I SA/Po 225/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2026 r. sprawy ze skargi Q. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 października 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do rejestracji pojazdu oddala skargę. Postanowieniem z 24 października 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając zażalenie Q. sp. z o.o. w P., utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z 11 lutego 2025 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do rejestracji pojazdu. Postanowienia, jak wynika z akt sprawy, zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Starosta S. wywodzi, że Q. sp. z o.o. w P. (dalej także jako skarżąca) w dniu 24 kwietnia 2020 r. sprowadziła z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej pojazd marki [...] nr VIN [...] ale nie zachowała terminu do zarejestrowała tego pojazdu. Decyzją z 07 grudnia 2023 r. Starosta S. nałożył na skarżącą karę pieniężną 250 zł w związku z niedopełnieniem obowiązku rejestracji ww. pojazdu, sprowadzonego z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w terminie 30 dni, tj. obowiązku wynikającego z art. 71 ust. 7 Prawa o ruchu drogowym. Rozpoznając odwołanie skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 04 listopada 2024 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę Staroście do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że Starosta naruszył przepisy art. 15zzzzzn(2) ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 340 ze zm., dalej jako ustawa COVID-19), bowiem stwierdzając uchybienie terminu przez skarżącą w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, nie zawiadomił skarżącej o uchybieniu terminu i nie wyznaczył jej terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Pismem z 11 grudnia 2024 r. Starosta zawiadomił skarżącą o uchybieniu terminu do rejestracji ww. samochodu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego, wyznaczając 30 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do rejestracji tego pojazdu wraz z uprawdopodobnieniem, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżącej. W zakreślonym terminie spółka, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do rejestracji przedmiotowego pojazdu. Pełnomocnik poinformował, że obowiązek rejestracyjny został dokonany, zaś uchybienie nie było umyślne ani zawinione, pozostając bezpośrednią konsekwencją obowiązującego w kraju stanu pandemii COVID-19. Spółka jako profesjonalista zawsze stara się być na bieżąco z aktualnym stanem prawnym, niemniej jednak okres pandemii był szczególnie trudny dla przedsiębiorców i zaowocował w często zmieniające się przepisy, regularne absencje osób zarządzających i pracowników, także tych odpowiedzialnych za kwestie administracyjne, wszechobecną dezorganizację. Starosta S. wskazanym na wstępie postanowieniem z 11 lutego 2025 r. odmówił Q. sp. z o.o. w P. przywrócenia terminu do rejestracji ww. pojazdu. W ocenie Starosty dopuszczalność przywrócenia terminu ma miejsce tylko, o ile przeszkoda która spowodowała uchybienie terminu nie była możliwa do usunięcia przez stronę, choćby przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nawet najlżejszy stopień zawinienia strony powoduje niedopuszczalność przywrócenia terminu. Strona powinna wskazać, że przeszkoda była niezależna od niej, a ona wskazała należytą staranność. W szczególności nie przedłożono np. zwolnień lekarskich, innych dokumentów uniemożliwiających złożenie wniosku w terminie. W zażaleniu spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie stronie terminu do rejestracji pojazdu. Pełnomocnik zarzucił naruszenie: 1. art.15zzzzzn(2) ust. 3 ustawy COVID-19, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, iż wskutek bezpośredniego w nim odwołania do art. 58 § 2 K.p.a. wniosek o przywrócenie terminu złożony w oparciu z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i ust. 2 ustawy COVID-19 podlega zasadom rozpatrywania w oparciu o przesłanki określone w art. 58 § 1 K.p.a., w sytuacji gdy przepis ten obejmuje swą dyspozycją jedynie wnioski o przywrócenie uchybionych terminów wyłączonych spod szczególnej ochrony wskazanych w art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 1-6 ustawy COVID-19; 2. art. 7a § 1 K.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i ust. 2 ustawy COVID-19 objawiające się w rozstrzygnięciu na niekorzyść strony pozostających w sprawie wątpliwości co do treści normy prawnej; 3. art. 9, art. 7 oraz art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy COVID-19 poprzez: a) błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że gdy podmiot zobowiązany pozostaje profesjonalistą, wyłączony jest spod ochrony norm bezwzględnie obowiązujących, różnicując tym samym pozycję prawną stron postępowania administracyjnego; b) wyłączne, bezrefleksyjne obciążenie strony konsekwencjami trudności w realizacji ustawowych obowiązków w okresie pandemii, przy jednoczesnym pominięciu tożsamych naruszeń organu. Postanowieniem z 24 października 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego istota sporu w sprawie dotyczy dwóch kwestii. Po pierwsze, spółka odmiennie niż organ I instancji twierdzi, że wniosku o przywrócenie terminu w trybie art. 15 zzzzzn(2) ust. 2 ustawy COVID-19, nie ocenia się według przesłanek przywrócenia terminu wynikających z art. 58 § 1 K.p.a. Po drugie spółka podważyła ustalenie Starosty, że uchybienia terminu nie można uznać za niezawinione. Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego odesłanie w art. 15 zzzzzn(2) ust. 3 ustawy COVID-19 do art. 58 § 2 K.p.a. jednoznacznie przesądza, że przepis ten nie ma samodzielnego bytu, odrębnego od przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i jako taki nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie tej regulacji organ jedynie informuje o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, jednak samo rozpatrywanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki stanowiące podstawę przywrócenia terminu z art. 58 K.p.a. Spółka zaledwie hasłowo wskazała, że okres pandemii był szczególnie trudny dla przedsiębiorców, powołała się na zmiany prawa oraz permanentną nieobecność pracowników, wywołaną pandemią. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego ogólnikowość sformułowań wniosku uniemożliwia poznanie rzeczywistych i konkretnych okoliczności potwierdzających, że do uchybienia terminu doszło z przyczyn niezawinionych przez spółkę. Nadto, stan epidemii obowiązywał od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze kraju stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 z późn. zm.) do 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze kraju stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027). Spółka natomiast rejestracji pojazdu dokonała zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, tj. po 30 października 2023 r. (data odbioru 07 listopada 2023 r.), a zatem po 1,5 roku po odwołaniu stanu epidemii, kiedy to nie występowała już pandemia COVID-19. Tym samym powoływanie się wyłącznie na stan epidemii nie jest wiarygodnym argumentem wskazującym na brak winy w uchybieniu terminu. Co więcej, spółka nie wskazała przyczyn dla których nie mogła dokonać zawiadomienia osobiście - przez osoby uprawnione do reprezentowania. W skardze Q. sp. z o.o. w P., zastępowana przez tego samego zawodowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie obu postanowień oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik powtórzył zarzuty zawarte w zażaleniu, zarzucając naruszenie: 1. art.15zzzzzn(2) ust. 3 ustawy COVID-19, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, iż wskutek bezpośredniego w nim odwołania do art. 58 § 2 K.p.a. wniosek o przywrócenie terminu złożony w oparciu z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i ust. 2 ustawy COVID-19 podlega zasadom rozpatrywania w oparciu o przesłanki określone w art. 58 § 1 K.p.a., w sytuacji gdy przepis ten obejmuje swą dyspozycją jedynie wnioski o przywrócenie uchybionych terminów wyłączonych spod szczególnej ochrony wskazanych w art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 1-6 ustawy COVID-19; 2. art. 7a § 1 K.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i ust. 2 ustawy COVID-19 objawiające się w rozstrzygnięciu na niekorzyść strony pozostających w sprawie wątpliwości co do treści normy prawnej; 3. art. 9, art. 7 oraz art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy COVID-19 poprzez: a) błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że gdy podmiot zobowiązany pozostaje profesjonalistą, wyłączony jest spod ochrony norm bezwzględnie obowiązujących, różnicując tym samym pozycję prawną stron postępowania administracyjnego; b) wyłączne, bezrefleksyjne obciążenie strony konsekwencjami trudności w realizacji ustawowych obowiązków w okresie pandemii, przy jednoczesnym pominięciu tożsamych naruszeń organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, bowiem oba postanowienia wydane w sprawie są zgodne z prawem. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: "P.p.s.a."). Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarżąca domagając się przywrócenia terminu wskazała we wniosku, że obowiązek rejestracyjny został dokonany, zaś uchybienie nie było umyślne ani zawinione, pozostając bezpośrednią konsekwencją obowiązującego w kraju stanu pandemii COVID-19, który był szczególnie trudny dla przedsiębiorców i zaowocował w często zmieniające się przepisy, regularne absencje osób zarządzających i pracowników, także tych odpowiedzialnych za kwestie administracyjne, wszechobecną dezorganizację. Stosownie do art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Na podstawie § 2 przywołanego przepisu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W związku z ogłoszeniem na terenie kraju stanu epidemii, w zakresie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wprowadzono regulacje szczególne, których celem była ochrona stron przed skutkami podjęcia czynności wymaganych przepisami prawa z uchybieniem terminu w okresie pandemii. Zgodnie z art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1). W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W związku z tymi regulacjami organ winien był zatem poinformować stronę o uchybieniu terminu do dokonania czynności i wyznaczyć stronie termin na złożenie wniosku o jego przywrócenie, na co – słusznie – zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z 04 listopada 2024 r. kiedy to uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę Staroście do ponownego rozpatrzenia. Starosta zastosował się do tego obowiązku. Odrębną kwestią pozostaje ocena wniosku i zasadności przywrócenia terminu w kontekście argumentacji przedstawionej we wniosku. Sąd stwierdza, że organ prawidłowo postanowił o odmowie przywrócenia terminu do dopełnienia obowiązku nakładanego na właściciela pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zarejestrowania pojazdu na terytorium kraju w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia. Skarżąca konsekwentnie opiera się na wykładni literalnej art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19, zdaniem Sądu bezzasadnie. Mimo pierwszorzędnego znaczenia wykładni językowej przepisu, to jednak nie jest ona jedyną i rozstrzygającą. Aby uzyskać prawidłową interpretację zacytowanego już art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19, należy skorzystać także z innych metod wykładni, zwłaszcza w przypadkach, gdy wykładnia językowa prowadzi do rezultatów niedających się pogodzić z celem racjonalnego ustawodawcy. Prymat wykładni językowej nie oznacza braku obowiązku dokonania kompleksowej wykładni, uwzgledniającej również aspekty systemowe i celowościowo-funkcjonalne. W razie otrzymania różnych wyników wykładni, gdy rezultat językowy burzy podstawowe założenia o racjonalności prawodawcy, zwłaszcza o jego spójnym systemie wartości, to pierwszeństwo powinien uzyskać rezultat otrzymany wedle dyrektyw celowościowych i funkcjonalnych. Dyrektywa wykładni systemowej nakazuje ustalać znaczenie interpretowanej normy w ten sposób, by było ono najbardziej harmonijne w stosunku do innych norm systemu prawa, do którego interpretowana norma należy. Natomiast dyrektywy wykładni celowościowo-funkcjonalnej przewidują, że jeżeli w procesie wykładni uwzględnia się cele prawa, to posługując się celem normy, interpretator powinien go ustalić w ten sposób, by był on zgodny, co najmniej z celem instytucji, do jakiej interpretowana norma należy (por. wyroki NSA: z 20 stycznia 2023 r. II GSK 907/22 oraz z 16 stycznia 2025 r. II GSK 1548/24; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wprowadzenie mechanizmów ochronnych w art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19 nie oznacza, że już sam stan epidemii zobowiązywał organ do przywrócenia terminu w każdym przypadku stwierdzenia jego uchybienia. Omawiany przepis nie wskazuje też, aby intencją ustawodawcy było automatyczne przeniesienie na organ ciężaru inicjatywy dowodowej związanej z przywróceniem uchybionego terminu. Chociaż ustawodawca wprost nie wskazał w ww. przepisie, to trzeba przyjąć, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym, poprzedzone zawiadomieniem organu w trybie art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19, powinno być prowadzone przez organ w trybie art. 58 i nast. K.p.a., wprawdzie z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonej przez art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, ale jedynie w zakresie terminu do złożenia wniosku o przewrócenie terminu (por. wyrok NSA z 06 maja 2025 r. II GSK 44/25 i wymienione w nim orzecznictwo tego Sądu; CBOSA). Należy zatem przyjąć, że przepis art. 15zzzzzn˛ ust. 2 ustawy COVID-19 nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu, niż przewidziane w przepisach K.p.a., wprowadza jedynie dodatkowy tryb zawiadomienia strony o uchybieniu i wydłuża - z siedmiu do trzydziestu dni - termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu. Wprawdzie z art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie wynika, według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak, skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 K.p.a., to należy przyjąć, że intencją ustawodawcy było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o przepisy K.p.a. W konsekwencji to na skarżącej spółce spoczywał ciężar uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przez uprawdopodobnienie należy rozumieć wskazanie okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli strony, co uniemożliwiło dokonanie czynności w terminie. Chodzi zatem o wskazanie takich przeszkód, których strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że ogólnikowość sformułowań wniosku uniemożliwia poznanie rzeczywistych i konkretnych okoliczności potwierdzających, że do uchybienia terminu doszło z przyczyn niezawinionych przez spółkę. Fakt, że na terenie całego kraju wprowadzono stan epidemii nie uniemożliwiał bowiem skarżącej dokonania zawiadomienia. Nie jest to czynność, którą można było zrealizować wyłącznie przez osobiste stawiennictwo w odpowiednim urzędzie. Co więcej, skarżąca dokonała rejestracji pojazdu, zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika, dopiero po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, tj. po 30 października 2023 r., a zatem po 1,5 roku po odwołaniu stanu epidemii, kiedy to jednocześnie - co powszechnie wiadomo - nie występowała już pandemia COVID-19. Tym samym powoływanie się wyłącznie na stan epidemii nie jest wiarygodnym argumentem wskazującym na brak winy w uchybieniu terminu. Co więcej, jak trafnie wskazały organy obu instancji, spółka nie wskazała przyczyn dla których nie mogła dokonać zawiadomienia przez osoby uprawnione do reprezentowania. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.