego.
Opinia biegłego nie może zastępować dowodu na poniesienie wydatku, który w istocie nie został poniesiony.
Z tych przyczyn argumenty skarżącego podniesione w skardze nie mogły odnieść skutku a skargę oddalono na podstawie art.151 ustawy z 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/K.Nikodem /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński
L.Sz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło