I SA/Po 209/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KN o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za pierwszy kwartał 2008r. oraz miesiące od kwietnia 2008r. do grudnia 2009r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] odrzucił skargę KN na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący na ww. postanowienie wniósł skargę kasacyjną, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] odrzucił. Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie odpisów dokumentów oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień. Pismo z uwagi na okoliczność, że nie zostało przez adresata podjęte w terminie zwrócono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na ww. pismo, ponownie natomiast wniósł sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że wnosi o zwolnienie od wszystkich kosztów postępowania oraz o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Z wniosku wynika, że skarżący nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada nieruchomości, oszczędności, przedmiotów wartościowych. Dochód miesięczny skarżącego wynosi [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] wskazał, że od [...] jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca nie składał zeznań rocznych podatkowych za [...], gdyż – jak oświadczył - nie osiągnął dochodu. Skarżący podał, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wyjaśnił, że sezonowo pomaga przy żniwach i dorywczo w innych pracach w gospodarstwach rolnych, wynagrodzenie otrzymuje w formie pożywienia i noclegu. Oświadczył, że dom, w którym jest zameldowany to stary dom, który nadaje się do remontu i jest niezamieszkały. Wnioskodawca zajmuje w tym domu jeden pokój. Skarżący wskazał, że dom jest własnością ojca i siostry. Podał, że jest osobą stanu wolnego, nie ma dzieci. Wyjaśnił, że korespondencję zaadresowaną do niego w dniu [...] przypadkowo odebrała jego matka A N, która mieszka w posesji sąsiedniej przy ul. L [...]. Skarżący oświadczył, że nie posiada lokat bankowych, nie ma zaciągniętych kredytów, nie ma również zaległości w ZUS. Do pisma załączył kopie: tytułu wykonawczego z dnia [....] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej od dnia [...] wpisu dokonanego w dniu [...] pod numerem [...] dotyczącego działalności rozpoczętej w dniu [...], zgłoszonej w dniu [...] przez KN pod nazwą "A" w związku ze zgłoszeniem o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego przez B z dnia [...], z którego wynika, że saldo na dzień [...] wynosiło [...], z rachunku tego ściągnięto kwotę w wysokości [...] tytułem blokady na egzekucję U.S., pisma ZUS z dnia [...], z którego wynika, że ZUS otrzymał z Urzędu Miasta zaświadczenie wpisie informacji o zaprzestaniu przez KN wykonywania działalności gospodarczej od dnia [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Sezonowo pomaga przy żniwach i dorywczo w innych pracach w gospodarstwach rolnych, za które otrzymuje pożywienie i nocleg. Dom, w którym jest zameldowany należy do jego ojca i siostry, jest to stary dom, do remontu, niezamieszkały, skarżący zajmuje w tym domu jeden pokój. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.