I SA/Po 2216/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Protokolant ref. staż. Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zwolnienie zajętej wierzytelności oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w[....], działając jako organ egzekucyjny, prowadził wobec zobowiązanego XA postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego o nr[...] , obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za[...]. Dnia [...] kwietnia 2015r. w związku z dokonanym zajęciem rachunku bankowego w [...] strona wniosła skargę na czynność egzekucyjną. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015r. Dyrektor Izby Skarbowej w[...] oddalił przedmiotową skargę. Jednocześnie pismem z dnia [..] maja 2015r. organ podatkowy zawiadomił zobowiązanego, że może wnieść do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] odrębne podanie po doprecyzowaniu zakresu żądania. Zobowiązany pismem z dnia[...]czerwca 2015 r. wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zwolnienie spod zajęcia wierzytelności w [...] S.A Organ egzekucyjny pismem z dnia [...] czerwca 2015r. wezwał podatnika do sprecyzowania żądania, w szczególności zwolnienia jakiego składnika majątkowego strona się domaga oraz do uzupełnienia przedmiotowego wniosku w zakresie wskazania ważnego interesu strony w zwolnieniu z egzekucji i dowodów na poparcie żądania. Jednocześnie organ egzekucyjny pouczył zobowiązanego o treści art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a, stanowiącego prawną podstawę rozpatrzenia podania. W odpowiedzi na powyższe strona wskazała, że przedmiotem wniosku jest zwolnienie spod egzekucji zajętej wierzytelności. Nadto poinformowała, że organ egzekucyjny jest w posiadaniu prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2005 r. sygn. akt I SA/Po 727/03, na podstawie którego istnieje możliwość skompensowania wzajemnych zobowiązań. Po rozpatrzeniu wniosku strony w oparciu o posiadaną dokumentację, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nie wyraził zgody na zwolnienie z egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny zaznaczył, że zastosowanie instytucji zwolnienia z egzekucji może mieć miejsce jedynie pod warunkiem, że nie zakłóci to prowadzonego postępowania egzekucyjnego, czyli nie ograniczy możliwości dochodzenia zaległości. Zobowiązany nie wskazał żadnego innego majątku, który mógłby zostać zajęty w celu realizacji ciążącego na nim obowiązku, ani nie ustosunkował się do wezwania w zakresie wskazania ważnego interesu przemawiającego za zwolnieniem z egzekucji. Organ egzekucyjny nie miał zatem możliwości ustalenia ważnego interesu strony. Organ zaznaczył ponadto, że zobowiązany nie reguluje dobrowolnie żadnych należności, a prowadzona do tej pory egzekucja, mimo stosowania skutecznych środków egzekucyjnych, nie doprowadziła do wyegzekwowania zaległości. Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie podatnik pismem z dnia [...] lipca 2015 r. wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zobowiązany stwierdził, iż Prokurator Rejonowy w [..] swym bezprawnym działaniem doprowadził do zamknięcia jego firmy, co spowodowało utratę płynności finansowej przez stronę. Ponadto, skarżący wskazał, że organ egzekucyjny jest w posiadaniu prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 05 maja 2005 r., na podstawie którego istnieje możliwość skompensowania wzajemnych zobowiązań. W opinii strony, potwierdził to również NSA w Warszawie. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że wobec braku wskazania przez wnioskodawcę na ważnego interesu strony uzasadniającego zwolnienie z egzekucji zajętej wierzytelności, organ I instancji, dysponując wyłącznie wnioskiem zobowiązanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. uzupełnionym pismami z dnia [...] czerwca 2015 r. i [...] czerwca 2015 r. nie miał możliwości zbadania, czy zaistniała przesłanka ważnego interesu, o której mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a,, tym bardziej, że zobowiązany nie uzasadnił swojego żądania, ani też nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie wniosku. Ponadto zobowiązany nie wskazał żadnego innego alternatywnego składnika majątkowego, z którego możliwe by było przeprowadzenie egzekucji, jak również nie zaproponował skutecznego sposobu uregulowania przedmiotowych zaległości. Jak wynika zaś z akt sprawy, zaległości wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w[...] , jak również wobec innych wierzycieli na dzień wydania niniejszego orzeczenia, tj. [...] września 2015 r. wynoszą [...] zł. Prowadzona dotychczas egzekucja, mimo stosowania wielu skutecznych środków egzekucyjnych, nie doprowadziła do wykonania obowiązku w całości, a organ egzekucyjny otrzymuje do realizacji kolejne tytuły wykonawcze, wobec nie regulowania przez zobowiązanego bieżących zobowiązań z tytułu podatków i innych należności publicznoprawnych. W niniejszej sprawie, wobec braku składników majątku zobowiązanego, do których można by było skierować egzekucję administracyjną, zmierzającą do wykonania w całości ciążących na stronie zobowiązań, zwolnienie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] S.A., w praktyce oznaczałoby udaremnienie egzekucji. W kwestii stwierdzenia zobowiązanego o możliwości skompensowania wzajemnych zobowiązań organ wyjaśnił, że jak już wielokrotnie wskazywano w postanowieniach wydawanych przez organ, że w dniu 10 maja 2005 r. zapadł prawomocny wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 727/03, na mocy którego Sąd zasądził od tutejszego organu na rzecz XA kwotę [...] zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Niniejsza kwota została zwrócona dnia [...] października 2005 r. na rachunek bankowy zobowiązanego w Banku [...] .O powyższym zobowiązany został poinformowany m.in. w piśmie tutejszego organu nadzoru z dnia [...] sierpnia 2014r. Pismem z dnia [...] października 2015 r. strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, żądając cofnięcia przedmiotowego postanowienia, wraz z poprzedzającymi je dokumentami i ponownego rozpatrzenia sprawy zgodnie z faktycznym stanem prawnym. W uzasadnieniu przedmiotowej skargi zobowiązany stwierdził, że jego interes prawny został naruszony w wyniku niewykonania podstawowych obowiązków urzędniczych, m.in. poprzez niedopełnienie przez Urząd Skarbowy w [...] swojego obowiązku dotyczącego weryfikacji poprawności różnych dokumentów, w tym tytułów wykonawczych. Ponadto w opinii strony organ I instancji ma zaległości płatnicze wobec strony, co jest potwierdzone prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu. Zdaniem zobowiązanego, w kwestii kompensaty długów organy państwa nie podejmują dialogu i tłumaczą się niepełnymi zapisami we wspomnianym wyroku, a zarazem potrafią pobrać pieniądze z konta strony. W opinii zobowiązanego, organ odwoławczy "trzyma racje" jednej strony, nie jest bezstronny, obiektywny, woli tuszować sprawy i kierować się dobrem instytucji państwowych a nie literą prawa i dobrem podatnika. W związku z powyższym skarżący, powołując wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2005 r., wniósł o kompensatę zadłużenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli legalności zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia w granicach określonych w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które uzasadniałoby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [....] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zwolnienie z egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 13 § 1 u.p.e.a. stosownie do którego organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Zatem zasadniczą kwestią było rozważenie przez organy egzekucyjne, czy w sprawie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu zobowiązanego". Przypomnieć jednocześnie należy, że przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, o której mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a., jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria (wyrok NSA z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 789/08). Wskazać także należy, że uregulowana w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja działa na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o uznanie administracyjne, na co wskazuje sformułowanie, że organ "może", a nie musi zwolnić z egzekucji składnik majątkowy. To na podatniku spoczywa ciężar wykazania istnienia ważnego interesu zobowiązanego. Bez wykazania i możliwości oceny przesłanki ważnego interesu zobowiązanego nie jest możliwe w ogóle zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego (por. M. Jaśkowska, Glosa do wyroku NSA z 26 września 2002 r. ,III SA 659/01, OSP 2003, nr 9, s. 481). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy egzekucyjne, poddając ocenie wniosek skarżącego, wskazały na brak uzasadnienia dla uwzględnienia złożonego wniosku, tym samym wskazania ważnego interesu zobowiązanego. Należy podkreślić, że zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2008 r., I SA/Łd 997/07, Lex nr 863819). Wiąże się to z tym, że art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego jak i wierzyciela, dlatego też uregulowana tam instytucja nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna (wyrok WSA w Lublinie z dnia 3 grudnia 2010 r., I SA/Lu 583/10, Lex nr 749474). Natomiast zobowiązany nie wykazał, że w przypadku uwzględnienia przedmiotowego wniosku możliwe będzie prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątku zobowiązanego. Ponadto z akt sprawy wynika, że zaległości skarżącego wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] jak również wobec innych wierzycieli wynoszą [...] zł. Prowadzona dotychczas egzekucja, mimo stosowania wielu skutecznych środków egzekucyjnych nie doprowadziła do wykonania obowiązku w całości, a organ egzekucyjny otrzymuje do realizacji kolejne tytuły wykonawcze, wobec nie regulowania przez zobowiązanego bieżących zobowiązań z tytułu podatków i innych należności publicznoprawnych. Mając na uwadze wszystkie powołane wyżej argumenty należy skonstatować, że w tej sprawie skarżący nie wskazał ani okoliczności przemawiających za zwolnieniem wierzytelności z rachunków bankowych, ani tego, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników jego majątku. W związku z powyższym skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ponieważ zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.