I SA/Po 215/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w za miesiące od IX 2006 r. do V 2007 r., VII, X i XI 2007 r., od I do VI, VIII, IX, XI i XII 2008 r. oraz od I do IV 2009 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 – 2009 r. Mocą zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA z dnia [...] marca 2012 r., na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – dalej w skrócie: P.p.s.a.) wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia. W dniu [...] marca 2012 r. skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Posiada dom o pow. [...] m², mieszkanie o pow. [...] m², nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący z tytułu działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...] zł, zaś jego matka z tytułu emerytury [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przyjmując, że nie uprawdopodobnił on swojego wniosku, albowiem mimo wezwania nie uzupełnił go o żądane dokumenty. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wskazał w nim, że dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość o powierzchni [...] ha jest współwłasnością wnioskodawcy i jego byłej małżonki, która tam mieszka. Mieszkanie zaś o powierzchni [...] m², które zamieszkuje wraz z matką, jest jej własnością. Ponadto wnioskodawca zaznaczył, iż matka w wieku 82 lat jest osobą chorą na raka i leczenie nie pozwala na dokładne wyliczenie kosztów zakupu lekarstw i co się z tym wiąże – kosztów utrzymania. Na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia [...] maja 2012 r. wezwano skarżącego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez uaktualnienie danych dotyczących jego sytuacji majątkowej i dochodów, w terminie 14 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dane. W dniu [...] maja 2012 r. wnioskodawca skierował do tutejszego Sądu pismo wraz z załącznikami w postaci odpisów zeznań podatkowych za 2010 r. i 2011 r. oraz odpisów deklaracji VAT-7 za miesiące: styczeń, luty, marzec i kwiecień 2012 r. W piśmie tym skarżący oświadczył, że nie posiada kont bankowych, lokat oraz kart kredytowych, ponadto nie wynajmuje posiadanej nieruchomości, ponieważ jest ona zamieszkiwana przez jego byłą małżonkę. Natomiast mieszkanie, w którym mieszka skarżący jest własnością jego matki. Wnioskodawca nie korzysta z pomocy społecznej. Nie posiada też samochodu osobowego. Koszty miesięcznego utrzymania jego i matki wynoszą ok. [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w razie złożenia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Mając powyższe na względzie, Sąd ocenił sytuację skarżącego - wynikającą z treści materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie - w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 P.p.s.a. i stwierdził, że W. K. wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wobec powyższego Sąd uznał, iż zachodzą okoliczności, które dają podstawę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd zważył, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym – mieszkaniu o pow. [...] m² – wraz z matką, która jest jego właścicielem. Ponadto skarżący jest wprawdzie współwłaścicielem domu o pow. [...] m² i nieruchomości rolnej o pow. [...] ha – wraz z byłą małżonką, ale tam nie zamieszkuje. Nie posiada on innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z zeznania podatkowego PIT-36 za 2011 r. wynika, że skarżący w tym okresie poniósł z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej stratę, zaś w miesiącach od stycznia do kwietnia 2012 r. podatnik wykazał nieznaczny obrót podlegający opodatkowaniu w tych okresach. Aktualnie skarżący uzyskuje z tytułu działalności gospodarczej dochód w wysokości [...] zł, zaś jego matka z tytułu emerytury [...] zł. Zaznaczył, iż matka w wieku 82 lat jest osobą chorą na raka. Z oświadczenia złożonego w dniu [...] maja 2012 r. wynika, że koszty miesięcznego utrzymania wnioskodawcy i jego matki wynoszą ok. [...] zł. W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że wnioskodawca nie będzie w stanie pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Na obecnym etapie postępowania oznacza to, iż konieczność uiszczenia przez skarżącego kwoty wpisu (... zł) stanowiłaby dla skarżącego ciężar przekraczający jego zdolność finansową i utrudniający realizację prawa do sądu. Przyjmując powyższe rozstrzygnięcie Sąd miał na uwadze, iż co prawda każdy uczestnik postępowania przed sądem administracyjnym powinien ponosić koszty związane z tym uczestnictwem (art. 199 P.p.s.a.), jednak w okolicznościach niniejszej sprawy konieczność ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych stanowiłaby dla strony realną barierę dla sądowego rozpatrzenia sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji niniejszego postanowienia.