I SA/Po 223/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-06-07
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z powodu zabezpieczenia majątku na przyszłe zobowiązania podatkowe i nie osiąga przychodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Spółka, która wykazała brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, w tym brak środków na rachunku bankowym i w kasie, a także brak możliwości uzyskania ich od wspólników, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Brak możliwości finansowych nie może pozbawiać strony prawa do ochrony sądowej.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała, że zabezpieczenie majątku na przyszłe zobowiązania podatkowe uniemożliwiło jej prowadzenie działalności i generowanie przychodów, a jej obecny stan majątkowy nie pozwala na opłacenie skargi. Do wniosku dołączono szereg dokumentów finansowych potwierdzających trudną sytuację spółki i jej wspólników.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą spółkę od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A w S o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A w S na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 2011 r. postanawia: zwolnić skarżącą spółkę od kosztów sądowych.
Skarżąca A w S, reprezentowana przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.
Skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że aktualny stan majątkowy spółki w porównaniu z wartością przedmiotu sporu nie pozwala na opłacenie skargi. Spółka wskutek zabezpieczenia na majątku przyszłych zobowiązań w podatku od towarów i usług została zmuszona do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, nie ma zatem możliwości wypracowania środków na uiszczenie wpisu. Sytuacja finansowa upoważnia spółkę do wniesienia o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. Brak możliwości finansowych pozbawiłby spółkę prawa do ochrony sądowej przed niesprawiedliwym rozstrzygnięciem organu. Skarżąca oświadczyła, że kapitał zakładowy wynosi [...], wartość środków trwałych według bilansu [...], strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...]. Skarżąca podała, że stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, prowadzonego przez B wynosi [...]. Skarżąca podała, że posiada udziały w C, wartość udziałów [...]. Środki w kasie spółki wynoszą [...]. Z załączonych do wniosku kserokopii wynika, że majątek trwały spółki to nakłady, które zostały poniesione w obiekcie nie stanowiącym własności spółki, które z mocy prawa są amortyzowane przez okres min. 10 lat. Nakłady są nie do odzyskania i nie można ich upłynnić. Wartość pozostająca do zamortyzowania to kwota [...]. Spółka posiada udziały w C o wartości [...]. Majątek obrotowy spółki to środki w kasie w wysokości [...]. Innego majątku spółka nie posiada na dzień [...]. Stan gotówki w kasie spółki potrzebny jest do opłacenia m.in. korespondencji, biura prawnego, biura rachunkowego, opłat w KRS itp. Skarżąca załączyła ewidencję środków trwałych na dzień [...], wyciąg z rachunku bankowego za okres [...], saldo końcowe na rachunku wynosi [...], rachunek zysków i strat za okres [...], z którego wynika, że spółka nie uzyskała przychodów, poniosła stratę netto w wysokości [...], rachunek zysków i strat za okres [...], z którego wynika, że przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi wyniosły [...], strata netto [...], bilans na dzień [...], z którego wynika, że aktywa spółki wynoszą [...], w tym środki pieniężne na rachunkach i w kasie [...], spółka załączyła dodatkowe informacje i wyjaśnienia do sprawozdania za [...].
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że nie ponosi kosztów czynszu, wody, ogrzewania, gazu, energii elektrycznej ani innych kosztów operacyjnych. Od momentu zabezpieczenia na majątku spółki przyszłych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług, t.j. od [...] nie prowadzi działalności gospodarczej. Obecnie spółka nie osiąga żadnych przychodów, te które zostały wykazane w [...] wynikają z zaokrągleń kwot podatku naliczonego VAT. Skarżąca podała, że koszty związane z obsługą prawną i księgową, utrzymaniem konta bankowego, opłat na rzecz KRS częściowo sfinansowała z pożyczki od wspólników. Skarżąca podała, że nie przewiduje osiągania żadnych przychodów. Adres podany przez spółkę spełnia wyłącznie funkcję korespondencyjną. Skarżąca załączyła sprawozdanie finansowe za [...], deklaracje VAT-7 za miesiące [...], z których wynika, że za w.w miesiące spółka nie wykazała podstawy opodatkowania. Skarżąca załączyła raporty kasowe za okres [...], z których wynika, że środki pieniężne w kasie na dzień [...] wynoszą [...]. Skarżąca załączyła zeznania roczne podatkowe za [...] złożone przez wspólników spółki, wyciągi z rachunku bankowego spółki za okres od [...], opinię bankową z dnia [...]. Skarżąca podała, że umowa pożyczki została zawarta w dniu [...]. Wysokość udzielonej pożyczki to [...]. Na dzień [...] kwota do spłaty przez spółkę wynosi [...]. Z pożyczki zostały zapłacone raty wraz z odsetkami na rzecz B do umowy kredytowej, podatek od towarów i usług, obsługa biura prawnego i rachunkowego. Skarżąca załączyła kserokopię w.w umowy pożyczki. Skarżąca podała, że nie zwracała się do udziałowców o dopłaty z przeznaczeniem na uiszczenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, ze względu na sytuację finansową udziałowców, która nie pozwala na zaspokojenie tych roszczeń. Skarżąca podała, że wobec spółki A nie toczy się aktualnie żadne postępowanie egzekucyjne. Skarżąca podała, że na dzień [...] posiada należności w wysokości [...] oraz zobowiązania w wysokości [...]. Spółka podała, że nie posiada żadnych ruchomości, nieruchomości ani żadnych innych tytułów prawnych do nich. Skarżąca podała, że od dnia [...] do chwili obecnej nie zatrudnia żadnego pracownika. Skarżąca załączyła rachunek zysków i strat za okres od [...], z którego wynika, że spółka nie uzyskała przychodów ze sprzedaży i zrównanych z nimi, poniosła stratę netto w wysokości [...]. Skarżąca załączyła zeznania roczne podatkowe za [...] złożone przez spółkę i jej udziałowców. Spółka podała, że aktualnie nie posiada żadnych środków transportu w leasingu, umowy wyczerpały się, środki transportu zostały sprzedane za cenę wykupu na rzecz D, która przejęła na siebie funkcję cesjonariusza wobec E. Z akt sprawy o sygn. [...] wynika, że wspólnik spółki TK nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomego, utrzymuje się z emerytury, wspólnik spółki TK jest właścicielem mieszkania w S, obciążonego kredytem hipotecznym, aktualnie bez stałego źródła dochodu.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane:
1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie rozpoznającego wniosek starszego referendarza sądowego wskazać należy, że w świetle przedstawionych przez spółkę oświadczeń wynika, że skarżąca spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a wobec tego zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych. Skarżąca spółka nie posiada bowiem środków na rachunku bankowym ani w kasie, które pozwoliłyby na opłacenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie [...] (por. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] – karta nr [...] akt sąd.). Spółka nie posiada również majątku, który mógłby być źródłem finansowania tych kosztów. Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów pozwalających na uiszczenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Na skarżącej spółce ciążą liczne zobowiązania, których nie spłaca. Z oświadczeń skarżącej wynika, że udziałowcy spółki również nie mają środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, jeden z udziałowców pobiera emeryturę, drugi pozostaje bez stałego źródła dochodu. Udziałowcy spółki nie posiadają również majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów, jeden z udziałowców nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomego, drugi udziałowiec posiada mieszkanie, które obciążone jest kredytem hipotecznym.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło