I SA/Po 195/08

I SA/Po 195/08 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Roman Wiatrowski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi TK na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia 1. udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]; 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części. /-/ R. Wiatrowski TK, zastępowany przez pełnomocnika, złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że sytuacja, w jakiej znalazł się od momentu wszczęcia postępowań celnych przez organ celny w stosunku do jego firmy do momentu wydania decyzji obciążających go kwotą należności celno-podatkowych, ulega ciągłemu pogorszeniu. Zakończenie części postępowań administracyjnych uniemożliwiło dalszą działalność i postawiło w obliczu bankructwa, a liczne nieprawidłowości wskazane przez niego w skardze dowodzą o zbyt pobieżnym potraktowaniu przez organ celny, nie tylko podstaw do wydania zaskarżonych decyzji, ale przede wszystkim wskazują na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa, co w efekcie doprowadziło do wydania decyzji niezgodnie z obowiązującym prawem. Skarżący podał, że w [...] przez dłuższy czas przebywał w areszcie z uwagi na prowadzone postępowanie prokuratorskie, które do chwili obecnej ciągle trwa, a podjęte próby zatrudnienia z uwagi na tę okoliczność kończą się fiaskiem, utrzymywanie działalności gospodarczej stanowi zaś podstawę do dalszej obrony jego interesów w trwających sporach z organami celnymi i skarbowymi. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synami. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Pomiędzy skarżącym a jego małżonką w dniu [...]. ustanowiona została rozdzielność majątkowa, jednak wg oświadczenia małżonki ona również nie ma żadnego majątku ani też nie osiąga żadnego dochodu. Wnioskodawca podał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie osiąga dochodu. Żona skarżącego natomiast nie pracuje. Skarżący wskazał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym mieszkanie, media, RTV, telefon [...], wyżywienie [...], inne opłaty [...]. Odpowiadając na wezwanie Sądu z dnia [...] skarżacy w odpowiedzi z dnia[...] podał, że z uwagi na rozdzielność majątkową z żoną trwającą od [...] nie jest w stanie przedłożyć zeznań podatkowych żony za [...]. Skarżący podał jednak, że z przekazanych przez żonę informacji wynika, ze nie osiągnęła ona w [...] żadnego dochodu. Wskazał, że nie posiada rachunków bankowych, lokat oraz kont bankowych. Z otrzymanych przez małżonkę informacji wynika, że nie posiada ona również żadnych oszczędności, rachunków bankowych, kont oraz lokat. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...], przy czym [...]: koszty dzierżawy mieszkania ([...]), RTV ([...]), telefon ([...]), leki ([...]), energia elektryczna ([...]), gaz ([...]), [...] wyżywienie, [...] inne opłaty (m.in. kształcenie dzieci - opłata zajęć sportowych dla dzieci). Skarżący wskazał, że nie ma kredytów bankowych, zarówno on jak i jego żona nie posiadają samochodów osobowych, nie osiągają żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Małżonka skarżącego jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, a z jej oświadczeń wynika, że brak jest w stosunku do jej wykształcenia i kwalifikacji propozycji pracy, żona ma wykształcenie [...] - zawód [...]. Nieruchomość położona przy ul. Ś. nie należy i nigdy nie należała do skarżącego. Wnioskodawca wynajmował powierzchnię sklepową oraz biurową od zarządcy nieruchomości. Natomiast mieszkanie na Os. T.[...] należy do ojca skarżącego. W odpowiedzi kolejne wezwanie z dnia [...] T K w piśmie z dnia [...] wskazał, że z uwagi na rozdzielność majątkową pomiędzy nim a jego małżonką Ż K trwającą od [...] nie jest w stanie przedłożyć rocznych zeznań podatkowych żony za ww. okres. Z uzyskanych od żony informacji wynika, że nie osiągnęła ona żadnego dochodu w [...]. Synowie skarżącego uczą się i nie uzyskują żadnych dochodów. Lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącego i jego rodzinę należy do jego ojca. Powierzchnia lokalu wynosi [...]. Żona skarżącego - zgodnie z oświadczeniem skarżącego - zarejestrowana jest w Urzędzie Pracy od [...], bez prawa do zasiłku. Skarżący, pomimo wezwania, nie przedłożył zaświadczenia o zarejestrowaniu małżonki w Urzędzie Pracy. Wnioskodawca oświadczył, że jego małżonka nie pracuje od [...]. TK środki na swoje utrzymanie i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym otrzymuje z bezzwrotnej pomocy teściów i ojca i jest to kwota łączna w wysokości [...]. Pomoc otrzymuje w okresach miesięcznych od [...], kiedy to został osadzony w areszcie. Skarżący nie jest w stanie udzielić odpowiedzi dotyczącej kwot uzyskiwanych dochodów przez ojca i teściów, bowiem nie posiada takich informacji, ponadto ojciec jak i rodzice jego żony odmówili udzielenia informacji w tej kwestii. Żona skarżącego utrzymuje się ze środków otrzymywanych jako bezzwrotna pomoc od teścia i swoich rodziców. Środki te wykorzystywane są na zapewnienie utrzymania koniecznego całej rodziny, nieznane są skarżącemu fakty przeznaczania wspólnych środków finansowych na osobiste utrzymanie żony. Skarżący oświadczył, że w ostatnich [...] miesiącach nie poniósł żadnych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawca poza JC nie zatrudnia żadnej innej osoby. Do pisma załączył kserokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku [...], z którego wynika, iż w [...] nie uzyskał żadnego przychodu, nie poniósł kosztów uzyskania przychodów i nie uzyskał żadnego dochodu. Załączył również kserokopię umowy o pracę zawartej w dniu [...] z J C na [...] etatu za wynagrodzeniem w wysokości [...]. Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego w całości. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, że skarżący wraz z małżonką na miesięczne utrzymanie przeznaczają kwotę około [....], pomimo, że skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności i wartościowych przedmiotów, oraz zarówno on jak i jego żona nie uzyskują żadnego dochodu. Skarżący podniósł, że środki na miesięczne utrzymanie otrzymuje od ojca i teściów, jednakże nie podał jakie konkretnie kwoty otrzymuje od tych osób, jak również nie uprawdopodobnił, iż rzeczywiście taką pomoc od tych osób od [...] otrzymuje. Nie podał także, mimo wezwania, w jakiej wysokości ojciec i teściowie otrzymują miesięczne dochody, z jakiego tytułu, a zatem nie uwiarygodnił, iż osoby te są w stanie łożyć na utrzymanie skarżącego i jego rodziny łącznie kwotę [...] miesięcznie. Twierdzenia skarżącego zostały uznane za niekonsekwentne, nielogiczne i niewiarygodne. Zauważono bowiem, że skarżący podał, iż jego żona zarejestrowana jest w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna od [...], jednakże, pomimo wezwania, nie przedłożył dokumentu, z którego wynikałoby, od kiedy ŻK jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Natomiast z przedłożonej do akt sprawy o sygn. akt [...] decyzji Starosty wynika, że orzeczono o uznaniu ŻK za osobę bezrobotną z dniem [...], bez prawa do zasiłku. Ponadto skarżący oświadczył, że w ostatnich [...] miesiącach nie poniósł żadnych kosztów działalności gospodarczej. Z przedłożonej natomiast kserokopii umowy o pracę zawartej w dniu [...] wynika, że zatrudnił osobę fizyczną na [...] etatu za wynagrodzeniem. Skarżący nie wskazał z jakich środków finansowych i z jakiego źródła uzyskanych wypłaca wynagrodzenie swojemu pracownikowi. Od powyższego postanowienia z dnia [...] skarżący złoży sprzeciw, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując m.in. iż od chwili wszczęcia postępowania weryfikacyjnego przez organy celne sytuacja finansowa jego i jego rodziny ulega ciągłemu pogorszeniu. W ocenie skarżącego wskazana we wniosku sytuacja materialna skarżącego dowodzi poza wszelką wątpliwość, że nie jest w stanie ponieść kosztu wpisu sądowego, zważywszy na ilość skarg skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzje Dyrektora Izby Celnej. Pozbawienie skarżącego prawa pomocy jest równoznaczne z pozbawieniem go konstytucyjnego prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) powoływana dalej jako p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym występuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest odpłatność wymiaru sprawiedliwości, wyrażająca się między innymi tym, że Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.). W związku z tym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych może nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy strona wykaże, iż nie jest w stanie uiścić ich w całości bądź w części bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Skarżący TK nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania potrzebnego dla siebie i rodziny. Skarżący z jednej strony twierdzi, iż nie osiąga żadnych dochodów, że faktycznie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a z drugiej strony jak wynika z umowy o pracę, działalność w ramach firmy handlowej A prowadzi, skoro zatrudnił na cały [...] osobę fizyczną za wynagrodzeniem[...] miesięcznie. Mimo, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, wskazywał, że nie wie dokładnie, jakie dochody ona otrzymuje i powoływał się wyłącznie na złożone mu oświadczenie żony. Nie wskazał także jaką część kwoty [...] otrzymuje od teścia, a jaką od ojca, jak również nie uprawdopodobnił, iż rzeczywiście taką pomoc od tych osób od ponad [...] lat otrzymuje. Nie podał także, mimo wezwania, w jakiej wysokości osiągają dochody wspomagający go rzekomo finansowo teściowie oraz ojciec, przez co nie uwiarygodnił, iż osoby te są w stanie łożyć na utrzymanie rodziny skarżącego łącznie w kwocie [...] miesięcznie. Sąd nie kwestionuje faktu, że sytuacja finansowa skarżącego jest trudna. Jednakże należy zgodnie z oświadczeniem skarżącego przyjąć, że łączna kwota środków pozostawionych do dyspozycji jego i zamieszkującej z nim rodziny wynosi [...] miesięcznie. Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w [...] ogłoszonym przez GUS wynosiło [...]. Zatem skarżący i jego najbliższa rodzina dysponuje środkami w wysokości zbliżonej do przeciętnego wynagrodzenia, co powoduje że sytuacja skarżącego i jego rodziny nie jest wyjątkowa. Również wydatki skarżącego i jego rodziny nie pokrywają jedynie niezbędnego minimum, skoro wydatkuje na telefon [...]ł miesięcznie, a więc ponad ok. [...] - wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę według stawki obowiązującej od [...] oraz [...] miesięcznie na abonament RTV zamiast za używanie odbiornika telewizyjnego lub telewizyjnego i radiofonicznego - [...] za [...] miesiąc (por. rozporządzenie KRRiT z dnia 17 maja 2006 r. - Dz. U. z 2006 r. Nr 94, poz. 656, i z dnia 17 maja 2007 r. - Dz. U. z 2007 r. Nr 102, poz. 709 - w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc).Należy również zauważyć, że skarżącego stać na zatrudnienie pracownika i wypłacanie mu miesięcznego wynagrodzenia w kwocie [...]. Dlatego też wniosek skarżącego o zwolnienie w całości od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Jednakże, biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności, jak również ilość spraw toczących się przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym ze skargi TK oraz zasadę zagwarantowania prawa do sądowej kontroli aktów administracyjnych Sąd stosownie do możliwości skarżącego kwotę należnego wpisu obniżył. W ocenie Sądu skarżący dysponuje środkami, które pozwalają mu nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, ale także na uczestniczenie, chociażby na elementarnym poziomie, w kosztach postępowania sądowego w jego własnych sprawach tj. na wniesienie wpisu w kwocie [...]. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 4, art. 246 §1 pkt 2 w związku z art. 260, art. 160 oraz art. 16 §2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. /-/ R. Wiatrowski