I SA/Po 2106/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PC o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PC na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2010 r. oraz I, II, III kwartał 2011 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący PC, reprezentowany przez adwokata, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do skargi załączył na nieobowiązującym druku wniosek z dnia [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie skarżący złożył na wezwanie z dnia [...] sporządzony na urzędowym formularzu na obowiązującym druku w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada żadnego majątku, wszystko co posiadał sprzedał, aby uregulować kredyty i leasingi oraz zadłużenie u kontrahentów. Skarżący nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, praw majątkowych, innych wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Dochód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi [...] brutto. Wnioskodawca ponosi opłaty za mieszkanie (pokój u byłej teściowej) w wysokości [...] miesięcznie oraz płaci alimenty w wysokości [...]. Skarżący do wniosku załączył pismo z dnia [...], w którym oświadczył, że ma pełnomocnika, przy czym nie opłacił kosztów pomocy prawnej. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] wyjaśnił, że nie posiada kredytów i nie pełni żadnych funkcji w spółkach. Wnioskodawca podał, że opłaty za czynsz, ogrzewanie, wodę, gaz, energię elektryczną wynoszą [...], wyżywienie [...]. Skarżący wskazał, że nie posiada telefonu stacjonarnego, telefonu komórkowego, abonamentu RTV, kredytu. Na opłaty i wyżywienie przekazuje byłej teściowej co miesiąc [...]. Wnioskodawca podał, że nie posiada własnego pojazdu, czasami użycza od mamy. Skarżący oświadczył, że nie uzyskuje żadnych innych dochodów z innych źródeł. Wnioskodawca podał, że nie pozostaje w związku małżeńskim. Wskazał, że reguluje alimenty na bieżąco. Do pisma załączył kserokopie: informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za [...], pisma z dnia [...] skierowanego do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z wnioskiem o wydanie odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...], wyciąg z karty kredytowej za okres [...], wyciąg z rachunku bankowego za okres [...], listę płac za [...]. Pismem z dnia [...] skarżący przedłożył kserokopie: wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...], sygn. akt [...] w sprawie o rozwód, protokołu z dnia [...] sygn. akt [...] w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym o obniżenie alimentów. Na kolejne wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] podał, że płaci alimenty na rzecz małoletniej MP w wysokości [...]. Skarżący wyjaśnił, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w dniu [...]. Do pisma załączył odpis zupełny aktu urodzenia z dnia [...], wydruk z Centralnej Ewidencji I Informacji o Działalności Gospodarczej, kopię zeznań rocznych podatkowych za [...], z których wynika, że w [...] dochód skarżącego wyniósł [...], w [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pracuje, z tego tytułu otrzymuje dochód brutto w wysokości [...], z oświadczeń skarżącego wynika, że nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, udziałów w spółkach. Skarżący podał, że nie pozostaje w związku małżeńskim. Wnioskodawca mieszka w mieszkaniu u byłej teściowej. Wnioskodawca płaci alimenty na dzieci. Z oświadczeń skarżącego wynika zatem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.