I SA/Po 2207/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-12-09

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, osoba fizyczna, wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sytuacja finansowa wnioskodawczyni, obejmująca niską emeryturę, brak majątku, konieczność ponoszenia kosztów utrzymania domu syna, wydatków na leczenie i leki, a także spłatę kredytów, potwierdza jej niemożność poniesienia kosztów sądowych i potrzebę ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca SB wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała swoją trudną sytuację finansową, niską emeryturę, brak majątku, konieczność ponoszenia kosztów utrzymania domu syna, wydatków na leczenie i spłatę kredytów.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku SB o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi SB na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości za 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca SB pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję. Równocześnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniosła, że wniosek jest zasadny z uwagi na jej sytuację finansową. Skarżąca podała, że po sprzedaży mieszkania zamieszkuje u swojego syna, któremu miesięcznie płaci kwotę [...] tytułem opłat związanych z utrzymaniem domu. Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada żadnego majątku, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...]. Skarżąca podała, że ma [...] lat i w chwili obecnej nie może podjąć dodatkowego zatrudnienia. Wnioskodawczyni choruje, objęta jest specjalistyczną opieką zdrowotną, bierze leki, na które miesięcznie przeznacza ok. [...]. Skarżąca podała, że z uwagi na niską emeryturę była zmuszona zaciągnąć kredyt, by na bieżąco móc się utrzymać. Wskazała, że z uwagi na powyższe nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z niniejszą sprawą. Nadto z uwagi na sytuację finansową oraz swój wiek i idącą za tym pewną nieporadnością życiową wniosła o ustanowienie adwokata. Skarżąca wskazała adwokata. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej [...]. Podała, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...] netto. Skarżąca wskazała, że ponosi koszty związane z mieszkaniem w wysokości [...], na lekarstwa i leczenie przeznacza [...], na wyżywienie [...], rata kredytu odnawialnego [...], rata kredytu gotówkowego [...], ubezpieczenie na życie [...]. Do wniosku załączyła kserokopie: decyzji ZUS z dnia [...] o waloryzacji emerytury, PIT40A za [...], umowy kredytu odnawialnego z dnia [...], harmonogram spłat rat kredytu zaciągniętego w [...] na okres [...] miesięcy, paragonów fiskalnych, wpłat gotówkowych tytułem ubezpieczenia indywidualnego w A. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej adwokata, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że ma [...] lat, jest emerytką, otrzymuje emeryturę w wysokości [...] netto. Wnioskodawczyni choruje, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada żadnego majątku, mieszka w domu syna, któremu płaci miesięcznie kwotę [...] tytułem opłat związanych z utrzymaniem domu. Pozostałą kwotę skarżąca przeznacza na wyżywienie, lekarstwa i na spłatę kredytu gotówkowego oraz kredytu odnawialnego, które, jak oświadczyła, z uwagi na niską emeryturę zaciągnęła na bieżące utrzymanie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło