I SA/Po 2247/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-07-19

Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Włodzimierz Zygmont, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług jest uzasadnione w sytuacji, gdy podatnik prowadzi działalność gospodarczą, generując nowe zadłużenie, mimo istnienia wcześniejszych zaległości i innych zobowiązań, a jego sytuacja materialna, choć trudna, nie zagraża egzystencji?
Ratio decidendi
Umorzenie zaległości podatkowej jest fakultatywne i może nastąpić w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. W sytuacji, gdy podatnik, mimo trudnej sytuacji materialnej, prowadzi działalność gospodarczą, generując nowe zadłużenia i mając inne znaczące zobowiązania, a jego standard majątkowy nie zagraża egzystencji, organy podatkowe nie naruszyły przepisów, odmawiając umorzenia. Ryzyko związane z wyborem nierzetelnego kontrahenta nie może być przenoszone na Skarb Państwa poprzez odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A.G. wniosła o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2001 r., które powstały w wyniku nieuregulowania rat określonych w decyzji ratalnej. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, wskazując na prowadzenie przez skarżącą działalności gospodarczej, generowanie nowych zadłużeń, istnienie innych znaczących zobowiązań (ZUS, banki) oraz na fakt, że jej sytuacja materialna, choć trudna (opieka nad chorym dzieckiem), nie zagraża egzystencji. Skarżąca podniosła, że zaległość powstała z winy nierzetelnego kontrahenta i że pozostaje na utrzymaniu rodziny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński /spr./ Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd.WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2005 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie: umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2001 r. oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ J.Ruszyński /-/ W.Zygmont Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. nr [...] odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za wrzesień 2001 r. w kwocie [...] zł z odsetkami w kwocie [...] zł i za październik 2001 r. w kwocie [...]zł z odsetkami w kwocie [...]zł. Niesporne jest to, że zobowiązanie o umorzenie którego wystąpiła strona w złożonym wniosku powstało w wyniku nieuregulowania w terminie płatności rat określonych w decyzji ratalnej z dnia [...]r. nr [...], w której organ podatkowy I instancji rozłożył na 4 raty zapłatę zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień i październik 2001 r. Niestety strona nie dotrzymała terminu płatności którejkolwiek z rat, wobec tego zgodnie z art. 259 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nastąpiło z mocy prawa wygaśnięcie decyzji w całości dotyczącej rat niezapłaconych w terminie płatności. Z informacji dostarczonych przez stronę oraz materiałów zebranych przez Urząd Skarbowy na okoliczność oceny sytuacji finansowo-majątkowej wynika, że strona w 2002 r. osiągnęła dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej, /wykazany w zeznaniu PIT-36/ w wysokości [...]zł. Dochód ten pochodzi z działalności gospodarczej prowadzonej na własne nazwisko w zakresie sprzedaży polis ubezpieczeniowych, przy czym jak podaje strona wysokość tego dochodu, miesięcznie kształtuje się na poziomie ok. [...] zł. Powyższe informacje wynikają głównie ze złożonego przez stronę oświadczenia, a nie dowodów zebranych w sprawie. Strona dostarczyła do materiału dowodowego dwie umowy agencyjne: jedna podpisana została przez stronę w dniu [...] kwietnia 2002 r. z Towarzystwem Ubezpieczeniowym Allianz Polska SA, a druga zawarta została w dniu [...] maja 2002 r. pomiędzy stroną a Towarzystwem Ubezpieczeń i Reasekuracji SA. Z powyższych umów nie wynika jednoznacznie jaka jest wielkość uzyskiwanego przez stronę dochodu, a jedynie to, że strona świadczy na rzecz w/w towarzystw ubezpieczeniowych usługi w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego, za które otrzymuje wynagrodzenie o charakterze prowizyjnym, uzależnione od zawartych umów ubezpieczeniowych. Stałe wydatki, które ponosi strona w związku z bieżącym utrzymaniem rodziny kształtują się na poziomie [...] zł miesięcznie: czynsz [...] zł i energia elektryczna [...] zł. Do wartościowych rzeczy, które znajdują się w posiadaniu strony zaliczyła: samochód osobowy marki [...] [...] r., telewizor kolorowy oraz komputer, który obecnie znajduje się w naprawie. Ponadto strona oświadczyła, że nie posiada oszczędności ani nieruchomości. Na utrzymaniu strony pozostaje 2-letni syn, który ze względu na poważne schorzenie neurologiczne wymaga szczególnej opieki. Z przedłożonej karty informacyjnej, z leczenia klinicznego wynika, że dziecko musi być objęte stałą i systematyczną opieką lekarską. Możliwość podjęcia przez stronę pracy zarobkowej i uzyskanie stałego wynagrodzenia jest trudne do realizowania, ze względu na konieczność sprawowania opieki nad synem. Strona korzysta z pomocy udzielonej jej przez rodzinę, polega ona m.in. na zapewnieniu mieszkania, wyżywienia oraz pomocy finansowej na leki i żywność dla dziecka. Z analizy materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wynika, że oprócz zadłużenia, które posiada strona z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień i październik 2001 r., zalega również ZUS na kwotę [...]zł, Urzędowi Skarbowemu w W. [...]zł, Kredyt Bankowi w K. [...]zł oraz BPH w wysokości [...]zł. Izba Skarbowa stwierdziła, że A. G. obecnie znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, ale pomimo tego podjęła się prowadzenia działalności w zakresie sprzedaży polis ubezpieczeniowych co w konsekwencji doprowadziło do wygenerowania nowego zadłużenia, które jeszcze bardziej przyczyniło się do pogorszenia sytuacji strony. Podejmując się prowadzenia w/w działalności gospodarczej strona uczyniła to na własne ryzyko z pełną odpowiedzialnością i świadomością o konsekwencjach, jakie mogą mieć miejsce w trakcie prowadzonej działalności. Rozłożenie na raty kwoty stanowiącej obecnie przedmiotową zaległość w sprawie miało przyczynić się do spłaty powstałej zaległości i stworzyć stronie optymalne warunki umożliwiające spłatę zobowiązań podatkowych i dalsze jej funkcjonowanie. Tymczasem strona posiadając zaległości z tytułu podatku od towarów i usług prowadząc działalność gospodarczą /pomimo złożenia informacji o jej zawieszeniu/ stworzyła nowe zaległości podatkowe w innym Urzędzie Skarbowym i nie tylko. Organ odwoławczy zauważa także, że nie jest jedynym wierzycielem strony i wobec tego nie widzi zasadności rezygnacji ze swoich wierzytelności na rzecz innych podmiotów, zwłaszcza, że zadłużenie wobec innych znacznie przewyższa kwotę zaległości podatkowej będącej przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, tym bardziej, że należne podatki mają pierwszeństwo przed innymi należnościami i powinny być regulowane w pierwszej kolejności. Organ odwoławczy zauważa, że dłużnikiem strony jest spółka "A" z o.o. w G. w likwidacji, na kwotę [...]zł. Wyegzekwowanie przez stronę w/w należności przyczyniłoby się w znacznym stopniu nie tylko do poprawy jej sytuacji materialnej, ale również miałoby wpływ na zmniejszenie posiadanego przez stronę zadłużenia. Organ podatkowy II instancji zauważa także, że strona w zastosowaniu ulgi podatkowej upatruje realnej poprawy swojej sytuacji życiowej oraz rozwiązania swoich finansowych problemów. W przedmiotowej sprawie Izba Skarbowa stwierdza, że umorzenie stronie przedmiotowego zobowiązania wobec aktualnie pozostałego do uregulowania zadłużenia względem innych wierzycieli i banków, nie wpłynie radykalnie na poprawę sytuacji materialnej strony. Niezasadne jest nadto umarzanie zobowiązań podatkowych, podatnikom posiadającym inne znaczne zobowiązania, gdyż stanowiłoby to nieuzasadnioną darowiznę Skarbu Państwa. W skardze na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]r. A. G. wniosła o jej uchylenie. Skarżąca podniosła, że zaległość podatkowa powstała w wyniku nierzetelności jej kontrahenta, który nie zapłacił należności w kwocie [...]zł. Nadto zauważa, że pozostając na całkowitym utrzymaniu rodziny, u której mieszka. Nie pracuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Okoliczności faktyczne sprawy są niesporne. Zgodnie z treścią art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 września 1997 r. Ordynacja podatkowa umorzenie zaległości podatkowej jest możliwe, a więc nieobowiązkowe w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Skarżąca swój ważny interes upatruje w okolicznościach w których doszło do powstania zobowiązania podatkowego i do jego zaległości. Prowadzenie działalności gospodarczej powiązane jest często z ryzykiem. Ryzyko to niejednokrotnie powstaje w związku z wyborem nierzetelnego kontrahenta. Skutków takiego ryzyka nie można jednak przenosić na odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. To, że kontrahent nie zapłacił skarżącej określonej kwoty nie może skutkować umorzeniem zaległości podatkowej. W przeciwnym przypadku ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej przerzucane byłoby na Skarb Państwa, do którego wpływają podatki. Również stan materialny skarżącej nie uzasadnia umorzenia zaległości podatkowej. Jest on niewątpliwie krytyczny ale nie w takim stopniu, by zagrażał egzystencji skarżącej i jej rodziny. Standard majątkowy skarżącej /posiadane ruchomości, w tym wprawdzie wiekowy samochód/ wskazuje na to, że poza wykazywanymi dochodami skarżąca musi uzyskiwać inne dochody, które pozwalają jej utrzymać rodzinę, samochód itd. Mając na uwadze również wielkość zaległości podatkowej oraz niezakwestionowane przez skarżącą ustalenia faktyczne należało uznać, że organy skarbowe nie naruszyły art. 67 § Ordynacji podatkowej i skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ K.Pawlicki /-/ J.Ruszyński /-/ W.Zygmont uk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło