I SA/Po 1989/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 04 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] września 2015 r., skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego wniósł skargę na wymienioną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] wymierzającą skarżącemu karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości wobec niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. Uzasadniając wniosek w tym przedmiocie wskazano, że wobec skarżącego toczą się postępowania egzekucyjne w administracji prowadzone na podstawie decyzji nakładających na skarżącego kary pieniężne w łącznej kwocie [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Wyjaśniono przy tym, że prowadzona egzekucja całkowicie uniemożliwia skarżącemu prowadzenie działalności. Wnioskodawca jak wynika z uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie posiada środków na zapłatę nałożonych na niego kar pieniężnych. Zajęcie rachunku bankowego uniemożliwi z kolei skarżącemu regulowanie bieżących opłat związanych z działalnością gospodarczą, stanowiącą jedyne źródło utrzymania. Mając na uwadze, że dochód z prowadzonej działalności gospodarczej stanowi jedyne źródło dochodu skarżącego i jego żony wskazano, że przedstawiony w uzasadnieniu wniosku o ochronę tymczasową stan rzeczy z pewnością wyrządzi skarżącemu i jego rodzinie znaczną szkodę. Zwrócono również uwagę, że tracąc płynność finansową, zawieszając działalność, a z czasem całkowicie zaprzestając jej prowadzenia, skarżący nie tylko utraci bieżące źródło zarobkowania, ale również, wskutek utraty zaufania i konkurencyjności w branży, utraci możliwość powrotu na rynek. W ocenie skarżącego w takim stanie rzeczy stwierdzić należy duże prawdopodobieństwo niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody oraz przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałby szkodę, doprowadzając do likwidacji działalności gospodarczej i braku możliwości pokrycia usprawiedliwionych potrzeb skarżącego i jego rodziny. Do skargi dołączono przy tym upomnienia, wezwanie do dobrowolnej zapłaty, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej wskazujące na prowadzenie wobec skarżącego postępowań egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. odmówił wstrzymania wykonania poddanej sądowej kontroli decyzji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazano żądnych konkretnych okoliczności świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w stosunku do skarżącego jest uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że argumentacja skarżącego zmierzająca do wykazania, iż wykonanie zaskarżonej decyzji narazi go na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niemożliwych do odwrócenia skutków nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonalności poddanego sądowej kontroli aktu administracyjnego musi zostać poprzedzone porównaniem wielkości nałożonego tym aktem obowiązku z sytuacją majątkową strony co wymaga wiedzy o jej kondycji finansowej w tym wielkości majątku. W tym kontekście stwierdzić należy, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja nie pozwala na precyzyjne ustalenie sytuacji majątkowej strony, dołączone do skargi dokumenty nie pozwalają bowiem na ustalenie wartości majątku jakim dysponuje wnioskodawca. Do skargi nie dołączono również ewidencji środków trwałych, która umożliwiłaby ustalenie wartości majątku przedsiębiorstwa skarżącego, jak również innego rodzaju dokumentów w postaci chociażby wyciągów z rachunków bankowych w oparciu, o które możliwe byłoby precyzyjne ustalenie stanu środków pieniężnych. Przedłożone wraz ze skargą dokumenty nie pozwalają na ustalenie wartości środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżący, co implikuje również brak możliwości dokonania oceny czy wykonanie objętej skargą decyzji – nakładającej obowiązek zapłaty kary w kwocie [...] zł – skutkować będzie takim uszczerbkiem w środkach obrotowych, który spowoduje zachwianie płynności w regulowaniu wymagalnych zobowiązań pieniężnych, narażając na szwank prowadzą przez skarżącego działalność gospodarczą. Przedłożenie dokumentów wskazujących na prowadzenie względem strony skarżącej szeregu postępowań egzekucyjnych samo w sobie nie może przemawiać za wstrzymaniem wykonania poddanej sądowej kontroli decyzji. Sam fakt prowadzenia postępowań egzekucyjnych, bez uprzedniego odniesienia wielkości egzekwowanych obowiązków do kompleksowo ustalonej sytuacji majątkowej i finansowej strony uniemożliwia ustalenia czy w rzeczywistości wykonanie zaskarżonego aktu skutkować może dla skarżącego czy też jego bliskich powstaniem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W realiach niniejszej sprawy dokonując analizy całokształtu akt sprawy należy również zauważyć, że pismem referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia [...] listopada 2015 r. wystosowanym w toku postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych wezwano wnioskodawcę do przedłożenia wskazanych w tym piśmie dokumentów pozwalających na precyzyjne ustalenie sytuacji majątkowej i finansowej strony. Skarżący nie udzielił jednak odpowiedzi na wystosowane do niego wezwanie, nie przedkładając żadnego ze wskazanych przez referendarza dokumentów. W kontekście powyższych mankamentów wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy wskazać, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego [tak: postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 37/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Podkreślić również należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary, jednak co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami [tak: postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu skarżący nie wykazał okoliczności, w świetle których należałoby uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie dla niego ze znaczną szkodą bądź też, że do odwrócenia skutków wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej kwoty kary pieniężnej. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji