I SA/Po 21/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-03-20
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu od skargi) powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale istnieje potencjalna możliwość zmiany ich sytuacji finansowej w przyszłości?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od wpisu od skargi, powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nawet jeśli istnieje potencjalna możliwość poprawy sytuacji finansowej w przyszłości, nie stanowi to przeszkody do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym na obecnym etapie, a skarżący mogą ponownie zwrócić się o pomoc w razie potrzeby.Stan faktyczny
Skarżący KT i LT złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Wskazali, że cały ich majątek jest zajęty w postępowaniach egzekucyjnych, nie posiadają oszczędności, a ich dochody są minimalne i częściowo zajęte przez komornika. Mimo wezwań do uzupełnienia wniosku, skarżący podtrzymali swoje stanowisko o braku środków finansowych, wskazując na utrzymanie przez córkę i ponoszenie kosztów leczenia.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżących od wpisu od skargi. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku KT i LT o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. postanawia: 1. zwolnić skarżących od wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V. Mielcarek
Wpis sądowy od skargi wynosi [...].
Wobec tego skarżący K T i L T, reprezentowani przez pełnomocnika adwokata MB złożyli sporządzone na urzędowych formularzach w dniu [...] wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący oświadczyli, że cały ich majątek stanowi przedmiot toczących się postępowań egzekucyjnych i wobec tego nie posiadają możliwości spieniężenia tego majątku. Wszelkie przychody rozliczane są przez Komornika Sądowego na poczet egzekwowanych zobowiązań. Skarżący pozostają razem we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości [...], która częściowo zajęta jest przez Komornika i wobec tego otrzymuje [...] netto. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której nie uzyskuje dochodów.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] podali, że nie posiadają kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych. Mieszkają u córki i nie płacą żadnych rachunków za czynsz, wodę, opał, energię elektryczną, gaz, wyżywienie. Ponoszą koszty leczenia i zakupu lekarstw w wysokości [...] miesięcznie. Skarżący przeznacza na to kwotę [...], natomiast skarżąca około [...]. Skarżący nie posiadają telefonów komórkowych ani telefonu stacjonarnego, cyfry+, samochodów osobowych, abonamentu RTV nie opłacają, nie spłacają również rat kredytów. Skarżący nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów, nie korzystają z pomocy opieki społecznej, pozostają na utrzymaniu córki. Cały majątek skarżących stanowią nieruchomości (dom, budynki warsztatowe pomieszczenia warsztatowe, budynek gospodarczy). Majątek skarżących został zajęty przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym. Skarżący innego majątku nie posiadają. Do pisma załączyli kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...], za [...]. jeszcze nie sporządzili, kserokopię przekazu pocztowego, kserokopie zawiadomień o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwań do zapłaty długu, kserokopię zestawienia obrotów z miesiąca [....] (narastająco od początku [...]), z którego wynika, że skarżąca odnotowała stratę.
Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyli, że mieszkają u córki i są na jej utrzymaniu. Nie osiągają żadnych dochodów z tytułu najmu i dzierżawy pomieszczeń warsztatowych, budynku gospodarczego, domu, placu i działki gruntu.
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy).
W rozpatrywanej sprawie skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w pismach uzupełniających ten wniosek wykazali, że nie są w stanie uiścić wpisu od skargi. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżących od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, gdyż skarżąca od [...] prowadzi działalność gospodarczą, z której obecnie nie uzyskuje dochodów, jednakże w przyszłości sytuacja ta może ulec zmianie i będzie mogła choć w części ponieść te koszty. W sytuacji gdyby skarżący nie byli w stanie ich ponieść to będą mogli ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/V. Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło