I SA/Po 2121/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MG o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi MG na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r., styczeń 2010 r., styczeń, październik 2011 r., styczeń, luty, marzec 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący MG pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podał, że jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej, którą pogarsza dodatkowo stan jego zdrowia. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazał, że jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, posiada wysokie zadłużenie, nie posiada majątku ani oszczędności. Przeciwko niemu toczą się postępowania sądowe oraz prowadzone są egzekucje. Wnioskodawca podał, że nie pracuje, jest osobą schorowaną, wymaga stałej opieki lekarskiej, często poddawany jest leczeniu szpitalnemu. Skarżący wskazał, że jego rachunek bankowy został zajęty, zajęte zostało również świadczenie rentowe. Wnioskodawca podał, że ma zadłużenie w spłacie kredytu. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, praw majątkowych, innych wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Małżonka utrzymuje się z renty i jest właścicielem nieruchomości położonej w J przy ul. Z [...]. W małżeństwie skarżącego obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Dochód skarżącego z tytułu renty wynosi [...], dochód żony z tytułu renty [...], z tytułu najmu, dzierżawy [...]. Do wniosku załączył kserokopie: orzeczenia z [...] o zaliczeniu do stopnia niepełnosprawności – umiarkowanego, kart informacyjnych z leczenia szpitalnego, decyzji ZUS z dnia [...] o ustaleniu prawa do renty na dalszy okres, od [...] wysokość świadczenia do wypłaty wynosi [...], świadczenie zmniejsza się z powodu egzekucji sądowej, t.j. o [...], umowy o podział majątku wspólnego z [...], umowy o pożyczkę konsumencką na remont domu z dnia [...] na okres [...] lat w kwocie [...] zaciągniętej przez skarżącego i jego żonę w A w W, harmonogram spłat rat, aneksu nr [...] restrukturyzacyjnego do umowy pożyczki gotówkowej zawartej w dniu [...] pomiędzy skarżącym a B, harmonogram spłat rat, faktur za gaz, energię elektryczną, wodę, za gospodarowanie odpadami, zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego z dnia [...], nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia [...], zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia [...], tytułu wykonawczego. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] wyjaśnił, że MG – osoba, na którą została wystawiona faktura za energię elektryczną, jest jego córką, do [...] mieszkała razem ze skarżącym, na nią był zarejestrowany licznik energii elektrycznej. Córka podjęła pracę w C w Ś i tam też dostała mieszkanie służbowe, w którym mieszka. Skarżący i jego żona nie dokonali natomiast formalności zmiany danych osobowych do wystawiania faktur. Wnioskodawca oświadczył, że w związku z powyższym córka od [...] nie mieszka z nimi i nie uczestniczy we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący podał, że małżonka nie posiada rachunków bankowych. Wskazał, że opłaty [...]. Skarżący oświadczył, że on i jego żona nie posiadają żadnych udziałów w spółkach, ani nie otrzymują z tego tytułu żadnych dochodów. Wnioskodawca i jego żona poza dochodami z tytułu rent i najmu nie uzyskują żadnych innych dochodów. Skarżący i jego żona nie posiadają pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Do pisma załączył kserokopie: zeznań rocznych podatkowych za [...], historię z rachunku bankowego prowadzonego przez D za okres [...], z którego wynika, że saldo na tym rachunku jest ujemne, na rachunek wpływają środki z tytułu renty, przekazów pocztowych, recept, pisma A w W z dnia [...] – ostateczne wezwanie do spłaty pożyczki, harmonogram spłaty rat, umowy restrukturyzacyjnej, decyzji ZUS z [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący jest osobą schorowaną, jest rencistą i z tego tytułu otrzymuje kwotę netto w wysokości [...]. Wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim, małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, w małżeństwie skarżącego obowiązuje rozdzielność majątkowa. żona skarżącego otrzymuje rentę w wysokości [...] zł, ponadto uzyskuje przychody z najmu w wysokości [...]. Małżonka skarżącego posiada nieruchomość w J przy ul. Z [...], którą wnioskodawca i jego żona otrzymali w drodze darowizny częściowo w [...] i częściowo w [...]. Małżonka skarżącego w drodze podziału majątku wspólnego w dniu [...] nabyła tę nieruchomość na wyłączną własność. Wnioskodawca nie posiada nieruchomości, oszczędności, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Żona skarżącego poza w.w nieruchomością nie posiada innego majątku. Wnioskodawca i jego żona poza dochodami z tytułu rent i najmu nie uzyskują innych dochodów. Z oświadczeń wnioskodawcy wynika, że prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne, zajęciu podlega świadczenie rentowe, skarżący ma również trudności w spłacaniu pożyczek. Z oświadczeń skarżącego wynika zatem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.