I SA/Po 2224/02

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-10-28

Skład orzekający: Sędzia WSA Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony w toku postępowania sądowoadministracyjnego, gdy przedmiot postępowania dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a w szczególności zobowiązań o charakterze administracyjnoprawnym, takich jak dług celny osoby fizycznej, postępowanie powinno zostać umorzone?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, ponieważ śmierć strony będącej osobą fizyczną spowodowała wygaśnięcie jej praw i obowiązków mających charakter osobisty i niezbywalny. Dług celny osoby fizycznej jest ściśle związany z jej osobą i nie podlega dziedziczeniu, gdyż nie jest to zobowiązanie o charakterze cywilnoprawnym. W związku z tym, w miejsce zmarłego skarżącego nie mogli wstąpić spadkobiercy, co zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uzasadnia umorzenie postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący M. Z. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą wartości celnej towaru. W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący zmarł. Po ustaleniu przez Sąd Rejonowy nabycia spadku po zmarłym, Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w kontekście możliwości kontynuowania postępowania przez spadkobierców.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie /-/W. Długaszewska W dniu [...] roku M. Z. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku, nr [...] uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] roku, nr [...] w części dotyczącej podstawy prawnej i w pozostałej części utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy. Z uwagi na śmierć skarżącego w dniu [...] roku, Sąd postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2005 roku zawiesił postępowanie w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Sąd Rejonowy w S. K. nadesłał odpis postanowienia tego Sądu z dnia [...] roku, sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym M. Z. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części p.p.s.a. - sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku, w której M. Z. został uznany za dłużnika, wydana została w przedmiocie wymiaru cła powstałego w związku z wprowadzeniem na polski obszar celny samochodu osobowego marki [...] wyprodukowanego w [...] roku. Z chwilą śmierci tego dłużnika, będącego osobą fizyczną ustała jego zdolność prawna, a tym samym wygasły jego prawa i obowiązki mające charakter osobisty i niezbywalny. Dług celny ciążący na osobie fizycznej jest ściśle związany z osobą dłużnika bowiem żaden przepis materialnego prawa celnego - ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) - nie przewidywał możliwości przenoszenia długu celnego osoby fizycznej w drodze cesji lub sukcesji na osoby trzecie. Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, mające charakter cywilnoprawny. W skład spadku nie wchodzą prawa i obowiązki majątkowe wynikające z innych stosunków prawnych niż cywilnoprawne, tj. stosunków karnoprawnych, administracyjnoprawnych, finansowoprawnych, itd. (Marek Sychowicz w: Kodeks cywilny. Praktyczny komentarz z orzecznictwem, teza 4 do art. 922, strona 779 i nast.). W związku z tym nie należą do spadku, a więc nie są obowiązkami dziedzicznymi zobowiązania do uiszczenia należności celnych. Skoro zatem dłużnik M. Z. zmarł w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, a w jego miejsce nie mogą wstąpić spadkobiercy, postępowanie wszczęte z jego skargi podlega umorzeniu. Wobec powyższego Sąd - zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/W. Długaszewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło