I SA/Po 2192/03
WyrokWSA w Poznaniu2004-09-02
Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Jerzy Małecki, Janusz Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości, stanowiącej współwłasność, może zostać doręczona tylko jednemu ze współwłaścicieli, czy też musi być doręczona wszystkim współwłaścicielom?Ratio decidendi
Decyzja ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości stanowiącej współwłasność, z uwagi na solidarną odpowiedzialność współwłaścicieli, musi zostać doręczona wszystkim współwłaścicielom. Doręczenie decyzji tylko jednemu ze współwłaścicieli, z pominięciem pozostałych, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Prezydent Miasta ustalił K.B. łączne zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2004. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący K.B. zarzucił naruszenie jego prawa własności, kwestionując umieszczenie w decyzji wymiarowej A.G. jako współwłaściciela, twierdząc, że A.G. nie jest współwłaścicielem nieruchomości. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego 22,40 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki, Sędzia NSA Janusz Ruszyński /spr./, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska, po rozpoznaniu w dniu 02 września 2004r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku leśnego oraz podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego 22,40 zł (dwadzieścia dwa zł czterdzieści gr) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ J. Ruszyński /-/ S. Zapalska /-/ J. Małecki
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] skierowaną
do K. B. ustalił K.B. łączne zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2004.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało powyższą decyzję w mocy.
W skardze na decyzję organu odwoławczego K.B. zarzucił naruszenie jego prawa własności. Skarżący kwestionuje umieszczenie w decyzji wymiarowej jako współwłaściciela A.G.
Skarżący twierdzi, że A.G. nie jest współwłaścicielem nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niesporne w sprawie jest, ze przedmiot opodatkowania stanowi współwłasność oraz to, że zaskarżoną decyzję skierowano do jednego ze współwłaścicieli- skarżącego K.B.
Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając powyższe uregulowania na uwadze Sąd stwierdza co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2003 roku jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.
Osoba podatnika podatku od nieruchomości powinna być ustalana przez organ podatkowy na podstawie informacji o nieruchomości składanych przez osoby fizyczne. Dopiero, gdy brak tych informacji organ podatkowy
po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wymierza podatek
na podstawie posiadanych i ustalonych w wyniku postępowania informacji.
Stosownie do art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne
i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) podstawą wymiaru podatków powinny być dane zawarte w ewidencji gruntów
i budynków.
Ewidencja ta zawiera informację o gruntach i budynkach oraz dane właściciela gruntu.
Ewidencja gruntów jest więc dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samej nieruchomości. Jest to źródło podstawowe ale nie jedyne.
Dane właściciela nieruchomości zawarte w ewidencji gruntów nie korzystają
z domniemania prawidłowości (I SA/Ka 2592/93) Jeżeli istnieją niezgodności pomiędzy treścią ewidencji gruntów a stanem faktycznym, organ prowadzący ewidencję z urzędu lub na wniosek właściciela winien podjąć działania zmierzające do wprowadzenia zmian.
W przypadku kwestionowania przez właściciela danych zawartych
w ewidencji gruntów w postępowaniu podatkowym, organ podatkowy nie jest zobowiązany do sprawdzania z urzędu, czy dane zawarte w ewidencji
są zgodne ze stanem rzeczywistym.
To na podatniku ciąży obowiązek wykazania w postępowaniu podatkowym rzeczywisty stan prawny i faktyczny nieruchomości.
W niniejszej sprawie należało uznać, ze skarżący poprzez dane zawarte
w ewidencji gruntów nie wykazał, kto jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości.
Należy jednak stwierdzić, że i organy podatkowe nie wykazały,
by podstawą decyzji podatkowej była treść ewidencji gruntów. Nie wynika
to bowiem z akt podatkowych.
Uchybienie powyższe skutkuje uchyleniem decyzji organów obu instancji.
Nie jest to jednak jedyna podstawa uchylenia.
Jak już wyżej wskazano w niniejszej sprawie mamy do czynienia z solidarnym obowiązkiem podatkowym współwłaścicieli. Oznacza to, że wierzyciel (organ podatkowy- samorządowy) może żądać całości lub części świadczenia (należnego podatku) od wszystkich współwłaścicieli łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek dłużnika (współwłaściciela) zwalnia pozostałych.
Należy zwrócić uwagę na charakter decyzji dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości stanowiących własność (współwłasność) osób fizycznych.
Decyzja ta jest decyzją konstytutywną wywołującą skutek prawny
z chwilą jej doręczenia dłużnikowi. Oznacza to, że podatnicy będący osobami fizycznymi ponoszą odpowiedzialność solidarną tylko wówczas, gdy zostanie im doręczona decyzja wymiarowa.
W przypadku współwłaścicieli stają się oni zobowiązanymi z tytułu podatku
od nieruchomości z chwilą doręczenia decyzji wymiarowej.
W przypadku nie doręczenia decyzji wymiarowej któremukolwiek
ze współwłaścicieli nie powstaje wogóle jego zobowiązanie w podatku
od nieruchomości.
Skoro więc obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży
na wszystkich współwłaścicielach solidarnie, to decyzję ustalającą taki podatek należy doręczyć wszystkim współwłaścicielom.
Nie może być bowiem takiej sytuacji, ze to organ podatkowy decyduje, kto
ze współwłaścicieli staje się podatnikiem podatku od nieruchomości.
Solidarna odpowiedzialność współwłaścicieli nieruchomości
za zobowiązania w podatku od nieruchomości oznacza, że dopiero
po skierowaniu decyzji wymiarowej do wszystkich współwłaścicieli organ podatkowy kieruje swoje żądania do dłużników (współwłaścicieli) zgodnie
z zasadą ich solidarnej odpowiedzialności.
W niniejszej sprawie niesporne jest, że decyzja organu I instancji wraz
z decyzją organu odwoławczego zostały skierowane wyłącznie do skarżącego
z pominięciem pozostałych współwłaścicieli.
Wobec naruszenia treści art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r. ze zmianą w Dz. U. z 2002 r. nr 200, poz. 1684) zaskarżonej decyzji
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1270) podlegają uchyleniu.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.
/-/ J. Ruszyński /-/ S. Zapalska /-/ J. Małecki
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło