I SA/Po 2054/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-05-31

Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki, Gabriela Gorzan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia wniosku podatnika o zwolnienie z podatku od posiadania psów, czy też może odmówić wszczęcia postępowania z powodu braku podstawy prawnej do rozpatrzenia takiego wniosku w trybie decyzji?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia wniosku podatnika o zwolnienie z podatku od posiadania psów, nawet jeśli przepisy nie przewidują wprost takiej instytucji w formie decyzji. W przypadku wątpliwości co do charakteru wniosku (zwolnienie czy niepobieranie podatku), organ powinien wezwać stronę do jego sprecyzowania. Odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych przypadkach, które nie zaistniały w tej sprawie.
Stan faktyczny
R. i S. D. złożyli wniosek o zwolnienie z podatku od posiadania psów za określony rok. Burmistrz Miasta odmówił wszczęcia postępowania, uznając brak podstawy prawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując na nieistnienie w prawie instytucji zaniechania poboru podatku. R. D. zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając błędną kwalifikację wniosku jako dotyczącego umorzenia, a nie zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi R.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od posiadania psów uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...]r Nr [...] /-/ K. Pawlicki /-/ M. Skwierzyńska /-/ G.Gorzan Postanowieniem z dnia [...]r. Burmistrz Miasta odmówił wszczęcia postępowania z wniosku R. i S. D. w sprawie zwolnienia z podatku od posiadania psów za [...]r. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podał ,iż nie ma podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania zgłoszonego przez podatników , ponieważ przepisy prawne nie przewidują zwolnień podatkowych o które wnioskowali , a zarazem zachodzi przesłanka z art. 165 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. ) do odmowy wszczęcia postępowania podatkowego. Na powyższe postanowienie S. D. wniósł zażalenie , domagając się jego uchylenia i zwolnienia go z podatku od posiadania psa za [...]r. W zażaleniu podniósł , iż sprawa nie została zbadana przez Burmistrza Miasta oraz, że nie zostały rozpatrzone argumenty stron zgłoszone we wniosku. Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż w niniejszej sprawie zachodzi przyczyna, która uniemożliwia prowadzenie postępowania podatkowego na podstawie wniesionego przez podatników wniosku, polegająca na nieistnieniu w prawie podatkowym instytucji zaniechania poboru podatku , stanowiącego dochód budżetu gminy , o której to zastosowanie faktycznie zwrócili się R. i S. D. Dopuszczalne w mocy prawa zwolnienia podatkowe w podatku od posiadania psa przewiduje wskazany przez organ I instancji art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2000r. Nr 9, poz. 84 ze zm. ) oraz § 5 w/w uchwały Nr III/14/2002 Rady Miasta z dnia 5 grudnia 2002r. Katalog tych zwolnień ustawowych jak i zwolnień objętych uchwałą organu stanowiącego gminy został podatnikom przytoczony w treści pisma z dnia [...]r. oraz w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Postanowienie to R. D. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu. Skarżąca zarzuciła organom obu instancji, iż błędnie zakwalifikowały wniosek małżonków, ponieważ występowali oni o zwolnienie od podatku od posiadanego psa , a nie o jego umorzenie . Nadto skarżąca podniosła , iż organ II instancji nie dokonał właściwej oceny przedmiotowego wniosku w kontekście ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny , rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) zważył , co następuje: W myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) Sąd nie jest związany granicami skargi. W związku z tym stwierdzić należy, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji nie odpowiadają prawu. Przepis art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi ,że postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu . W niniejszej sprawie spełniony został wymóg tego przepisu skoro małżonkowie D. złożyli wniosek o zwolnienie ich od "obowiązku płacenia podatku od psa za rok [...]" . Wniosek ten organ podatkowy obowiązany był rozpatrzyć co do meritum w trybie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm. ) i wydać w tej sprawie stosowną decyzję , bowiem jedynie decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty, co wynika z przepisu art. 207 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej . Pogląd wyrażony przez organ tak I jak i II instancji jakoby postępowanie w niniejszej sprawie nie mogło być wszczęte, bowiem brak podstaw do rozpatrzenia wniosku R. i S. D., skoro przepis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Uchwała Nr III/14/2002 Rady Miasta określają jedynie zwolnienie od podatku od psów, uznać należy za nieuzasadniony . Zauważyć należy ,że przepis art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej ustanawia dwie podstawy do odmowy wszczęcia postępowania : 1 ) gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną , 2 ) jeżeli z jakichkolwiek przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przyczyny te mogą dotyczyć : a) braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia tej treści zobowiązania w trybie postępowania podatkowego , b) sytuacji , gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, c) przypadków, gdy w sprawie zapadła już decyzja. W.w. sytuacje nie zaistniały w rozpatrywanej sprawie. W przypadku , gdy organ I instancji miał wątpliwości co do petitum wniosku tj. czy dotyczy on zwolnienia czy niepobierania tego podatku , winien zwrócić się do stron o sprecyzowanie tego wniosku w trybie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej i następnie rozpatrzyć sprawę co do meritum. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Pawlicki /-/ M. Skwierzyńska /-/ G. Gorzan AA

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło