I SA/Po 2064/97

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu na rozprawie sprawy ze skargi Marcina K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 27 listopada 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 22 listopada 1996 r. (...). Marcin K. 18.06.1996 r. zgłosił do odprawy celnej w Urzędzie Celnym w Rz. silnik, skrzynię biegów, zawieszenie tylne i przednie, układ kierownicy od samochodu Opel Kadett. 20.09.1996 r. Henryk K. zgłosił do odprawy celnej w Urzędzie Celnym w K. nadwozie samochodu Opel Kadett. Obydwa Urzędy Celne dokonały odprawy ww. części i wydały w tych sprawach decyzje ostateczne. Postanowieniem z 24.10.1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. wznowił postępowanie celne zakończone decyzją ostateczną zawartą w dokumencie odprawy celnej nr 415574 z 18 czerwca 1996 r. Następnie decyzją (...) z 22.11.1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Rz uchylił decyzję z 18.06.1996 r. - opisaną wyżej. W uzasadnieniach obydwu decyzji Dyrektor Urzędu Celnego podniósł, że Marcin K. sprowadził na polski obszar celny elementy samochodu osobowego Opel Kadett jako tzw. "składak", samochód tej marki. Od decyzji tej odwołał się Marcin K., zarzucając organowi I instancji błędną ocenę faktów i niezgodne z prawem celnym zastosowanie reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Decyzją z 27.11.1997 r. (...) Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił w części zaskarżoną decyzję tj. orzekł o przekazaniu sprawy do rozpatrzenia przez Dyrektora Urzędu Celnego w K., zaś w pozostałej części utrzymał tą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji winien orzec o przekazaniu sprawy Dyrektorowi Urzędu Celnego w K., aby wydał decyzję o wymiarze należności celnych od samochodu i jego dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym. Postanowienie wznowieniowe wykazało, że przedmiotem przywozu był samochód a nie części. Obowiązek prawidłowego zgłoszenia i przedstawienia towaru do odprawy celnej spoczywa na importerze /art. 40 i art. 41 prawa celnego/. Strona w postępowaniu administracyjnym powinna zachowywać się lojalnie wobec organu państwowego. Strona nie dopełniła obowiązku właściwego zgłoszenia towaru do odprawy celnej, gdyż z akt sprawy wynika, że przedmiotem importu był samochód osobowy Opel Kadett w stanie rozmontowanym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Marcin K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi podnosił, że decyzja o uchyleniu decyzji ostatecznej na podstawie przepisu art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa połączona musi być z rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, a za taką nie można uznać decyzji uchylającej poprzednie decyzje. Prezes Głównego Urzędu Ceł nie może zastępować organu I instancji i wydawać cząstkowych decyzji o przekazaniu sprawy innemu organowi. Prezes Głównego Urzędu Ceł w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji. Co do zarzutu naruszenia przepisu art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa wskazał, że wznawianie postępowania jest instytucją o wyjątkowym charakterze dopuszczającą do eliminowania z obrotu prawnego decyzji, których treść nie da się pogodzić z zasadami praworządności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Każda ostateczna decyzja administracyjna, zatem i decyzja w sprawach celnych korzysta z atrybutu domniemania prawidłowości. Oznacza to, że ma ona moc obowiązującą tak długo, aż nie zostanie we właściwym i nadzwyczajnym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego /vide wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981, SA 805/81 - ONSA 1981 Nr 2 poz. 72/. Przepis art. 16 par. 1 Kpa statuuje trwałość decyzji ostatecznych. Zasada trwałości decyzji ostatecznych jest - oprócz ochrony praw nabytych - ochrona porządku prawnego w ogóle. Łączność obrotu prawnego wymaga, aby decyzje administracyjne były w określonych warunkach trwałe. Kodeks postępowania administracyjnego /w związku z przepisem art. 1 ust. 2 ustawy Prawo celne/ zezwala na wznowienie postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi pod warunkiem wystąpienia następujących przesłanek: - uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną, - wystąpienie co najmniej jednej z podstaw prawnych wznowienia, wymienionych w przepisie art. 145 par. 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem /art. 145 par. 1 Kpa/ np. podstawą wznowienia postępowania jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Aby na tej podstawie dokonać nadzwyczajnej weryfikacji decyzji ostatecznej muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki: - nowe muszą być ujawnione okoliczności lub dowody istotne dla sprawy /okoliczności lub dowody muszą być nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę/, - okoliczności te lub dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, - okoliczności te i dowody nie mogą być znane organowi /również celnemu/, który wydał decyzję ostateczną. W tej sprawie Dyrektor Urzędu Celnego i Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie nie wykazali, że występują istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które nie istniały w dniu wydania decyzji i nie były one znane organowi wydającemu decyzję ostateczną /art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa/. Zdaniem Sądu dowodem i okolicznością, o których mowa wyżej, nie jest fakt zmontowania samochodu i zarejestrowania go na nazwisko Marcina K. Okoliczność ta zaistniała po wydaniu decyzji ostatecznych. Zgodnie z przepisem art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa nowa decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania musi zawierać rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Decyzja taka zastępuje dotychczasową decyzję, wynika to wprost z brzmienia przepisu art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa, przepis ten nie stwarza możliwości do wydania decyzji przekazującej sprawę innemu organowi. Brak jest możliwości tylko uchylenia decyzji /co zrobił organ I instancji/ lub uchylenia decyzji w części /jak uczynił to organ II instancji/. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania musi postrzegać istotę sprawy, nie może orzekać o przekazaniu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia /vide: wyrok NSA z dnia 26 września 1983 r., I SA 634/83 - ONSA 1983 Nr 2 poz. 76/. Decyzje organów celnych w niniejszej sprawie nie są rozstrzygnięciami co do istoty sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 2? ust. 2 pkt 1 i 3 w związku z art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ Sąd orzekł jak w sentencji.