I SA/Po 1974/97
WyrokWSA w Poznaniu1998-12-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny właściwy do wznowienia postępowania, po stwierdzeniu podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji, może przekazać sprawę do rozpatrzenia innemu organowi, zamiast wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy?Ratio decidendi
Organ właściwy do wznowienia postępowania, po stwierdzeniu podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji na podstawie art. 145 § 1 Kpa, jest zobowiązany do wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 Kpa. Przepis ten nie upoważnia do przekazania sprawy innemu organowi celnemu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji celnych wydanych w związku z importem części samochodowych (silnika i nadwozia) marki Nissan Micra, które następnie zostały złożone w całość i zarejestrowane jako samochód. Organ celny I instancji uchylił własną decyzję ostateczną z dnia 28 kwietnia 1996 r. i przekazał sprawę do rozpatrzenia innemu organowi, uznając, że celem importera było obejście przepisów celnych poprzez sprowadzenie samochodu w częściach. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy tę decyzję. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość postępowania i klasyfikację celną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu sprawy ze skargi Marka R. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 15 listopada 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - uchyla zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. (...) z dnia 30 września 1997 r.; (...).
Dyrektor Urzędu Celnego w Rz., decyzją (...) z dnia 30 września 1997 r. działając na podstawie art. 151 par. 1 pkt. 2, art. 145 par. 1 pkt. 5 Kpa, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ i par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737/ - uchylił własna decyzję zawartą w dowodzie odprawy celnej (...) z dnia 28 kwietnia 1996 r. wydaną w Oddziale Celnym w Ś. i orzekł o przekazaniu sprawy do rozpatrzenia przez Dyrektora Urzędu Celnego w W. na podstawie art. 145 ust. 5 prawa celnego.
W uzasadnieniu tej decyzji podano, że w dniu 28.04.1996r. w Oddziale Celnym w Ś. Marek R. zgłosił do odprawy celnej ostatecznej silnik niskoprężny wraz z pozostałymi podzespołami do samochodu osobowego marki Nissan Micra w związku z czym została wydana decyzja zawarta w dowodzie odprawy celnej nr 353020.
W tym samym dniu w Oddziale Celnym "Terminal" Ś. wydano postanowienie o przekazaniu sprawy zawarte w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD (...) do Urzędu Celnego w W. na nadwozie do samochodu osobowego marki Nissan Micra, które odprawiono w Posterunku Celnym II w W. w dniu 6.05.1996 r. decyzją zawartą w JDA SAD (...) skierowaną do firmy Usługi Transportowo Handlowe Tomasz Ł. z siedzibą w W.
Z wymienionych części samochodowych złożony został i zarejestrowany samochód osobowy marki Nissan Micra jako tzw. składak, co potwierdził Urząd Rejonowy w W.
Z umów kupna-sprzedaży nadwozia i silnika z pozostałymi podzespołami wynika, że zostały one zawarte przez importerów w tym samym dniu tj. 27.04.1996 r. z tym samym eksporterem zagranicznym a transport tych części odbywał się tym samym środkiem przewozowym.
Transportu i zgłoszenia od odprawy celnej na granicy dokonała ta sama osoba tj. Tomasz Ł., który działał na podstawie udzielonego notarialnie upoważnienia przez Marka R. Powyższe okoliczności - zdaniem organu celnego I instancji - świadczą o zamierzonym działaniu importerów mającym na celu obejście polskich przepisów celnych, polegających na sprowadzeniu do kraju samochodu w częściach aby uniknąć zapłaty cła za cały samochód, które jest wyższe od cła za części samochodowe.
W związku z tym należy przyjąć, ze przedmiotem importu był samochód osobowy w stanie rozmontowanym i zgodnie z regułą 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej winien być zaklasyfikowany do poz. 870-3 taryfy celnej importowej.
Reguła ta stanowi, że wszelkie informacje o wyrobie w treści pozycji odnoszą się również do wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że ma on zasadnicze cechy wyrobu kompletnego lub gotowego oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub zdemontowanym.
W sprawie niniejszej postanowieniem z dnia 22.08.1997 r. wznowiono postępowanie celne na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.
Decyzją o wymiarze należności celnych od samochodu w stanie rozmontowanym podejmie Dyrektor Urzędu Celnego w Warszawie.
Marek R. odwołał się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i uznanie odprawy celnej dokonane w Urzędzie Celnym w Ś. w dniu 28.04.1996 r. jako ostatecznej.
Odwołujący się wyjaśnił, że Tomasz Ł. poznał w Berlinie przy zakupie części samochodowych w firmie H. Silnik i podzespoły nabyte w tej firmie zostały wcześniej zakupione przez jej właściciela w innej firmie a następnie sprzedane odwołującemu się, z czego jego zdaniem wynika, że pochodzą one z innego samochodu niż ten którego karoserię zakupił Tomasz Ł..
Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją (...) z dnia 5 listopada 1997 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu I instancji, podkreślając że zgodnie z art. 40 i art. 41 prawa celnego obowiązek prawidłowego zgłoszenia i przedstawienia towaru do odprawy celnej spoczywa na importerze, przy czym zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 18 listopada 1993 r. III ARN 56/96 strona w postępowaniu administracyjnym winna się zachować lojalnie wobec organu państwowego. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują na świadome działania mające na celu ominięcie obowiązujących przepisów prawa i wprowadzenia organów celnych w błąd poprzez zasugerowanie, że przedmiotem importu są tylko części samochodowe, aby w ten sposób uniknąć zapłacenia cła w przewidzianej wysokości.
Fakt, że istotne w sprawie okoliczności nie były znane organowi celnemu w dniu wydania decyzji nr 352020 spowodował, że zastosowana klasyfikacja celna taryfowa w pierwotnym postępowaniu celnym towarów sprowadzonych przez Marka R. jako części samochodowych była wadliwa, lecz wynikała ze sposobu zgłoszenia towaru do oprawy celnej.
Z tego względu zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, bowiem wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nie znane organowi, który wydał decyzję.
Strona dokonała zakupu części samochodowych z zagranicą z zamiarem wejścia w posiadanie samochodu. Z działań strony wynika, że przedmiotem wymiaru cła powinien być jednostkowy wyrób mogący być złożony z tych zakupionych części.
Gdyby okoliczność ta była znana organowi celnemu w chwili wydania decyzji miałaby ona z pewnością wpływ na poprawność jego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy podkreślił również, że sposób sprowadzenia samochodu czy to w częściach, czy też w postaci zmontowanej stanowi wybór importera.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Marek R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego I instancji polemizując z stanowiskiem organów celnych w przedstawionym zakresie podkreślając podobnie jak w toku dotychczasowego postępowania, że sprowadził z zagranicy jedynie części samochodowe od których uiścił należne cło.
Odpowiadając na skargę Prezes GUC wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. / powiązany granicami skargi, zważył co następuje:
Jak to wynika z akt sprawy Dyrektor Urzędu Celnego w Rz., decyzją z dnia 30 września 1997r. powołując przepisy art. 151 par. 1 pkt. 2 i art. 145 par. 1 pkt. 5 Kpa, po wznowionym postępowaniu, uchylił własną decyzję zawartą w dowodzie odprawy celnej (...) z dnia 28 kwietnia 1996 r. wydaną w Oddziale Celnym w Ś. i orzekł o przekazaniu sprawy do rozpatrzenia przez Dyrektora Urzędu Celnego w W. na podstawie art. 45 ust. 5 prawa celnego.
Z mocy art. 150 par. 1 Kpa, organ ten był organem właściwym do wznowienia postępowania. Stosownie zaś do dyspozycji wynikającej z treści art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa, organ administracji o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 par. 2 Kpa wydaje decyzję w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 par. 1 Kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Przytoczony wyżej przepis nie zawiera zatem upoważnienia do przekazania sprawy innemu organowi celnemu jej rozpatrzenia, ale jednoznacznie zobowiązuje organ właściwy do wznowienia postępowania - po jej przeprowadzeniu - aby uchylając decyzją dotychczasową, wydał jednocześnie nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Brzmienie powołanego przepisu art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa, nie dopuszcza zatem innej jego interpretacji i stosowania w postępowaniu w taki sposób jak to uczynił Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego, stwierdzić należy, że decyzja organu celnego I instancji wydana została z naruszeniem art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa, podobnie jak decyzja Prezesa GUC-u, utrzymująca tą decyzję w mocy a zatem sankcjonując to naruszenie prawa - co skutkuje ich uchyleniu na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. /, bowiem naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o NSA.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło