I SA/Po 226/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku KŚ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2005r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Skarżący KŚ pismem z dnia [...] wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Jednocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku zawartym w punkcie IV skargi podał, że z uwagi na prowadzone postępowania podatkowe, których wynikiem było zajęcie wierzytelności, zakończył prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżący musiał spłacić liczne zobowiązania cywilne i podatkowe związane z zamknięciem przedsiębiorstwa. Zobowiązania zostały pokryte z debetu na rachunku bankowym. Wskutek zajęć wierzytelności skarżący stracił wiarygodność w środowisku lokalnym. Zajęcie w wyżej wymienionych postępowaniach podatkowych wierzytelności skarżącego spowodowało, iż wnioskodawca nie miał możliwości zgromadzenia oszczędności. Aktualnie skarżący jest zatrudniony na umowę o pracę i osiąga dochód w kwocie [...] miesięcznie. Podał, że żona w dniu [...] urodziła drugie dziecko i była na urlopie macierzyńskim. Obecnie jest na urlopie wychowawczym i pozostaje na utrzymaniu skarżącego. W tych okolicznościach sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synami. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona i synowie również nie posiadają majątku. Skarżący z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] netto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy KŚ w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że poza rachunkiem bankowym należącym do żony, nie posiadają innych rachunków, kont i lokat bankowych. Wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują dodatkowych dochodów. Żona na podstawie decyzji Burmistrza z dnia [...] pobiera świadczenie rodzinne. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym: [...]. Skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają samochodów osobowych. Skarżący i jego żona posiadają spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca zakończył prowadzenie działalności gospodarczej w dniu [...]. Do pisma załączył kserokopie: zeznań podatkowych, wyciągu z rachunku bankowego żony, decyzji o ustaleniu prawa do pobierania świadczeń rodzinnych, opłaty za użytkowanie lokalu, umowy o ustanowieniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie jest wiarygodna. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] netto, jego żona otrzymuje zaś świadczenia rodzinne. Wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają również żadnego majątku. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje żona i dzieci: syn B mający [...] i syn J mający [...]. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek