I SA/Po 208/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DO o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003r. postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, 2. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Skarżąca DO złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest na rencie rodzinnej. Wskazała, że cały majątek oraz bieżące dochody przeznacza na zaspokojenie Urzędu Skarbowego. Wyjaśniła, że udziały jakie posiada zajęte są przez Urząd Skarbowy, a firma nie przynosi zysków. Działka, którą posiada również nie przynosi dochodów, jest natomiast obciążona przez Urząd Skarbowy. Skarżąca podała, że wolną kwotę z renty przeznacza na utrzymanie i lekarstwa. Wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą starszą, schorowaną i samotną, oraz że nikt jej nie wspiera. Podała, że nie posiada rachunków bankowych, jedynym źródłem utrzymania jest renta. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Nie posiada domu, mieszkania, oszczędności i papierów wartościowych. Posiada natomiast nieużytki leśne – działkę o pow. [...] m2 w J oraz [...] udziały w firmie A Sp. z o.o., wartość nominalna [...] wartość realna [...] zł. Wnioskodawczyni uzyskuje miesięczne dochody brutto z tytułu renty rodzinnej w wysokości [...] zł. Do wniosku załączyła pismo z dnia [...], w którym wyjaśniła, że była zmuszona wypowiedzieć pełnomocnictwo dotychczasowemu pełnomocnikowi i podała, że sytuacja majątkowa nie pozwala jej na opłacenie innego pełnomocnika bez istotnego uszczerbku majątkowego. Skarżąca wskazała, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata. Załączyła kserokopie: wypisu z treści orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] o zaliczeniu jej do [...] grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, przekazu pocztowego z dnia [...], z którego wynika, że świadczenie za [...] z ZUS wynosiło [...], decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak [...] o waloryzacji, z której wynika, że renta po waloryzacji od [...] wynosi [...], świadczenie zmniejsza się z powodu zajęcia wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej, t.j. o [...], od [...] wysokość świadczenia do wypłaty wynosi miesięcznie [...], decyzji ZUS z dnia [...] o waloryzacji renty, zawiadomienia ZUS z dnia [...] o potrąceniach ze świadczenia rentowego od [...], zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego udział w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością u dłużnika zajętej wierzytelności będącego spółką informujące A Sp. z o.o. o zajęciu [...] udziałów należących do skarżącej. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że nie posiada żadnych kont, lokat ani rachunków bankowych. Podała, że nie posiada również żadnych pojazdów podlegających obowiązkowi rejestracji. Wskazała, że ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], przy czym po uiszczeniu opłat za mieszkanie, gaz i energię elektryczną pozostałą kwotę przeznacza na wyżywienie i lekarstwa. Wyjaśniła, że nie posiada telefonu stacjonarnego ani komórkowego, z RTV, kablówki również nie korzysta, żadnych kredytów czy pożyczek nie zaciągała. Oświadczyła, że w okresie posiadania udziałów w A Sp. z o.o. nie uzyskała żadnych dodatkowych dochodów, nie pełniła żadnych funkcji, nie otrzymywała żadnych dochodów z tytułu dzierżawy i innych. Podała, że mieszkanie otrzymała z przydziału kwaterunkowego po zmarłej matce MS. Podała, że poza działką w miejscowości J, Gmina S o pow. [...] m2 - nieużytki, która została zajęta w postępowaniu egzekucyjnym, nie jest właścicielem domu ani innej nieruchomości. Podała, że w ostatnich [...] latach nie zbyła żadnych nieruchomości ani nie dokonała żadnej darowizny. Skarżąca wyjaśniła, że dotychczas w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wyegzekwowano od niej w dniu [...] wpłatę w wysokości [...] oraz sumę potrąceń z świadczeń ZUS miesięcznie w kwocie ok. [...]. Oświadczyła, że posiada [...] udziały o wartości po [...] w spółce A Sp. z o.o. Wyjaśniła, że w.w spółka od początku działania nie uzyskała zysków i nie wypłacała żadnych dywidend ani jej ani innym udziałowcom. Spółka za rok [...] uzyskała wynik finansowy ujemny w wysokości [...] zł. Do pisma załączyła kserokopie: rocznych obliczeń podatku przez organ rentowy za [...], zawiadomień Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] skierowanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz do A Sp. z o.o., przekazu pocztowego z [...], z którego wynika, że skarżąca otrzymała za [...] z ZUS świadczenie w kwocie [...], potwierdzenia wpłaty kwoty w wysokości [...] w dniu [...], potwierdzenia wpłaty kwoty w wysokości [...] do Administratora Domu, dowodu uiszczenia opłaty za gaz w wysokości [...] w dniu [...] oraz faktury za energię elektryczną za okres [...], z której wynika kwota do zapłaty w wysokości [...], zaświadczenia z dnia [...] wystawionego przez Prezesa Zarządu A Sp. z o.o. w P, z którego wynika, że skarżąca posiada udziały w w.w spółce, nie pełni żadnej funkcji w spółce, nie jest w niej zatrudniona, nie otrzymywała i nie otrzymuje żadnych innych korzyści finansowych ani dywidend, gdyż spółka nie uzyskała zysków z prowadzonej działalności gospodarczej, a ze względu na duże koszty odnotowała stratę. W [...] spółka nie prowadziła żadnej inwestycji, a rok zakończyła stratą w wysokości [...]. Do pisma załączono rachunek zysków i strat za okres [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącej wynika, iż zasadnym jest ustanowienie dla niej radcy prawnego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawczyni ma [...] lat, jest osobą schorowaną i samotną. Otrzymuje rentę rodzinną w wysokości [...] brutto, przy czym z renty realizowane jest zajęcie egzekucyjne i wobec tego wysokość świadczenia do wypłaty wynosi [...]. Wnioskodawczyni mieszka w mieszkaniu kwaterunkowym, które otrzymała po zmarłej matce. Poza nieruchomością w J, na której ustanowiono hipotekę na rzecz Urzędu Skarbowego nie posiada innych nieruchomości, oszczędności oraz pojazdów podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżąca posiada udziały w Spółce z o.o. A, które również zostały zajęte przez Urząd Skarbowy, z faktu posiadania udziałów w w.w spółce nie uzyskuje żadnych dochodów. Skarżąca wykazała zatem, że z uzyskiwanych dochodów nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawczyni nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania w.w kosztów. W tym miejscu wskazać należy, że oddalono wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata, gdyż ustanowienie radcy prawnego i adwokata są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację stronie skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.