I SA/Po 219/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-03-04

Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, ze względu na groźbę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżąca uprawdopodobniła istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Groźba utraty płynności finansowej i potencjalna upadłość spółki, w połączeniu z wysokością kary i innymi postępowaniami egzekucyjnymi, uzasadniają zastosowanie środka tymczasowego na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka A Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej wymierzającą karę pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem. Wraz ze skargą wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej wykonanie może spowodować utratę płynności finansowej, nieodwracalną szkodę i doprowadzić do upadłości spółki. Podkreślono, że spółka już ponosi straty, a jej majątek jest zajęty w postępowaniach egzekucyjnych. Dodatkowo wskazano na toczące się postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczące przepisów stanowiących podstawę do wymierzenia kary.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 04 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o.o. w K o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w K na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżąca A Sp. z o.o. w K, reprezentowana przez adwokata, pismem z dnia [...] wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W skardze wniosła również o wstrzymanie wykonania w.w decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować utratę płynności finansowej, a ponadto może wyrządzić znaczną i nieodwracalną szkodę. Ze względu na dokonane przez Urzędy Celne zatrzymania urządzeń, wydawanie decyzji oraz tytułów wykonawczych, kondycja finansowa Spółki została mocno naruszona powodując stratę. Taka sytuacja może doprowadzić do szybkiej upadłości Spółki, a więc niewątpliwie do sytuacji, w której ani wygranie sporu, ani późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, nie przywróci pierwotnego stanu rzeczy i nie naprawi szkody. Skarżąca oświadczyła, że już na chwilę obecną ponosi duże straty nie tylko nie osiągając planowanych zysków z zatrzymanych urządzeń, ale ponosząc straty finansowe. Uiszczanie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania, kiedy to w ogóle dokonania czynu z art. 107 k.k.s. nie udowodniono żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację finansową Spółki i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Skarżąca podała, że zasługuje na tymczasową ochronę w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą do wymierzenia jej kary pieniężnej, skoro postępowanie w tym przedmiocie zostało już przez NSA zainicjowane. Skarżąca w dalszej kolejności wskazała, że brak jest przesłanek negatywnych wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreśliła, że w stosunku do niej prowadzone są już liczne postępowania egzekucyjne w oparciu o dotychczas wydane tytuły, co bardzo utrudnia normalne funkcjonowanie Spółki m.in. z uwagi na zajęcia ruchomości czy rachunków bankowych oraz dokonywanie przez Spółkę wpłat na poczet kar, które są dla niej ogromnym ciężarem finansowym. Skarżąca podniosła, że w świetle uzasadnienia postanowienia NSA z dnia [...] i skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego wszystkie wydane dotychczas decyzje administracyjne nakładające na Spółkę kary pieniężne zostały wydane w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, wobec czego dalsze nakładanie na Spółkę decyzjami administracyjnymi kar i nie wstrzymywanie ich wykonania z oczywistych względów grozi jej nieodwracalną szkodą. Spółka w uzasadnieniu wniosku podała również, że oceniając przesłanki wynikające z art. 61 § 3 P.p.s.a. należy stwierdzić, że chodzi tu nie tylko o szkodę grożącą samemu skarżącemu, ale również każdą inną szkodę, w tym także szkodę grożącą Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania w Trybunale Konstytucyjnym. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca podniosła, iż w odpowiedzi na poselską interpelację nr [...] wiceminister finansów poinformował, że w latach [...] Służba Celna zajęła [...] automaty, na których nielegalnie urządzano gry hazardowe. Jeśli przemnożyć to przez [...] kary od każdego automatu, wychodzi na to, że w razie przegranej w Trybunale Budżet musiałby oddać prawie [...]. W świetle powyższego wykonanie wszystkich prawomocnych i wykonalnych kar pieniężnych naraża Skarb Państwa na niepowetowaną i znaczną szkodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadą określoną w art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie wniesienia skargi na decyzję organ, który wydał decyzję, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 P.p.s.a.). Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja czy postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może zatem nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., FZ 138/04, niepubl.). Przepis art. 61 P.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/2004, LEX nr 281811). Podkreślenia wymaga kwestia, że Sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet te nie podniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2005 r. w sprawie o sygn. akt II Oz 750/05, niepubl.). W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, lub powrót do stanu pierwotnego. Mając na uwadze argumenty strony skarżącej przedstawione we wniosku, Sąd uznał, że Spółka uprawdopodobniła w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu. Nie daje pewności, a jedynie wiarygodność twierdzenia określonych faktów. Dlatego też należy zwrócić uwagę na oświadczenie Spółki zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie decyzji może wyrządzić skarżącej znaczną i nieodwracalną szkodę i doprowadzić do szybkiej upadłości Spółki. Skarżąca podała również, że ponosi straty finansowe oraz że jej majątek ruchomy, jak i rachunki bankowe zostały zajęte. Nałożony na Spółkę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne, niemniej jednak skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można – zdaniem Sądu – rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, w połączeniu z ilością spraw tego rodzaju rozpatrywanych przed Sądem (Sądami), może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej Spółki i nawet ogłoszenia jej upadłości. W rozpatrywanym przypadku została wymierzona Spółce kara pieniężna w wysokości [...]. Mając to na uwadze, Sąd uznał argumentację strony dotyczącą groźby utraty płynności finansowej w razie wykonania decyzji, co z kolei skutkować może upadłością tego podmiotu. Wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażające zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., FZ 136/04, cytowane (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz do art. 61, LEX 2013). W ocenie Sądu w badanej sprawie zachodzi zatem konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne. Ponadto rozstrzyganie w przedmiocie tzw. ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 P.p.s.a. powinno stanowić wyraz wyważenia interesu publicznego oraz słusznego interesu strony skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło